Οι Ηνωμένες Πολιτείες ολοκληρώνουν μια πυρηνική συμφωνία συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία θα μπορούσε να επιτρέψει στο βασίλειο να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, προειδοποιεί ο Σύνδεσμος Ελέγχου Όπλων (Arms Control Association – ACA). Αυτό συμβαίνει την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απειλεί με νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, πιέζοντάς το να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Πέρυσι, η Ουάσινγκτον και το Ριάντ είχαν καταλήξει σε ένα συμφωνημένο πλαίσιο πολιτικής πυρηνικής συνεργασίας, επιτρέποντας στις αμερικανικές εταιρείες να διεκδικήσουν συμβάσεις για τους πρώτους αντιδραστήρες της Σαουδικής Αραβίας. Η συμφωνία αυτή θα άνοιγε τον δρόμο για μια «Συμφωνία 123» μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας, επιτρέποντας τη μεταφορά αμερικανικής πυρηνικής τεχνολογίας, εξοπλισμού και υλικών, με δυνητική αξία δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η κυβέρνηση Τραμπ είχε ήδη υποβάλει μια αρχική έκθεση-πλαίσιο στο Κογκρέσο τον Νοέμβριο.
Ωστόσο, η προτεινόμενη συμφωνία στερείται αυστηρών διασφαλίσεων κατά της διάδοσης και θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για εμπλουτισμό ουρανίου από τη Σαουδική Αραβία, όπως προειδοποίησε την Πέμπτη ο ACA, ο οποίος εξέτασε την έκθεση. Η έκθεση «εγείρει ανησυχίες ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει εξετάσει προσεκτικά τους κινδύνους διάδοσης» ή το προηγούμενο που θα δημιουργούσε, δήλωσε η Kelsey Davenport, επικεφαλής πολιτικής μη διάδοσης του συνδέσμου.
Η Davenport προέτρεψε το Κογκρέσο να ελέγξει αυστηρά τη συμφωνία, επισημαίνοντας ότι θα ερχόταν σε αντίθεση με τις μακροχρόνιες απαιτήσεις των ΗΠΑ, οι οποίες απαγορεύουν σε κάθε συμφωνία τον εμπλουτισμό και την επανεπεξεργασία από τη Σαουδική Αραβία – δυνητικές οδούς για την ανάπτυξη όπλων – και απαιτούν εμπεριστατωμένη παρακολούθηση από διεθνείς ελεγκτές.
Η κυβέρνηση αναμένεται να υποβάλει τη συμφωνία στο Κογκρέσο στα τέλη Φεβρουαρίου, ξεκινώντας μια περίοδο 90 ημερών αναθεώρησης, κατά την οποία θα τεθεί σε ισχύ εκτός αν αμφότερα τα σώματα του Κογκρέσου την μπλοκάρουν.
Η Σαουδική Αραβία δηλώνει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων και επιθυμεί αντιδραστήρες για να διαφοροποιήσει τις πηγές ενέργειας και να διατηρήσει το πετρέλαιο για εξαγωγές. Ωστόσο, ο διάδοχος του θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε προειδοποιήσει προηγουμένως ότι το Ριάντ θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων εάν το Ιράν το κάνει.
Η συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία έρχεται σε αντίθεση με τη στάση του Τραμπ έναντι του Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απαιτήσει από την Τεχεράνη να σταματήσει κάθε εμπλουτισμό και έχει απειλήσει με νέες επιθέσεις αν δεν επιτευχθεί συμφωνία. Ο Τραμπ κατηγορεί εδώ και καιρό το Ιράν ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, ισχυρισμός που η Τεχεράνη αρνείται. Το Ιράν έχει δείξει περιορισμένη ευελιξία σχετικά με τα επίπεδα εμπλουτισμού, αλλά απορρίπτει την πλήρη διακοπή του, επικαλούμενο ενεργειακές ανάγκες. Μια νέα σειρά έμμεσων συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν αναμένεται την επόμενη εβδομάδα.
Οι εξελίξεις αυτές έρχονται την ώρα που η συνθήκη New START – ο ακρογωνιαίος λίθος του ελέγχου στρατηγικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας – έληξε αυτόν τον μήνα, αφήνοντας τις δύο πυρηνικές υπερδυνάμεις χωρίς επίσημο πλαίσιο ελέγχου όπλων για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες. Η Μόσχα έχει ζητήσει συζητήσεις για την ανανέωσή της, αλλά η Ουάσινγκτον δεν έχει δώσει επίσημη απάντηση, αν και ο αντιπρόεδρος J.D. Vance δήλωσε ότι οι δύο πλευρές συζητούν για ένα αναθεωρημένο πλαίσιο.
