Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για την κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) έχει φτάσει σε σημείο κορύφωσης, αλλά ένας από τους κορυφαίους επιστήμονες υπολογιστών στον κόσμο προειδοποιεί ότι η Big Tech ποντάρει απερίσκεπτα το μέλλον του ανθρώπινου είδους. Μία από τις κύριες ανησυχίες είναι ότι οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικοί φορείς δυσκολεύονται να συμβαδίσουν με την ταχεία εξάπλωση της τεχνολογίας, αφήνοντας τον ιδιωτικό τομέα εγκλωβισμένο σε μια κούρσα μέχρι τέλους που κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μια επικίνδυνη αντιπαράθεση, παρόμοια με αυτή της εποχής του Ψυχρού Πολέμου.
Ο Stuart Russell, πρωτοπόρος ερευνητής ΤΝ στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Berkeley, τόνισε ότι «για τις κυβερνήσεις να επιτρέπουν σε ιδιωτικές οντότητες να παίζουν ουσιαστικά ρώσικη ρουλέτα με κάθε άνθρωπο στη γη είναι, κατά τη γνώμη μου, μια πλήρης εγκατάλειψη του καθήκοντος». Μιλώντας στο AFP από το AI Impact Summit στη Νέο Δελχί της Ινδίας, ο Russell επισήμανε ότι ενώ οι CEO των τεχνολογικών εταιρειών έχουν εμπλακεί σε έναν «αγώνα εξοπλισμών» για την ανάπτυξη του επόμενου και καλύτερου μοντέλου ΤΝ, η οποία υποστηρίζεται ότι θα φέρει τεράστιες προόδους στην ιατρική έρευνα και την παραγωγικότητα, πολλοί αγνοούν ή παραβλέπουν τους κινδύνους. Σε ένα χειρότερο σενάριο, πιστεύει ότι η ιλιγγιώδης ταχύτητα της καινοτομίας χωρίς ρύθμιση θα μπορούσε να οδηγήσει στην εξαφάνιση του ανθρώπινου γένους.
Ο Russell, Βρετανός επιστήμονας υπολογιστών με πάνω από 40 χρόνια εμπειρίας στην ΤΝ, έχει δημοσιεύσει ένα από τα πιο έγκυρα εγχειρίδια στο αντικείμενο ήδη από το 1995. Το 2016, ίδρυσε ένα ερευνητικό κέντρο στο Berkeley με επίκεντρο την ασφάλεια της ΤΝ, το οποίο προωθεί «αποδεδειγμένα επωφελή» συστήματα ΤΝ για την ανθρωπότητα. Στο Νέο Δελχί, επεσήμανε πόσο μακριά φαίνεται να απέχουν οι εταιρείες και οι κυβερνήσεις από αυτόν τον στόχο. Η κριτική του Russell επικεντρώθηκε στην ταχεία ανάπτυξη συστημάτων που θα μπορούσαν τελικά να υπερβούν τους δημιουργούς τους, αφήνοντας τον ανθρώπινο πολιτισμό ως «παράπλευρη απώλεια σε αυτή τη διαδικασία».
Οι επικεφαλής μεγάλων εταιρειών ΤΝ γνωρίζουν αυτούς τους υπαρξιακούς κινδύνους, αλλά βρίσκονται παγιδευμένοι ανεξάρτητα από τις δυνάμεις της αγοράς. «Πιστεύω ότι καθένας από τους CEO των κύριων εταιρειών ΤΝ θέλει να αφοπλιστεί», δήλωσε ο Russell, αλλά δεν μπορούν να το κάνουν «μονομερώς» επειδή η θέση τους θα καταληφθεί γρήγορα από ανταγωνιστές και θα αντιμετωπίσουν άμεση εκδίωξη από τους επενδυτές τους.
Η συζήτηση για τον υπαρξιακό κίνδυνο και την πιθανή εξαφάνιση της ανθρωπότητας κάποτε περιοριζόταν στην απειλή της ανεξέλεγκτης πυρηνικής διάδοσης κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Ωστόσο, σκεπτικιστές όπως ο Stuart Russell εφαρμόζουν όλο και περισσότερο αυτό το πλαίσιο στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας περιγράφεται συχνά ως «αγώνας εξοπλισμών» ΤΝ, με τη μυστικότητα, τον επείγοντα χαρακτήρα και τα υψηλά διακυβεύματα που χαρακτήρισαν την πυρηνική αντιπαλότητα μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, πρόεδρος της Ρωσίας, είχε συνοψίσει το τεράστιο διακύβευμα σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα: «Όποιος γίνει ηγέτης σε αυτόν τον τομέα, θα γίνει ο κυρίαρχος του κόσμου», είχε δηλώσει σε ομιλία του το 2017. Παρόλο που ο τρέχων αγώνας εξοπλισισμών δεν μπορεί να μετρηθεί σε πυρηνικές κεφαλές, η κλίμακά του αποτυπώνεται στα εκπληκτικά κεφάλαια που επενδύονται. Χώρες και εταιρείες δαπανούν σήμερα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων για την εκπαίδευση και λειτουργία συστημάτων ΤΝ. Μόνο στις ΗΠΑ, οι αναλυτές αναμένουν ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες για την ΤΝ θα υπερβούν τα 600 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος.
Ωστόσο, η επιθετική εταιρική δράση δεν έχει ακόμη αντισταθμιστεί από αυτοσυγκράτηση μέσω ρυθμιστικών μέτρων, δήλωσε ο Russell. «Βοηθάει πραγματικά αν κάθε μία από τις κυβερνήσεις κατανοήσει αυτό το ζήτημα. Και γι’ αυτό είμαι εδώ», είπε, αναφερόμενος στη σύνοδο κορυφής της Ινδίας. Η Κίνα και η ΕΕ είναι μεταξύ των δυνάμεων που αναπτύσσουν ΤΝ και έχουν υιοθετήσει μια πιο σκληρή στάση στη ρύθμιση της τεχνολογίας. Αλλού, η πραγματικότητα είναι πιο «hands-off». Στην Ινδία, η κυβέρνηση έχει επιλέξει μια κατά κύριο λόγο απορρυθμιστική προσέγγιση. Στις ΗΠΑ, εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση Trump έχει υποστηρίξει φιλο-αγοραίες ιδέες για την ΤΝ και έχει επιδιώξει να καταργήσει τους περισσότερους κρατικούς κανονισμούς, δίνοντας στις εταιρείες πλήρη ελευθερία.
