Η αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη δυνάμεων από την εισβολή στο Ιράκ το 2003, στρέφεται προς το Ιράν. Το αποτέλεσμα της τεταμένης αυτής αντιπαράθεσης μπορεί να οδηγήσει στην πτώση της μέσης τιμής του γαλονιού βενζίνης στα 2,50 δολάρια ή στην αστρονομική εκτόξευσή του στα 5 δολάρια, σε περίπτωση πολέμου, σύμφωνα με γεωπολιτικούς και ενεργειακούς αναλυτές.

Η αιτία αυτής της ακραίας διακύμανσης έγκειται στο Στενό του Ορμούζ, κοντά στο Ιράν. Αυτό το στενό, μήκους 104 μιλίων, αποτελεί το κύριο σημείο συμφόρησης που χωρίζει τον Περσικό Κόλπο – και τη καθημερινή ροή σχεδόν 20 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου – από τον Ινδικό Ωκεανό και τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Σχεδόν όλο το αργό πετρέλαιο από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Ιράν, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα περνάει από το στενό.

«Τα διακυβεύματα είναι πολύ υψηλά», δήλωσε ο αναλυτής πετρελαίου Νταν Πίκερινγκ, ιδρυτής της συμβουλευτικής εταιρείας Pickering Energy Partners. «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για διακοπή θα προερχόταν από το Ιράν, αν βρεθεί σε αδιέξοδο και δεν έχει τίποτα να χάσει».

Ο «οδηγός» για τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή τα τελευταία 20 χρόνια ήταν η αποφυγή στόχευσης πετρελαϊκών υποδομών, σύμφωνα με τον Πίκερινγκ. Αυτό συνέβη ακόμα και κατά τον «Δωδεκαήμερο Πόλεμο» μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, ο οποίος κορυφώθηκε με την ρίψη βομβών από τις ΗΠΑ σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Ωστόσο, ένα απεγνωσμένο Ιράν θα μπορούσε να βομβαρδίσει ή να τοποθετήσει νάρκες σε όλο το στενό, δημιουργώντας ένα μπλοκάρισμα. Το Ιράν θα μπορούσε επίσης να στοχεύσει γειτονικές χώρες, ιδιαίτερα τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. «Όλες οι προβλέψεις πάνε περίπατο, αν ο Ανώτατος Ηγέτης (86χρονος Αγιατολάχ Αλί Χαμενέι) αποφασίσει ότι πρόκειται πραγματικά για μάχη επιβίωσης του καθεστώτος», δήλωσε ο Ματ Ριντ, αντιπρόεδρος της εταιρείας γεωπολιτικών και ενεργειακών συμβούλων Foreign Reports.

Ο Ριντ εκτιμά ότι η σημερινή κατάσταση είναι «πιο ανησυχητική» από πέρυσι το καλοκαίρι, καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνονται πολύ μακριά από οποιαδήποτε επαναδιαπραγμάτευση πυρηνικής συμφωνίας – ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από την προηγούμενη πυρηνική συμφωνία το 2018 – και το Ιράν βρίσκεται ήδη υπό πίεση, με το καθεστώς να προσπαθεί βίαια να καταστείλει τις εσωτερικές αναταραχές.

«Το Ιράν είναι άπειρα πιο απελπισμένο σήμερα. Αντιμετωπίζει δυνητικά έναν υπαρξιακό αγώνα, πράγμα που σημαίνει ότι είναι πιο πιθανό να αντιδράσει, έστω και για να αυξήσει το κόστος της αμερικανικής επέμβασης», δήλωσε ο Ριντ στο Fortune. «Με την πλάτη στον τοίχο, το καθεστώς στην Τεχεράνη μπορεί να επιλέξει να πλήξει τους πλούσιους σε πετρέλαιο Άραβες γείτονές του, επειδή είναι εύκολοι στόχοι και όλοι έχουν να χάσουν από ένα τεράστιο σοκ στις τιμές του πετρελαίου».

«Οι πιθανότητες για διπλωματική λύση λιγοστεύουν μέρα με τη μέρα», πρόσθεσε. «Και οι δύο πλευρές επαναλαμβάνουν τα ίδια κουρασμένα επιχειρήματα που ακούγαμε πριν από ένα χρόνο».

Υπολογίζοντας το κόστος μιας σύγκρουσης
Ο δείκτης αναφοράς για το πετρέλαιο στις ΗΠΑ κινούνταν πάνω από 66 δολάρια το βαρέλι στις 20 Φεβρουαρίου – μια αύξηση σχεδόν 10 δολαρίων το βαρέλι μόνο από τις ιρανικές εντάσεις. Αυτό το πριμ υποδηλώνει ότι οι ενεργειακές αγορές εκτιμούν περίπου 25% πιθανότητα για μια μεγάλη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τον Πίκερινγκ.

Έτσι, οι πιθανότητες εξακολουθούν να ευνοούν μια ειρηνική έκβαση ή μια πιο μέτρια στρατιωτική σύγκρουση με κάποιες αρχικές επιθέσεις που θα οδηγήσουν σε ισχυρότερες διαπραγματεύσεις.

Άλλωστε, ο Τραμπ εστιάζει στην προσιτή τιμή της ενέργειας σε μια χρονιά ενδιάμεσων εκλογών, και πάντα επιθυμούσε να μειώσει τις τιμές του πετρελαίου στις ΗΠΑ στα 50 δολάρια το βαρέλι – κάτω από το όριο των 60 δολαρίων που χρειάζονται οι περισσότεροι παραγωγοί πετρελαίου για κερδοφορία. Το επίπεδο των 50 δολαρίων θα έφερνε τη μέση τιμή λιανικής πώλησης ενός γαλονιού απλού αμόλυβδου καυσίμου πιο κοντά στα 2,50 δολάρια. Η τρέχουσα μέση τιμή βενζίνης είναι 2,93 δολάρια το γαλόνι και αυξάνεται, σύμφωνα με την AAA.

Οι αριθμοί δείχνουν ότι ο Τραμπ επιθυμεί μια συμφωνία με το Ιράν, δήλωσε ο Πίκερινγκ. Ωστόσο, ο ΟΠΕΚ συζητά επίσης για αύξηση της παραγωγής του, με επικεφαλής τους Σαουδάραβες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κάτι που θα μπορούσε να αντισταθμίσει μερικώς μια πιο μέτρια στρατιωτική σύγκρουση, πρόσθεσε.

Τίποτα δεν θα μπορούσε να αντισταθμίσει ένα μπλοκάρισμα του Στενού του Ορμούζ, το οποίο είναι απλά μη βιώσιμο για μεγάλο χρονικό διάστημα για τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, δήλωσε ο Κλαούντιο Γκαλιμπέρτι, επικεφαλής οικονομολόγος της Rystad Energy.

Μια περιορισμένη σύγκρουση στο Ιράν θα αύξανε τις τιμές του πετρελαίου κατά άλλα 15 έως 20 δολάρια το βαρέλι, πάνω από τα 80 δολάρια, δήλωσε ο Γκαλιμπέρτι. Οποιαδήποτε διαταραχή στο στενό θα οδηγούσε σε εκτίναξη πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, πιθανώς στέλνοντας τη βενζίνη πιο κοντά στα 5 δολάρια το γαλόνι.

Από την άλλη πλευρά, μια ειρηνευτική συμφωνία θα ωθούσε τον δείκτη αναφοράς των ΗΠΑ κάτω από τα 60 δολάρια το βαρέλι. Και μια ευρύτερη συμφωνία που θα απάλλασσε το ιρανικό πετρέλαιο από κυρώσεις και θα επέτρεπε την εξαγωγή του σε περισσότερες αγορές, θα μπορούσε να μειώσει τις τιμές κατά άλλα 5 δολάρια, πιο κοντά στα επιθυμητά 50 δολάρια το βαρέλι του Τραμπ, δήλωσε ο Γκαλιμπέρτι. Άλλωστε, οι παγκόσμιες ενεργειακές αγορές υπερπροσφέρονται επί του παρόντος, και η προσθήκη περισσότερων ιρανικών βαρελιών θα προκαλούσε πολύ χαμηλές τιμές πετρελαίου.

«Δεν απορρίπτουμε το ενδεχόμενο μιας διπλωματικής λύσης και μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας», δήλωσε ο Γκαλιμπέρτι στο Fortune. «Φαίνεται πάντως να είναι κάπως μακρινό το ενδεχόμενο».

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι «όλοι στον κόσμο θέλουν να αποφύγουν» το μπλοκάρισμα του Στενού του Ορμούζ, δήλωσε. Όμως, είτε ένα απελπισμένο Ιράν είτε μια τυχαία, εύστοχη βόμβα αλλάζει την εξίσωση.

Όπως πρόσθεσε ο Πίκερινγκ, «Η ικανότητα του Ιράν να προκαλέσει χάος είναι αρκετά υψηλή, αν αποφασίσει να κάνει αυτό το βήμα. Είναι ένα πραγματικά μεγάλο βήμα, γιατί τότε έχεις ξυπνήσει την αρκούδα.

«Δεν έκαναν αυτό το βήμα όταν βόμβες έπεφταν κυριολεκτικά τον Ιούνιο».