Το βιβλίο “Suckerfish” της Ashani Lewis, σε μια συγκλονιστική και βαθιά προσωπική προσέγγιση, εμβαθύνει στις διαταραγμένες σχέσεις που διαμορφώνονται από γονείς που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες. Η ιστορία επικεντρώνεται στην Kolia, μια νεαρή γυναίκα που προσπαθεί να βρει τη θέση της στη ζωή, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει τις ψυχικές επιθέσεις της μητέρας της, Lalita. Η Lalita, περιγράφεται ως μια “επανειλημμένη παραβάτης” όταν πρόκειται για την προσπάθεια αυτοκτονίας, χρησιμοποιεί αυτές τις πράξεις ως μέσο για να προσελκύσει την προσοχή της πλέον ενήλικης κόρης της. Όταν η Kolia αρνείται να ενδώσει στις απαιτήσεις της, η Lalita καταφεύγει σε ακραίες πράξεις, όπως η απόπειρα πνιγμού, η στάση στη μέση του δρόμου ή η κατάποση καθαριστικών υγρών.
Η Kolia, έχοντας εγκαταλείψει το πατρικό της σπίτι σε νεαρή ηλικία λόγω του χαοτικού περιβάλλοντος – με συχνές εικόνες σπασμένων πιάτων, κομματιασμένων ρούχων, και βίαιων χειρονομιών – βιώνει τις συνέπειες της μητρικής της συμπεριφοράς. Παρά τη φαινομενική γοητεία και την “παθιασμένη” ψυχή της Lalita, που θα μπορούσε να υποδηλώνει μια ψυχική διαταραχή, το βιβλίο εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ακριβή διάγνωση. Η περιγραφή του βιβλίου ως “επώδυνη επιστολή αγάπης στην παιδικότητα, την αθωότητα και τη φαντασία” μοιάζει να έρχεται σε αντίθεση με την ωμή πραγματικότητα της κακοποίησης.
Η γραφή της Lewis, αν και ζωντανή και γεμάτη ενέργεια, καταντά ενίοτε βεβαρυμένη από υπερβολικές λεπτομέρειες. Ενώ οι χαρακτήρες είναι εύστοχα και πειστικά σκιαγραφημένοι – με την άκληρη και αδυσώπητη θετή-θεία της Kolia, που διευθύνει ένα ορφανοτροφείο, να ξεχωρίζει – ένα πρόβλημα που ανακύπτει είναι η υπερβολική εστίαση στο παρελθόν. Ο αναγνώστης αρχίζει να αναζητά μια μετατόπιση προς το παρόν, όπου οι χαρακτήρες καλούνται να πάρουν αποφάσεις και να αντιμετωπίσουν πραγματικές συνέπειες.
Ένα ακόμη σημείο κριτικής αφορά τις στιγμές όπου το μυθιστόρημα μοιάζει να υπονομεύει τον εαυτό του. Η Lalita έχει βασανίσει τα αγόρια της και έχει επανειλημμένα ψευδαστεί γι’ αυτό, ωστόσο, το κείμενο αναφέρει ότι “η Kolia δεν είναι σίγουρη ποιον να πιστέψει: την μπερδεμένη ενήλικη μητέρα της ή δύο παιδιά”. Αυτή η παρατήρηση, ωστόσο, είναι παράλογη προερχόμενη από κάποια που ως έφηβη είχε φύγει από το σπίτι της μητέρας της για να ζήσει με τον πατέρα της.
Η κριτική αυτή εμπεριέχει μια ισχυρή προσωπική συνειδητοποίηση. Αν και σε πολύ μικρότερο βαθμό, υπάρχουν οδυνηρές υπενθυμίσεις της σχέσης με τη δική μου μητέρα, οι οποίες άφησαν αίσθημα ταραχής. Το βιβλίο της Lewis δεν είναι μια “επιστολή αγάπης”, αλλά κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: μια ενατένιση στην αφομοίωση του εαυτού, στην ιδιαίτερη και τρομερή ζημιά που προκαλούν οι ναρκισσιστές ή οι ψυχικά ασταθείς γονείς στα παιδιά τους. Αντί να αφορά την παιδική “αθωότητα” ή “φαντασία”, πρόκειται για μια κραυγή καθαρού θυμού, οργής και αδυναμίας. Η πιο αληθινή στιγμή ίσως ήταν εκείνη όπου η Kolia, περιπλανώμενη αβοήθητη στο παιδικό της σπίτι, καταλήγει να νιώθει ότι “δεν είναι καν κορίτσι, απλώς κάτι θυμωμένο και μικρό, που προσπαθεί να καταλάβει τις πράξεις της μητέρας της”.
Το Suckerfish της Ashani Lewis κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Dialogue (£20).
