Η Ιαπωνία εξέφρασε έντονη διαμαρτυρία για την απόφαση της Κίνας να περιορίσει την εξαγωγή υλικών “διπλής χρήσης” σε 20 ιαπωνικές επιχειρήσεις, τις οποίες το Πεκίνο ισχυρίζεται ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί την τελευταία πράξη σε μια διπλωματική διαμάχη μηνών μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Ιάπωνας Αναπληρωτής Κυβερνητικός Γραμματέας, Σάτο Κέι, χαρακτήρισε την κίνηση του Υπουργείου Εμπορίου της Κίνας “απαράδεκτη” και δήλωσε ότι “δεν θα γίνει ανεκτή” από το Τόκιο.
Στις εταιρείες που πλήττονται από την απαγόρευση εξαγωγών της Κίνας περιλαμβάνονται η ομάδα ναυπηγικής της Mitsubishi Heavy Industries, θυγατρικές της αεροδιαστημικής και της θαλάσσιας μηχανικής, η Kawasaki Heavy Industries, η Εθνική Ακαδημία Άμυνας της Ιαπωνίας και η Ιαπωνική Υπηρεσία Διερεύνησης του Διαστήματος.
Το Πεκίνο αιτιολόγησε τον περιορισμό ως αναγκαίο για “τη διασφάλιση της εθνικής ασφάλειας και των συμφερόντων, καθώς και την εκπλήρωση διεθνών υποχρεώσεων, όπως η μη διάδοση” πυρηνικών όπλων, προσθέτοντας ότι οι εν λόγω εταιρείες συνέβαλαν στην “ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος της Ιαπωνίας”.
Το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε επίσης ότι θα προσθέσει επιπλέον 20 οντότητες στη λίστα παρακολούθησης για εξαγωγικούς περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένης της ιαπωνικής αυτοκινητοβιομηχανίας Subaru, της πετρελαϊκής εταιρείας ENEOS Corporation και της Mitsubishi Materials Corporation. Οι Κινέζοι εξαγωγείς θα πρέπει να υποβάλλουν έκθεση εκτίμησης κινδύνου για κάθε εταιρεία, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα υλικά “διπλής χρήσης” δεν θα χρησιμοποιηθούν για σκοπούς που θα ενίσχυαν τη στρατιωτική ισχύ της Ιαπωνίας.
Η Κίνα έχει επιβάλει παρόμοιους περιορισμούς στις ΗΠΑ και την Ταϊβάν ως μορφή πολιτικής διαμαρτυρίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τη συνεχιζόμενη ανεπίσημη υποστήριξη της Ουάσινγκτον προς το αυτοδιοικούμενο νησί. Το Πεκίνο διεκδικεί την Ταϊβάν ως δική του επικράτεια και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για την “επανένωση”.
Η Ιαπωνία και η Κίνα έχουν μια ιστορικά τεταμένη σχέση, αλλά οι διπλωματικοί δεσμοί επιδεινώθηκαν τον Νοέμβριο, όταν η Ιαπωνίδα Πρωθυπουργός Σαναέ Ταικάιτσι δήλωσε στους βουλευτές ότι μια κινεζική επίθεση στην Ταϊβάν θα αποτελούσε “απειλή για την επιβίωση” της Ιαπωνίας, η οποία θα μπορούσε να απαιτήσει στρατιωτική δράση.
Η Ιαπωνία διαθέτει ένα ειρηνιστικό σύνταγμα που περιορίζει τη χρήση βίας, αλλά μια επίθεση στην Ταϊβάν θα μπορούσε νόμιμα να επιτρέψει στο Τόκιο να ενεργοποιήσει τον στρατό του, τις Δυνάμεις Αυτοάμυνας, ανέφερε η Ταικάιτσι. Οι δηλώσεις της Ταικάιτσι ήταν από τις πιο σαφείς σχετικά με το κατά πόσον η Ιαπωνία θα μπορούσε να εμπλακεί σε μια σύγκρουση στα Στενά της Ταϊβάν, και συνοδεύτηκαν από ώθηση για επέκταση της στρατιωτικής ικανότητας της Ιαπωνίας.
Το Πεκίνο αντέδρασε με οργή στις δηλώσεις της Ταικάιτσι, αποθαρρύνοντας τους Κινέζους πολίτες από το να επισκέπτονται την Ιαπωνία, οδηγώντας σε σημαντική πτώση των εσόδων από τον τουρισμό από Κινέζους επισκέπτες.
Τον Ιανουάριο, το Πεκίνο επέβαλε επίσης περιορισμούς στις ιαπωνικές εξαγωγές σπάνιων γαιών όπως το γάλλιο, το γερμάνιο, ο γραφίτης και οι μαγνήτες σπάνιων γαιών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για αμυντικούς σκοπούς, σύμφωνα με το think tank Centre for Strategic and International Studies (CSIS) με έδρα τις ΗΠΑ. Το CSIS ανέφερε εκείνη την εποχή ότι “αυτά τα αντίποινα υπογραμμίζουν τις αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ Πεκίνου και Τόκιο και αποτελούν μια στοχευμένη προειδοποίηση από την Κίνα προς τις χώρες που παίρνουν σαφείς θέσεις για τις σχέσεις ανάμεσα στις δύο όχθες (της Ταϊβάν)”.
Το Τόκιο δεν διατηρεί επίσημες διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊβάν, αλλά πολλά από τα απομακρυσμένα νησιά του, συμπεριλαμβανομένης της Οκινάουα, βρίσκονται γεωγραφικά πιο κοντά στην Ταϊβάν παρά στην ηπειρωτική Ιαπωνία. Η Ταϊβάν είναι επίσης εξαιρετικά δημοφιλής στο ιαπωνικό κοινό.
