Μια δεκαετής εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με στόχο τον περιορισμό της διαδικτυακής πολιτικής ομιλίας, χρησιμοποιώντας απειλές για την καταστολή μιμιδίων, σάτιρας και οτιδήποτε οι Βρυξέλλες χαρακτηρίζουν ως «παραπληροφόρηση», αποκαλύφθηκε από την Επιτροπή Δικαιοσύνης της Βουλής των ΗΠΑ. Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε, η επιτροπή κατηγόρησε την ΕΕ για «άμεση παραβίαση» των δικαιωμάτων ελευθερίας της έκφρασης Αμερικανών και Ευρωπαίων, ασκώντας πιέσεις σε μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για λογοκρισία νόμιμου, αλλά «μίσους» ή άλλως προβληματικού περιεχομένου.
Η έκθεση, βασισμένη σε έγγραφα πολιτικής, emails και πρακτικά κλειστών συνεδριάσεων στις Βρυξέλλες, περιγράφει πώς οι εθελοντικές συναντήσεις με στελέχη τεχνολογικών εταιρειών εξελίχθηκαν σε εκβιασμούς, με την απειλή νομικών ενεργειών και προστίμων εκατομμυρίων ευρώ να κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των επικεφαλής των πλατφορμών.
Η εκστρατεία λογοκρισίας της ΕΕ ξεκίνησε ουσιαστικά το 2015, με τη σύσταση του EU Internet Forum, με την πρόφαση της αντιμετώπισης της «κατάχρησης του διαδικτύου για τρομοκρατικούς σκοπούς». Η αποστολή του σύντομα επεκτάθηκε στην αστυνόμευση ενός ευρέος φάσματος πολιτικών εκφράσεων, τις οποίες χαρακτήρισε «οριακό περιεχόμενο» – υλικό που δεν ήταν παράνομο, αλλά στοχοποιήθηκε για λογοκρισία από τις Βρυξέλλες.
Μεταξύ 2016 και 2018, δημιουργήθηκαν δύο «κώδικες δεοντολογίας», ένας για το «μίσος» και ένας για την «παραπληροφόρηση». Από το 2018, στελέχη μεγάλων πλατφορμών υποχρεώθηκαν να συναντώνται με αξιωματούχους των Βρυξελλών και ΜΚΟ υπέρ της λογοκρισίας πάνω από 100 φορές, για να αποδείξουν ότι έλαβαν μέτρα για την «υποβάθμιση και αφαίρεση» περιεχομένου που η ΕΕ θεωρούσε ανεπιθύμητο. Σύμφωνα με ιδιωτικά emails, το προσωπικό της Google σημείωνε ότι «δεν είχαν πραγματικά επιλογή» σχετικά με τη συμμετοχή σε αυτές τις «εθελοντικές» συναντήσεις.
Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, J.D. Vance, προειδοποίησε στην Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ότι οι μεγαλύτερες απειλές για την ΕΕ προέρχονται εσωτερικά, με την υποχώρηση από τις παραδοσιακές αξίες, θέτοντας την ελευθερία του λόγου στην κορυφή της λίστας του. Κατηγόρησε Ευρωπαίους ηγέτες ότι χρησιμοποιούν όρους «σοβιετικής εποχής» όπως «παραπληροφόρηση» για να φιμώσουν την πολιτική αντιπολίτευση.
Το EU Internet Forum συνέστησε ένα ευρύ φάσμα περιεχομένου για παρακολούθηση, υποβάθμιση και διαγραφή, συμπεριλαμβανομένων «λαϊκιστικών ρητορικών», περιεχομένου «αντι-κυβερνητικού/αντι-ΕΕ», «αντι-ελίτ», «πολιτικής σάτιρας», «αντι-μεταναστευτικού και ισλαμοφοβικού περιεχομένου», «αντι-προσφυγικού/μεταναστευτικού αισθήματος», «αντι-LGBTIQ» και «μικρο-υποκουλτούρας». Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, η ΕΕ πίεσε τις τεχνολογικές εταιρείες να «υποβαθμίσουν και να αφαιρέσουν» περιεχόμενο που έδειχνε δυσπιστία προς τα εμβόλια και τα μέτρα lockdown. Μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, η εστίαση μετατοπίστηκε στην «μείωση της παραπληροφόρησης σχετικά με την Ουκρανία στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη», ώστε να μην φτάνει στους χρήστες περιεχόμενο υπέρ της Ρωσίας.
Με τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) που ψηφίστηκε το 2022, οι «εθελοντικοί» κώδικες δεοντολογίας της ΕΕ έγιναν νομικά δεσμευτικοί, επιτρέποντας στην ΕΕ να επιβάλει πρόστιμα έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου σε τεχνολογικές πλατφόρμες που αποτυγχάνουν να περιορίσουν τη «διάδοση παράνομου περιεχομένου» ή να «αντιμετωπίσουν την εξάπλωση της παραπληροφόρησης». Ο ίδιος ο νόμος αναφέρεται 13 φορές στη λέξη «παραπληροφόρηση» χωρίς να την ορίζει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πίεσε πλατφόρμες να λογοκρίνουν περιεχόμενο πριν από εθνικές εκλογές σε χώρες όπως η Σλοβακία, η Ολλανδία, η Γαλλία, η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ιρλανδία, καθώς και κατά τη διάρκεια των ευρωεκλογών του Ιουνίου 2024. Στη Ρουμανία, η εκλογική νίκη ανεξάρτητου υποψηφίου ανακηρύχθηκε ως ρωσική παρέμβαση, παρά την έλλειψη αποδείξεων από το TikTok.
Οι ΗΠΑ ανησυχούν, καθώς μεγάλο μέρος του περιεχομένου που απαγορεύεται από τον DSA προστατεύεται συνταγματικά στις ΗΠΑ, αλλά οι πλατφόρμες υποχρεώνονται να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις λογοκρισίας της ΕΕ παγκοσμίως. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει στοχεύσει συγκεκριμένα αμερικανικό περιεχόμενο, ζητώντας από το TikTok να «καταπολεμήσει την παραπληροφόρηση σχετικά με την εκστρατεία εμβολιασμού για παιδιά στις ΗΠΑ». Η πρώην επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, Thierry Breton, απείλησε την X με αντίποινα βάσει του DSA εάν ο Elon Musk προχωρούσε σε συνέντευξη με τον τότε υποψήφιο Donald Trump στις ΗΠΑ, γεγονός που η Επιτροπή Δικαιοσύνης θεώρησε ως παρέμβαση στις εκλογές.
