Το φιλόδοξο σχέδιο του Προέδρου Donald Trump για αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά 50%, φτάνοντας το αστρονομικό ποσό του 1,5 τρισεκατομμυρίου δολαρίων, φέρεται να αντιμετωπίζει εσωτερικές αντιδράσεις. Κύρια αιτία ανησυχίας αποτελεί η εκτίναξη του ήδη βεβαρημένου δημόσιου χρέους των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο ανέρχεται σε 38,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα έφτασε τα 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα The Washington Post, ο επικεφαλής του γραφείου προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου, Russell Vought, εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για την προσθήκη 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο ήδη τεράστιο ποσό, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις στο ομοσπονδιακό έλλειμμα. Ο Vought, γνωστός για την αυστηρή δημοσιονομική του πολιτική, τάσσεται υπέρ της μείωσης των συνολικών κρατικών δαπανών, παράλληλα με την ανασυγκρότηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.
Από την πλευρά του, το Πεντάγωνο, μέσω εκπροσώπου του, δήλωσε στο The Washington Post ότι είναι αφοσιωμένο στην αξιοποίηση του προϋπολογισμού των 1,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξυπηρέτηση των στρατιωτών και του αμερικανικού λαού, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συνετή διαχείριση των πόρων των φορολογουμένων και την αντιμετώπιση των απειλών του 21ου αιώνα.
Επιπλέον, η υλοποίηση ενός τόσο μεγάλου αμυντικού άλματος αναμένεται να αντιμετωπίσει προκλήσεις σχετικά με την κατανομή των κονδυλίων, καθώς αξιωματούχοι εξετάζουν την αναλογία επενδύσεων σε υπάρχοντα οπλικά συστήματα και σε αναδυόμενους τομείς υψηλής τεχνολογίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (AI). Το Υπουργείο Άμυνας καλείται να ισορροπήσει πολλαπλές προτεραιότητες, όπως η ανανέωση του στόλου πλοίων και αεροσκαφών με νέα μοντέλα, όπως το βομβαρδιστικό B-21 και το υποβρύχιο κλάσης Columbia, καθώς και η αύξηση της παραγωγής του μαχητικού F-35.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Trump έχει ανακοινώσει σχέδια για το μαχητικό έκτης γενιάς F-47, το οποίο θα επιχειρεί παράλληλα με αυτόνομα drones, ενώ τον Δεκέμβριο του 2025 παρουσίασε και ένα concept για νέα κλάση πολεμικού πλοίου. Παράλληλα, μετά από χρόνια παροχής στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία και εξάντλησης αποθεμάτων πυρομαχικών, το Πεντάγωνο οφείλει να αναπληρώσει τα αποθέματά του, προετοιμαζόμενο για πιθανές μελλοντικές συγκρούσεις, ακόμη και με ανταγωνιστές του διαμετρήματος της Κίνας ή της Ρωσίας.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει επίσης προκαλέσει ριζικό μετασχηματισμό στις τακτικές πολέμου, ιδιαίτερα στη χρήση drones και στην ικανότητα μαζικής παραγωγής τους. Εταιρείες τεχνολογίας όπως η Palantir και η SpaceX πρωτοπορούν στις εξελίξεις όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη και τις διαστημικές δυνατότητες, αντίστοιχα.
Ο Trump, σε ανάρτησή του στο Truth Social, εξέφρασε την πεποίθησή του ότι το σχέδιο των 1,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων θα επιτρέψει την οικοδόμηση του «Ονειρικού Στρατού» που δικαιούνται οι ΗΠΑ, διασφαλίζοντας την ασφάλεια και την προστασία τους έναντι οποιουδήποτε αντιπάλου.
Ωστόσο, η κάλυψη όλων αυτών των αναγκών έρχεται με βαρύ τίμημα, σε μια περίοδο όπου η οικονομική αντοχή των ΗΠΑ δοκιμάζεται. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες προβλέψεις του Congressional Budget Office (CBO), το δημόσιο χρέος αναμένεται να αυξηθεί από περίπου 100% του ΑΕΠ σήμερα σε 120% έως το 2036.
Βεβαίως, η αύξηση του κόστους για την Κοινωνική Ασφάλιση και το Medicare αποτελούν τους κύριους παράγοντες της επιδείνωσης της δημοσιονομικής εικόνας. Παρ’ όλα αυτά, μια αύξηση των ετήσιων αμυντικών δαπανών κατά μισό τρισεκατομμύριο δολάρια θα επιταχύνει περαιτέρω τη συσσώρευση χρέους, αυξάνοντας ταυτόχρονα το κόστος αποπληρωμής των τόκων.
Η Επιτροπή για ένα Υπεύθυνο Ομοσπονδιακό Προϋπολογισμό (Committee for a Responsible Federal Budget) έχει προειδοποιήσει ότι μια «χιονοστιβάδα χρέους» στις ΗΠΑ θα μπορούσε να ξεκινήσει σύντομα, αναφέροντας εκτιμήσεις του CBO που δείχνουν ότι το επιτόκιο δανεισμού της κυβέρνησης θα ξεπεράσει την οικονομική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια.
Η απροθυμία του επικεφαλής του προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου να δει το έλλειμμα να μεγαλώνει περαιτέρω, λόγω αυξημένων αμυντικών δαπανών, αναδεικνύει ένα φαινόμενο που έχει παρατηρήσει ο ιστορικός Niall Ferguson. Σύμφωνα με τον Ferguson, οποιαδήποτε μεγάλη δύναμη δαπανά περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους της παρά για την άμυνα, κινδυνεύει να παύσει να είναι μεγάλη δύναμη. «Αυτό συμβαίνει επειδή το βάρος του χρέους απορροφά σπάνιους πόρους, μειώνοντας τα διαθέσιμα κεφάλαια για την εθνική ασφάλεια και καθιστώντας τη δύναμη ολοένα και πιο ευάλωτη σε στρατιωτικές προκλήσεις», έγραψε.
Στην πραγματικότητα, οι ΗΠΑ έφτασαν αυτό το όριο το 2024 και εξακολουθούν να πληρούν τις προϋποθέσεις του «Νόμου του Ferguson». Βεβαίως, η αύξηση των αμυντικών δαπανών στα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια θα έφερνε τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου ξανά πάνω από το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, αλλά μόνο προσωρινά. Ακόμη και χωρίς τις επιπρόσθετες στρατιωτικές δαπάνες, το κόστος τόκων αναμένεται να φτάσει τα 2,1 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2036.
