Η Αυστραλία έχει λάβει σταθερή απόφαση να μην προσφέρει βοήθεια ή να προχωρήσει σε επαναπατρισμό γυναικών και παιδιών που έχουν ταυτοποιηθεί ως συγγενείς υπόπτων μαχητών του ISIL (ISIS) από τη Συρία. Ο Αυστραλός Πρωθυπουργός Anthony Albanese δήλωσε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του στο ABC News ότι η κυβέρνησή του «δεν θα παρέχει καμία βοήθεια ή επαναπατρισμό».
Αναγνωρίζοντας ότι είναι «ατυχές» το γεγονός ότι παιδιά έχουν επηρεαστεί, ο Albanese τόνισε ότι η Αυστραλία «δεν παρέχει καμία υποστήριξη». «Όπως θα έλεγε η μητέρα μου, φτιάχνεις το κρεβάτι σου, σε αυτό θα ξαπλώσεις», ανέφερε, προσθέτοντας: «Ειλικρινά, δεν έχουμε κανένα συμπάθειο για ανθρώπους που ταξίδεψαν στο εξωτερικό για να συμμετάσχουν σε αυτό που ήταν μια προσπάθεια δημιουργίας ενός χαλιφάτου για την υπονόμευση και την καταστροφή του τρόπου ζωής μας».
Εκπρόσωπος του Αυστραλού Υπουργού Εσωτερικών Tony Burke προειδοποίησε ότι όσοι επιστρέψουν στην Αυστραλία από τη Συρία θα αντιμετωπίσουν τη δικαιοσύνη αν έχουν διαπράξει εγκλήματα. «Τα άτομα αυτής της ομάδας πρέπει να γνωρίζουν ότι εάν έχουν διαπράξει έγκλημα και επιστρέψουν στην Αυστραλία, θα αντιμετωπίσουν την πλήρη ισχύ του νόμου», δήλωσε ο εκπρόσωπος, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters.
Συνολικά 34 γυναίκες και παιδιά, που φέρουν αυστραλιανή υπηκοότητα, απελευθερώθηκαν την Δευτέρα από τον καταυλισμό κράτησης Roj, υπό κουρδικό έλεγχο, στη βόρεια Συρία. Ωστόσο, οι Αυστραλοί, που φέρονται να είναι συγγενείς μαχητών του ISIL, επέστρεψαν στον καταυλισμό λόγω «τεχνικών λόγων», σύμφωνα με αναφορές των πρακτορείων Reuters και AFP.
Ο διευθυντής του καταυλισμού Roj, Hakmiyeh Ibrahim, ανέφερε στο Al Jazeera ότι οι γυναίκες και τα παιδιά από 11 οικογένειες παραδόθηκαν σε συγγενείς «που είχαν έρθει από την Αυστραλία για να τους παραλάβουν». Τα άτομα αυτά αναμενόταν να επιβιβαστούν σε μικρά λεωφορεία για να μεταβούν στην συριακή πρωτεύουσα, Δαμασκό, από όπου θα αναχωρούσαν για την Αυστραλία. Όμως, στη μέση της διαδρομής, Κούρδοι συνοδοί έλαβαν εντολή να επιστρέψουν, καθώς η ομάδα δεν είχε άδεια «εισόδου σε περιοχή που ελέγχεται από την κυβέρνηση», σύμφωνα με την ανταποκρίτρια του Al Jazeera, Heidi Pett, από το Χαλέπι. Ο Rashid Omar, αξιωματούχος του καταυλισμού Roj, επιβεβαίωσε αργότερα στο AFP ότι οι Αυστραλοί υπήκοοι αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στις εγκαταστάσεις κράτησης. Ανέφερε ότι οι εκπρόσωποι των οικογενειών εξακολουθούν να εργάζονται για την επίλυση του ζητήματος με τις συριακές αρχές.
Η ανθρωπιστική οργάνωση Save the Children Australia είχε καταθέσει αγωγή το 2023 εκ μέρους 11 γυναικών και 20 παιδιών, ζητώντας τον επαναπατρισμό τους, επικαλούμενη την «ηθική και νομική ευθύνη» της Αυστραλίας προς τους πολίτες της. Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο είχε αποφανθεί κατά της Save the Children, κρίνοντας ότι η αυστραλιανή κυβέρνηση δεν είχε τον έλεγχο της κράτησής τους στη Συρία. Ένας 17χρονος Αυστραλός είχε πεθάνει κατά την κράτησή του στη Συρία το 2022.
Αναλυτές ασφαλείας της Μέσης Ανατολής εκτιμούν ότι η αντίσταση στην επιστροφή Αυστραλών πολιτών από τη Συρία έχει αυξηθεί μετά την πρόσφατη επίθεση στο Bondi Beach, τον Δεκέμβριο, όπου έχασαν τη ζωή τους 15 άνθρωποι. Υπάρχει ανησυχία στην αυστραλιανή κοινή γνώμη ότι, παρά το φαινόμενο, κάποιοι μπορεί να διατηρούν βαθιά ριζωμένες ριζοσπαστικές απόψεις.
Ενώ οι κουρδικές δυνάμεις εξακολουθούν να ελέγχουν τον καταυλισμό Roj, είχαν αποσυρθεί από τον μεγαλύτερο καταυλισμό al-Hol τον Ιανουάριο, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας της κεντρικής συριακής κυβέρνησης ανέλαβαν τον έλεγχο της περιοχής. Ο καταυλισμός al-Hol φιλοξενούσε κάποτε περίπου 24.000 άτομα, κυρίως Σύρους, αλλά και Ιρακινούς, καθώς και πάνω από 6.000 γυναίκες και παιδιά ξένων υπηκοοτήτων. Πολλές κυβερνήσεις παγκοσμίως αντιστέκονται στον επαναπατρισμό των πολιτών τους από τους καταυλισμούς στη Συρία. Στον καταυλισμό Roj βρισκόταν και η γεννημένη στο Ηνωμένο Βασίλειο Shamima Begum, η οποία, σε ηλικία 15 ετών, είχε ταξιδέψει από το Λονδίνο το 2015 για να παντρευτεί μαχητές του ISIL στη Συρία. Το 2019, η βρετανική κυβέρνηση αφαίρεσε την υπηκοότητά της, λίγο μετά τον εντοπισμό της σε καταυλισμό κράτησης. Η Begum αμφισβήτησε την απόφαση, αλλά το εφετείο απέρριψε την έφεσή της τον Φεβρουάριο του 2024. Καθώς η Begum γεννήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο από γονείς Μπαγκλαντεσιανής καταγωγής, δεν κατέχει βρετανική υπηκοότητα. Φέρεται να βρίσκεται ακόμα στον καταυλισμό Roj.
