Στη Γάζα, μια περιοχή που έχει γνωρίσει την καταστροφή του πολέμου, οι κάτοικοι δεν εστιάζουν σε διπλωματικούς όρους ή πολιτικά σχέδια. Αντίθετα, στους δρόμους και στις σκηνές των πρόχειρων καταυλισμών εκτοπισμένων, κυριαρχεί ένα απλό ερώτημα: Θα υπάρξει πραγματική αλλαγή στην σκληρή πραγματικότητα που βιώνουμε;
«Έχω ακούσει για συγκέντρωση χρημάτων για τη Γάζα, αλλά δεν βλέπουμε τίποτα. Αυτό έχει συμβεί πολλές φορές, αλλά τίποτα δεν αλλάζει ποτέ», αναφέρει η 43χρονη Αμάλ Τζούντεχ, μητέρα οκτώ παιδιών, η οποία έχει εκτοπιστεί από την Μπέιτ Λαχίγια του βόρειου τμήματος της Λωρίδας της Γάζας και πλέον ζει σε σκηνή στην Ντέιρ ελ-Μπάλαχ. «Το σπίτι μου καταστράφηκε. Ο σύζυγός μου και τα παιδιά μου τραυματίστηκαν. Θέλουμε οποιαδήποτε υποστήριξη, οποιαδήποτε ανοικοδόμηση… οποιαδήποτε λύση».
Καθώς ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προήδρευε της πρώτης συνάντησης του «Συμβουλίου Ειρήνης» (Board of Peace – BoP) στην Ουάσινγκτον, ανακοίνωσε ότι εννέα χώρες-μέλη έχουν δεσμευτεί για 7 δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης για τη Λωρίδα της Γάζας, ενώ πέντε χώρες συμφώνησαν να διαθέσουν στρατεύματα για μια Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης. Επιπλέον, οι ΗΠΑ θα συνεισφέρουν 10 δισεκατομμύρια δολάρια στο BoP, αν και δεν διευκρινίστηκε ο σκοπός αυτών των κεφαλαίων.
Ωστόσο, οι δεσμεύσεις αυτές υπολείπονται σημαντικά των εκτιμήσεων των Ηνωμένων Εθνών, οι οποίες ανέρχονται έως και 70 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση της παλαιστινιακής περιοχής, η οποία έχει καταστραφεί από τον αδιάκοπο βομβαρδισμό από το Ισραήλ κατά τη διάρκεια ενός πολέμου που διαρκεί πάνω από δύο χρόνια.
Ο Αουάντ αλ-Γκουέλ, εκτοπισμένος από τη Ράφα στο νότιο τμήμα της Γάζας πριν από ενάμιση χρόνο και που τώρα ζει σε σκηνή στην περιοχή Αζ-Ζαουάιντα, βλέπει το «Συμβούλιο Ειρήνης» ως ένα «κλαμπ μεγάλων δυνάμεων» χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο.
Πολύ λίγα έχουν αλλάξει από την έναρξη της «εισπήδησης» που διαμεσολαβήθηκε από τον Τραμπ τον Οκτώβριο του περασμένου έτους. Οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι συνεχίζουν να αγωνίζονται για να θρέψουν τις οικογένειές τους, ενώ οι υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης και υγιεινής είναι σχεδόν ανύπαρκτες. Το Υπουργείο Υγείας της Γάζας αναφέρει ότι πάνω από 600 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από πυρά του Ισραήλ από την ανακωχή, η οποία είχε ελπίσει ότι θα έθετε τέλος σε πάνω από δύο χρόνια πολέμου που έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 72.000 ανθρώπους, σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία.
«Το Ισραήλ σκοτώνει, βομβαρδίζει, παραβιάζει καθημερινά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και επεκτείνει τη νεκρή ζώνη χωρίς κανείς να το σταματά», δηλώνει ο 70χρονος Αουάντ αλ-Γκουέλ, που εκτοπίστηκε από την Ταλ ασ-Σουλτάν στη Ράφα. «Αν ένα συμβούλιο ειρήνης αυτού του μεγέθους δεν μπορεί να αναγκάσει το Ισραήλ να σταματήσει τις επιθέσεις του σε ένα μικρό μέρος όπως η Γάζα, πώς θα επιλύσει συγκρούσεις σε όλο τον κόσμο;» αναρωτιέται, αναφερόμενος στην πρόθεση του Τραμπ να επεκτείνει τις αρμοδιότητες του συμβουλίου και σε άλλες διεθνείς διαμάχες.
Πολλοί στη Γάζα, που στο παρελθόν είχαν στηρίξει τις ελπίδες τους σε διεθνείς διασκέψεις δωρητών χωρίς απτά αποτελέσματα, εκφράζουν σκεπτικισμό για τα ποσά που ανακοινώθηκαν. Ο αλ-Γκουέλ πιστεύει ότι αυτά τα ποσά δεν θα φτάσουν πλήρως στη Γάζα. «Ένα μικρό μέρος θα πάει στη Γάζα, και τα υπόλοιπα θα είναι διοικητικά έξοδα και πολυτελείς μισθοί για κορυφαίους αξιωματούχους και προέδρους. Ένα μικρό μέρος θα έρθει στη Γάζα για να μπορούν να πουν ότι στήριξαν τη Γάζα και να δικαιολογήσουν τη συνέχιση του πολυτελούς τους κλαμπ που ονομάζεται Συμβούλιο Ειρήνης».
Ο Τζαμάλ Αμπού Μαχντέχ από την Ντέιρ ελ-Μπάλαχ συμφωνεί: «Δεν θα κάνουν τίποτα για τη Γάζα. Είναι όλα ψέματα», δηλώνει ο 66χρονος. «Οτιδήποτε συμφωνεί το Ισραήλ, σίγουρα δεν θα είναι προς το συμφέρον μας», λέει στο Al Jazeera. «Ο Τραμπ, μαζί με το Ισραήλ, θέλει να χρησιμοποιήσει το Συμβούλιο Ειρήνης για να επιβάλει τις αποφάσεις του στον κόσμο με τη βία. Αυτό αφορά δύναμη, έλεγχο και κυριαρχία, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ασθενέστερα έθνη όπως εμείς».
Τα τελευταία δύο χρόνια, έχουν συζητηθεί σχέδια ανοικοδόμησης μετά από κάθε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα. Ωστόσο, οι ισραηλινές περιορισμοί στην είσοδο δομικών υλικών έχουν εμποδίσει την πλήρη υλοποίηση αυτών των δεσμεύσεων. «Ακόμα κι αν το συμβούλιο αποφασίσει να ανοικοδομήσει τη Γάζα, αυτό είναι απίθανο και δεν θα συμβεί. Το έχουμε ακούσει πολλές φορές και τίποτα δεν έγινε», προσθέτει. «Πώς μπορούμε να εμπιστευτούμε ένα συμβούλιο ειρήνης στο οποίο είναι μέλος το Ισραήλ; Αυτοί μας σκότωσαν, μας κατέστρεψαν και διέπραξαν γενοκτονία».
Ενώ ο Αμπού Μαχντέχ επιμένει ότι δεν αισιοδοξεί για τις αποφάσεις του συμβουλίου, εκφράζει επίσης ανησυχία για την επιμονή του Τραμπ και του Ισραήλ να αφοπλίσουν τη Χαμάς. Σύμφωνα με τη συμφωνία ανακωχής, η Χαμάς υποχρεούται να παραδώσει τα όπλα της. «Ο κύριος στόχος τους είναι ο αφοπλισμός της Χαμάς, ώστε να πνιγούμε σε εσωτερικές και εμφύλιες διαμάχες», συμπληρώνει. Θεωρεί τις συζητήσεις περί ειρήνης παραπλανητικές, επισημαίνοντας τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της καταστροφής παλαιστινιακών σπιτιών και περιουσιών, της επέκτασης των οικισμών και των περιορισμών στην καθημερινή ζωή, παράλληλα με τη βαθύτερη τραγωδία στη Γάζα. «Δεν υπάρχει αισιοδοξία στις αμερικανικές αποφάσεις. Αυτά είναι απλώς κουβέντες για τα μέσα ενημέρωσης».
Ο αλ-Γκουέλ εκφράζει μια συγκρατημένη αισιοδοξία σχετικά με την ιδέα της αποστολής μιας διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης στη Γάζα. «Προσωπικά, ελπίζω να σταλεί αυτή η δύναμη, αλλά πρέπει να δρα ως αποτρεπτικός παράγοντας για τις συνεχείς επιθέσεις του Ισραήλ, όπως η UNIFIL στον Λίβανο. Δεν φαντάζομαι ότι το Ισραήλ θα επιτεθεί σε μια δύναμη που επιβάλλεται από ένα Συμβούλιο Ειρήνης υπό τη διαχείριση του Τραμπ», λέει.
Ανοικοδόμηση: Η μεγαλύτερη απουσία από την ομιλία
Παρά τις συζητήσεις για «σταθερότητα» και «ειρήνη», η ανακοίνωση του συμβουλίου δεν περιλάμβανε καμία συγκεκριμένη απόφαση για την ανοικοδόμηση στη Γάζα ή την υποδομή της, που καταστράφηκε κατά τη διάρκεια δύο ετών πολέμου. Για τον αλ-Γκουέλ, η ανοικοδόμηση δεν είναι προτεραιότητα αν το Ισραήλ συνεχίζει να παραβιάζει την ανακωχή. «Η ανοικοδόμηση δεν έχει αξία αν το Ισραήλ συνεχίζει να καταστρέφει και να σκοτώνει. Ποιο το νόημα του να ξαναχτίζεις ενώ το Ισραήλ καταστρέφει;»
Η Τζούντεχ, ωστόσο, ελπίζει να δει μια βελτίωση στη ζωή της και στα παιδιά της, «όπως παλιά», να ανοίξουν ξανά τα σχολεία, τα παιδιά να επιστρέψουν στις τάξεις μετά από μια μακρά διακοπή, και να φύγουν από τη σκηνή για ένα σταθερό σπίτι.
Μακριά από διεθνή συμβούλια, τα αιτήματα των ανθρώπων στη Γάζα συνοψίζονται σε σύντομες φράσεις: ασφάλεια, ειρήνη και επιστροφή στα σπίτια τους. «Το αίτημά μου είναι να επιστρέψω στη γειτονιά μου στη Ράφα, η οποία είναι υπό κατοχή εδώ και ενάμιση χρόνο… ακόμα κι αν είναι σε σκηνή», λέει ο αλ-Γκουέλ. «Αυτό που έχει σημασία είναι να αποσυρθεί ο στρατός και να επιστρέψουμε στις θέσεις μας».
Ο Αμπού Μαχντέχ συνοψίζει τα αιτήματά του λέγοντας ότι θέλει αυτά τα συνασπισμένα έθνη να επιτύχουν δικαιοσύνη για τη Γάζα, έστω και μια φορά. «Είμαστε εξαντλημένοι. Πρέπει να δείξουν έλεος. Απαιτούμε αυτό που είναι καλό για τον λαό μας, να ζήσουμε εν ειρήνη και να μας δοθεί μια απλή ζωή με το βασικό μας δικαίωμα στην ασφάλεια».
