Η αγορά δευτερογενών συναλλαγών, ένας γιγαντιαίος, αναπτυσσόμενος και αδιαφανής τομέας, έχει γνωρίσει ραγδαία άνοδο τα τελευταία χρόνια. Η βασική αιτία είναι απλή: οι εταιρείες παραμένουν ιδιωτικές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, οι αποχωρήσεις (exits) έχουν στερέψει και οι επενδυτές αναζητούν εφευρετικούς τρόπους για να επιστρέψουν κεφάλαια στους επενδυτές τους (LPs).
Νέα δεδομένα από την PitchBook εκτιμούν ότι, το 2025, διακινήθηκαν στις ΗΠΑ στην απευθείας δευτερογενή αγορά από 62,5 δισεκατομμύρια έως 120,9 δισεκατομμύρια δολάρια. Η διαφορά των άνω των 58 δισεκατομμυρίων δολαρίων είναι τεράστια, με περιθώριο λάθους μεγαλύτερο από πολλές ολόκληρες αγορές (η παγκόσμια αγορά για σαπούνι, για παράδειγμα, εκτιμάται στα 50 δισεκατομμύρια δολάρια). Για σύγκριση, ο συνολικός όγκος για ολόκληρο το 2024 ήταν 50 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η PitchBook έχει βάσιμους λόγους για τις ευρείες εκτιμήσεις της. Η αγορά δευτερογενών συναλλαγών, όσο μεγάλη κι αν έχει γίνει, είναι δομικά αδιαφανής. Υπάρχουν λίγοι κανόνες που επιβάλλουν δημοσιοποίηση, και οι επενδυτές – συχνά μικρές εταιρείες και εύποροι ιδιώτες – αγοράζουν μετοχές με ελλιπή πληροφόρηση. Ο φόβος απώλειας ευκαιρίας (FOMO) δεν διαφέρει πολύ από τις δημόσιες αγορές. Όπως κάποιος αγοράζει μετοχές της Disney επειδή πιστεύει στο όνομα, έτσι και κάποιος που θέλει ένα κομμάτι από την OpenAI, θα αναζητήσει τρόπους να το αποκτήσει.
Η διαφορά, φυσικά, είναι ότι τίποτα δεν δημοσιοποιείται. Ορισμένες συμφωνίες γίνονται μέσω μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (όπως η Goldman Sachs, η Morgan Stanley και η Charles Schwab, που προχώρησαν σε εξαγορές το 2025 για να ενισχύσουν τις δευτερογενείς δραστηριότητές τους). Αυτές οι συμφωνίες, που διέρχονται από τους μηχανισμούς της Wall Street, αφορούν “μεγάλα ψάρια” – αν κάποιος επιθυμούσε μια συμμετοχή πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε μια εταιρεία όπως η Anduril. Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος της αγοράς λειτουργεί μέσω μικρότερων φορέων, μερικές φορές με ένα ή δύο άτομα, που μεσολαβούν για αγοραστές που θέλουν να επενδύσουν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια.
Και εδώ η αγορά γίνεται ανισόρροπη, καθώς όλοι κυνηγούν τις ίδιες λίγες εταιρείες. Η PitchBook επισημαίνει ότι οι 20 κορυφαίες startup στην πλατφόρμα ιδιωτικών μετοχών Hiive αντιπροσώπευαν ένα εκπληκτικό 86,4% της αξίας των δευτερογενών συναλλαγών το τέταρτο τρίμηνο του 2025. Οι πέντε πρώτες (ονόματα όπως η OpenAI και η SpaceX) αντιστοιχούσαν στο 55,6% αυτού του όγκου.
Πόσο μεγάλη είναι, λοιπόν, η αγορά δευτερογενών συναλλαγών; Τι μπορούμε πραγματικά να γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή; Η PitchBook φτάνει στο μέσο σημείο αυτού του εύρους, τα 91,7 δισεκατομμύρια δολάρια, και προσθέτει την εκτίμησή της για τον όγκο των GP-led venture secondaries, ύψους 14,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό φέρνει την αγορά venture secondaries των ΗΠΑ το 2025 στο ποσό των 106,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Και αυτό είναι σχεδόν σίγουρα συντηρητικό. Έχουμε χάσει τα ίχνη ενός ελέφαντα.
