Σύμφωνα με στοιχεία και αναλύσεις ειδικών, η πείνα στη Γάζα δεν αποτελεί παράπλευρη συνέπεια του πολέμου, αλλά μια μεθοδική στρατηγική που κορυφώθηκε το 2025. Οι θάνατοι λόγω λιμοκτονίας στη Γάζα παρουσίασαν εκρηκτική αύξηση, φτάνοντας τους 422 μέσα σε ένα μόνο έτος, σηματοδοτώντας μια τρομακτική αύξηση 760% σε μόλις 12 μήνες.
Ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για το Δικαίωμα στην Τροφή, Michael Fakhri, δήλωσε τον Αύγουστο του 2025 ότι τα παγκόσμια πρότυπα ανάλυσης λιμού, όπως η Ολοκληρωμένη Ταξινόμηση Φάσεων Ασφάλειας Τροφίμων (IPC), τείνουν να είναι “συντηρητικά”. “Η πραγματικότητα στο έδαφος ήταν αδιαμφισβήτητη. Σηκώσαμε συναγερμό όταν αρχίσαμε να βλέπουμε τα πρώτα παιδιά να πεθαίνουν”, εξήγησε, σημειώνοντας ότι η κρίση πληρούσε τα αυστηρά τεχνικά κριτήρια για λιμό.
Το Υπουργείο Υγείας στη Γάζα ανέφερε ότι το 40,63% των θυμάτων ήταν ηλικιωμένοι (άνω των 60) και το 34,74% παιδιά. Μόνο το 2025, τα περιστατικά μεταξύ παιδιών κάτω των πέντε ετών αυξήθηκαν από 2.754 τον Ιανουάριο σε 14.383 τον Αύγουστο. Νομικοί εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ότι αυτό που συνέβη στη Γάζα ξεπέρασε την απλή “επισιτιστική ανασφάλεια”, πληρώντας τα αυστηρά τεχνικά κριτήρια για λιμό, μια διάγνωση που συχνά καθυστερεί λόγω πολιτικής γραφειοκρατίας.
Παλαιστίνιοι στη Λωρίδα της Γάζας και σε άλλα μέρη του κατεχόμενου παλαιστινιακού εδάφους κατηγορούν διαδοχικές ισραηλινές κυβερνήσεις για μια δεκαετή πολιτική χρήσης τροφίμων και βοήθειας ως όπλο πολέμου. Ο Suleiman Basharat, Παλαιστίνιος σχολιαστής και ερευνητής ισραηλινών υποθέσεων, εντοπίζει αυτή τη στρατηγική στον αποκλεισμό της Γάζας που επέβαλε το Ισραήλ το 2007. “Βασιζόταν στην ιδέα του λιμού και του περιορισμού της καθημερινής ζωής”, δήλωσε ο Basharat. Αυτό το δόγμα συνοψίστηκε το 2006 από τον Dov Weisglass, σύμβουλο του Ισραηλινού πρωθυπουργού, ο οποίος ανέφερε ότι ο στόχος ήταν “να βάλουμε τους Παλαιστίνιους σε δίαιτα, αλλά όχι να τους αφήσουμε να πεθάνουν από την πείνα”, προσθέτοντας ότι ο πόλεμος σηματοδότησε τη μετάβαση από τη “διαχείριση” στην “εξάλειψη”.
Υπουργοί του Ισραήλ ξεκαθάρισαν τις προθέσεις τους από την αρχή του πολέμου. Ο πρώην υπουργός Άμυνας Yoav Gallant είχε κηρύξει πλήρες πολιορκία εναντίον “ανθρώπινων ζώων”. Τις δηλώσεις του ενίσχυσε ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών Bezalel Smotrich, ο οποίος υποστήριξε ότι ο αποκλεισμός της βοήθειας προς τη Γάζα ήταν “δικαιολογημένος και ηθικός”, ακόμα κι αν σήμαινε τον λιμό εκατομμυρίων.
Πριν τον πόλεμο, 500 φορτηγά με τρόφιμα και βοήθεια χρειάζονταν για να συντηρηθούν οι κάτοικοι της Γάζας. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, επιτράπηκαν κατά μέσο όρο 19 φορτηγά την ημέρα, μια μείωση 96%, που κάποια ισραηλινά μέσα ενημέρωσης αποκάλεσαν “κατάρρευση θερμίδων”. Παράλληλα, η διαθεσιμότητα νερού μειώθηκε δραματικά από 84 λίτρα ανά άτομο σε μόλις 3 λίτρα κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού.
Το Ισραήλ εφάρμοσε επίσης μια πολιτική “καμένης γης”, καταστρέφοντας συστηματικά τις υποδομές αγροτικής παραγωγής. Μέχρι τον Αύγουστο του 2025, εκτιμάται ότι ο ισραηλινός στρατός είχε καταστρέψει το 90% της αγροτικής γης και 2.500 πτηνοτροφεία. Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Γεωργίας της Γάζας, Mohammed Abu Odeh, προειδοποίησε ότι η καταστροφή και ο έλεγχος της αγροτικής γης από τον ισραηλινό στρατό θα επηρεάσουν την αλυσίδα τροφίμων και την προμήθεια λαχανικών για σχεδόν δύο εκατομμύρια ανθρώπους στη Λωρίδα.
Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι και αναλυτές υποστηρίζουν ότι το Ισραήλ εφάρμοσε μια στρατηγική αποκλεισμού της βοήθειας και, κατά καιρούς, χειραγώγησης της παράδοσής της. Ο πολιτικός αναλυτής Abdullah Aqrabawi δήλωσε στο Al Jazeera Arabic ότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ προσπάθησαν να δημιουργήσουν τα δικά τους συστήματα παράδοσης βοήθειας, όπως το Gaza Humanitarian Foundation (GHF), αλλά απέτυχαν. Εκατοντάδες Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν σε χώρους του GHF προσπαθώντας να αποκτήσουν πρόσβαση σε τρόφιμα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι τακτικές λιμοκτονίας χρησιμοποιήθηκαν, όχι μόνο για στρατιωτική μόχλευση, αλλά και για τη δημιουργία ενός “αντι-αντιστασιακού” αισθήματος στη Γάζα. “Ο στόχος είναι να σπάσει η παλαιστινιακή αντίσταση επηρεάζοντας τη κοινωνική βάση που την αγκαλιάζει”, εξήγησε ο Basharat. Υποστηρίζει ότι το Ισραήλ στόχευε να “επανασχεδιάσει τον παλαιστινιακό άνθρωπο” σε ένα ον του οποίου η μοναδική γνωστική εστίαση είναι η βασική επιβίωση, καθιστώντας τον ανίκανο για πολιτική σκέψη.
Εμπειρογνώμονες σε ισραηλινές υποθέσεις, όπως ο Mohannad Mustafa, δήλωσαν ότι αυτές οι πολιτικές αποτελούν κυνική ευφημισμό για εξαναγκαστικό εκτοπισμό. “Λιμοκτονείς τους ανθρώπους, καταστρέφεις τις υποδομές… και στο τέλος, τους ρωτάς: ‘Θέλετε να μεταναστεύσετε;'”, δήλωσε ο Mustafa στο Al Jazeera Arabic Channel. “Αυτός είναι εξαναγκαστικός εκτοπισμός, όχι εθελοντική μετανάστευση.”
Σήμερα, παρά την “εκεχειρία” στη Γάζα, η καταστροφή του αγροτικού τομέα της Λωρίδας αφήνει τη Γάζα εξ ολοκλήρου εξαρτημένη από εξωτερική βοήθεια, δίνοντας στο Ισραήλ μόνιμο έλεγχο. Οι 475 επίσημα καταγεγραμμένοι θάνατοι είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Για πολλούς Παλαιστίνιους, ο πόλεμος μπορεί να έχει “διακοπεί” θεωρητικά, αλλά για μια γενιά Παλαιστινίων, η ανθρωπογενής πείνα και οι σωματικές και πολιτικές ουλές μπορεί να χρειαστούν δεκαετίες για να επουλωθούν.
