Η Νεμπάλ αλ-Χέσι, με τα τραυματισμένα χέρια που της έχουν απομείνει, ξεφυλλίζει το κινητό της για να παρακολουθήσει τις ενημερώσεις σχετικά με το άνοιγμα της διόδου Ράφα από τη σκηνή της οικογένειάς της στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας. Τα χέρια της ακρωτηριάστηκαν σε μια ισραηλινή βομβιστική επίθεση στο σπίτι όπου είχε βρει καταφύγιο με τον σύζυγό της και την κόρη της τον Οκτώβριο του 2024. Περισσότερο από ένα χρόνο μετά, η 25χρονη μητέρα είναι μία από τις χιλιάδες τραυματίες που εναποθέτουν τις ελπίδες τους στο άνοιγμα της διόδου Ράφα μεταξύ Γάζας και Αιγύπτου, αναζητώντας πρόσβαση σε επαρκή ιατρική περίθαλψη εκτός του πολιορκημένου παλαιστινιακού εδάφους.
«Έχει περάσει ένας χρόνος και πέντε μήνες από τον τραυματισμό μου… Κάθε μέρα, σκέφτομαι το αύριο, ότι μπορεί να ταξιδέψω, αλλά δεν ξέρω», λέει η Νεμπάλ. Θυμάται την επίθεση, περιγράφοντας ότι καθόταν στο κρεβάτι της, κρατώντας την μικρή της κόρη Ρίτα, όταν η οβίδα έπληξε ξαφνικά. «Οι θραύσματα της οβίδας ακρωτηρίασαν τα χέρια μου», λέει.
Η Νεμπάλ νοσηλεύτηκε με σοβαρούς τραυματισμούς, συμπεριλαμβανομένου του πλήρους ακρωτηριασμού και των δύο άνω άκρων, εσωτερική αιμορραγία και τραυματισμό στο πόδι. Υποβλήθηκε σε δύο επεμβάσεις στην κοιλιά. Μετά από 40 ημέρες νοσηλείας, ξεκίνησε ένας νέος κύκλος ταλαιπωρίας σε σκηνές εκτοπισμού, χωρίς την στοιχειώδη μακροχρόνια φροντίδα. Σήμερα, η Νεμπάλ, απόφοιτος αγγλικής μετάφρασης και μητέρα της δίχρονης Ρίτα, εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την οικογένειά της για τις απλές καθημερινές εργασίες. «Δεν μπορώ να φάω ή να πιω μόνη μου… ακόμα και το ντύσιμο, η μητέρα μου, η αδελφή μου και η νύφη μου με βοηθούν κυρίως. Ακόμα και η μετάβαση στην τουαλέτα απαιτεί βοήθεια. Χρειάζομαι πράγματα μπροστά μου γιατί δεν μπορώ να τα φέρω μόνη μου». Η Νεμπάλ μιλά για τον πόνο της μητρότητας που έχει ανασταλεί, καθώς η κόρη της μεγαλώνει μπροστά στα μάτια της χωρίς να μπορεί να την κρατήσει ή να τη φροντίσει. «Η μικρή μου κόρη θέλει να την αλλάζω, να τη ταΐζω, να της δίνω γάλα, να την κρατάω στην αγκαλιά μου σαν άλλες μητέρες… με ρωτάει, και εγώ δεν μπορώ», λέει με θλίψη. «Η ζωή μου είναι εντελώς παράλυτη».
Οι γιατροί λένε στη Νεμπάλ ότι χρειάζεται επειγόντως να ταξιδέψει για να συνεχίσει τη θεραπεία της και να της τοποθετηθούν προσθετικά μέλη, τονίζοντας ότι χρειάζεται προηγμένες προσθέσεις για να ανακτήσει έναν βαθμό ανεξαρτησίας. «Οι γιατροί μου λένε ότι χρειάζομαι ένα κράτος ή έναν οργανισμό να υιοθετήσει την υπόθεσή μου για να μπορέσω σταδιακά να επιστρέψω στην κανονική μου ζωή», προσθέτει.
Με τις παλαιστινιακές αρχές να ανακοινώνουν ρυθμίσεις για το άνοιγμα της διόδου Ράφα για ομάδες τραυματιών και ασθενών, η Νεμπάλ, όπως και πολλοί άλλοι, ζει σε κατάσταση αναμονής αναμεμειγμένης με φόβο. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, χιλιάδες τραυματίες εξακολουθούν να χρήζουν εξειδικευμένης θεραπείας που δεν είναι διαθέσιμη εντός της Λωρίδας, ενώ ο προγραμματισμός των ονομάτων εξαρτάται από ιατρικές λίστες και σύνθετες εγκρίσεις, εν μέσω απουσίας σαφούς χρονοδιαγράμματος ή δημόσια ανακοινωμένων κριτηρίων προτεραιότητας. Η Νεμπάλ δηλώνει ότι έλαβε επανειλημμένες κλήσεις τους τελευταίους μήνες από ιατρικούς οργανισμούς που την ενημέρωναν ότι θα ήταν από τους πρώτους στη λίστα ταξιδιού. «Με επικοινωνήσαν παραπάνω από μία φορές, μου είπαν να ετοιμαστώ… μου δώσαν ελπίδα», προσθέτει. «Αλλά αυτή τη φορά, κανείς δεν με έχει επικοινωνήσει ακόμα». Σήμερα, η Νεμπάλ φοβάται ότι η περίπτωσή της μπορεί να παραβλεφθεί ξανά, ή ότι το άνοιγμα της διόδου μπορεί να είναι απλώς μια τυπικότητα, παραβλέποντας τις επείγουσες ανάγκες ασθενών σαν κι εκείνη. «Πεθαίνω λίγο κάθε μέρα λόγω της τωρινής μου κατάστασης… όχι μεταφορικά. Έτσι είμαι έναν χρόνο και τέσσερις μήνες, και η κόρη μου μεγαλώνει μπροστά μου ενώ είμαι ανήμπορη», λέει.
Η Νάντα Αρχούμα, 16 ετών, της οποίας η ζωή έχει αλλάξει ριζικά από έναν και μόνο τραυματισμό, ελπίζει επίσης ότι η διέλευση θα ανοίξει το συντομότερο δυνατό. Η Νάντα, η οποία εκτοπίστηκε με την οικογένειά της από το στρατόπεδο προσφύγων Jabalia στο βόρειο τμήμα της Γάζας εν μέσω του διετούς γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα, χτυπήθηκε στο πρόσωπο από θραύσματα ενώ βρισκόταν σε σκηνή εκτοπισμού στο Sheikh Radwan, στην πόλη της Γάζας. Το περιστατικό προκάλεσε την πλήρη απώλεια ενός ματιού, εκτός από κατάγματα στα οστά του προσώπου της, βλάβη στην κόρη και σοβαρή διάσπαση ιστών. Ο πατέρας της, ο Abdul Rahman Arhouma, 49 ετών, λέει ότι η υγεία της επιδεινώθηκε με τον καιρό παρά τις προσπάθειες θεραπείας στη Γάζα. «Μπήκε στη ΜΕΘ στο νοσοκομείο al-Shifa, στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Nasser. Έμεινε εκεί για περίπου δύομισι μήνες. Προσπάθησαν πολλές φορές να της κάνουν μεταμόσχευση ματιού, αλλά κάθε χειρουργική επέμβαση απέτυχε και η παραμόρφωση επιδεινώθηκε», λέει. Σύμφωνα με τον πατέρα της, η Νάντα υποβλήθηκε σε τρεις χειρουργικές προσπάθειες χρησιμοποιώντας ιστό από το χέρι της και άλλες περιοχές του προσώπου, αλλά όλες απέτυχαν, περιπλέκοντας περαιτέρω την ιατρική και ψυχολογική της κατάσταση. «Η κόρη μου αιμορραγεί από το μάτι της καθημερινά, και έχει πύον και εκκρίσεις», λέει. «Στέκομαι ανήμπορος, ανίκανος να κάνω τίποτα».
Σήμερα, η Νάντα χρειάζεται συνεχή βοήθεια για να περπατήσει και υποφέρει από επίμονη ζάλη και αδυναμία ισορροπίας. Η όρασή της στο υγιές μάτι επηρεάζεται επίσης. «Ακόμα και η μετάβαση στην τουαλέτα, οι αδελφές μου με βοηθούν. Δεν μπορώ να περπατήσω μόνη μου», λέει η Νάντα στο Al Jazeera με χαμηλή φωνή. Η Νάντα έχει επίσημη ιατρική παραπομπή και χρειάζεται επειγόντως να ταξιδέψει για χειρουργική αποκατάσταση και εμφύτευση προθετικού ματιού. Ωστόσο, η ικανότητά της να λάβει τις θεραπείες παραμένει αβέβαιη εν αναμονή του ανοίγματος της Ράφα – όπως και για άλλους ασθενείς και τραυματίες. «Από τότε που ήμουν στο νοσοκομείο, ακούω κάθε εβδομάδα: την επόμενη εβδομάδα θα ανοίξει η διέλευση. Ειλικρινά, νιώθω ότι λένε ψέματα. Δεν είμαι αισιόδοξη», λέει η Νάντα. Ο πατέρας της είπε στο Al Jazeera ότι η συνεχής αναμονή για το άνοιγμα της διέλευσης Ράφα ήταν «απογοητευτική». «Δυστυχώς, δεν καταλάβαμε τίποτα. Όλες οι αναφορές προέρχονταν από ισραηλινές πηγές, και φαινόταν ότι η Ράφα έμοιαζε με πύλη για κρατούμενους, όχι για ταξίδια», λέει. «Η κατάστασή μας είναι δύσκολη, και είναι σαφές ότι αντιμετωπίζουμε μια μακρά αναμονή για να εξασφαλίσουμε το δικαίωμα της κόρης μου στη θεραπεία».
Την Κυριακή πραγματοποιήθηκε το πρώτο πιλοτικό άνοιγμα στη Ράφα, εν μέσω αμφισημίας και έλλειψης σαφήνειας σχετικά με τον μηχανισμό, ιδίως όσον αφορά τον αριθμό των ασθενών και τραυματιών που θα επιτρέπονταν να ταξιδέψουν. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, χιλιάδες ασθενείς και τραυματίες χρήζουν επειγόντων ιατρικών μεταφορών εκτός της Λωρίδας, εν μέσω κατάρρευσης του συστήματος υγείας και έλλειψης πόρων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επιβεβαιώσει επανειλημμένα ότι το σύστημα υγείας της Γάζας βρίσκεται «στα πρόθυρα της κατάρρευσης» και ότι οι καθυστερήσεις στα ταξίδια για κρίσιμες περιπτώσεις απειλούν τη ζωή τους. Εν τω μεταξύ, το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι θα επιτρέψει τη διέλευση μόνο σε όσους τα ονόματα έχουν εγκριθεί εκ των προτέρων, χωρίς καμία σαφή ανακοίνωση σχετικά με τους ημερήσιους αριθμούς ή τα εγκεκριμένα κριτήρια, αφήνοντας τις οικογένειες των ασθενών σε συνεχή αναμονή και απογοήτευση. Για την οικογένεια της Νάντα, αυτό το «πειραματικό άνοιγμα» σημαίνει λίγα μέχρι στιγμής. «Δεν μπορούμε να σχεδιάσουμε, ούτε να μείνουμε ούτε να φύγουμε», λέει ο πατέρας της. «Η απόφαση δεν είναι στα χέρια μας. Ζει κανείς σε μια δίνη, ανίκανος να αποφασίσει τι συμβαίνει. Ακόμα και το Υπουργείο Υγείας δεν έχει αποκαλύψει τίποτα».
Ο Ραέντ Χαμάντ, 52 ετών και πατέρας τεσσάρων παιδιών, είναι επίσης απελπισμένος να φύγει από τη Γάζα για να αναζητήσει θεραπείες και φάρμακα που δεν είναι διαθέσιμα στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο έδαφος. Ο Χαμάντ υποβαλλόταν σε θεραπεία για καρκίνο του νεφρού ένα χρόνο πριν ξεκινήσει ο πόλεμος. Υποβλήθηκε σε αφαίρεση νεφρού μετά την ανίχνευση όγκου για να αποφευχθεί η εξάπλωσή του. Ωστόσο, η έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023 διέκοψε το πρωτόκολλο θεραπείας του, επηρεάζοντας σημαντικά την υγεία του. Ο Χαμάντ ζει στα ερείπια του κατεστραμμένου σπιτιού του στην Khan Younis, μέσα στην καταστροφή που άφησε πίσω του ο πόλεμος, υπό επιδεινούμενες ανθρωπιστικές συνθήκες. Περιγράφει την τρέχουσα πάλη του για πρόσβαση σε θεραπεία κατά τη διάρκεια του πολέμου, μαζί με άλλους ογκολογικούς ασθενείς που συναντά στο ογκολογικό τμήμα του νοσοκομείου, ως «καταστροφική». «Ο πόλεμος έχει καταστήσει σχεδόν αδύνατη την προμήθεια φαρμάκων και ιατρικών προμηθειών. Οι θεραπείες για τον καρκίνο και τα γνωστά πρωτόκολλα θεραπείας δεν είναι διαθέσιμα», λέει. «Το φαγητό, η φύση του, και οι σκληρές κρίσεις που έχουμε βιώσει κατά τη διάρκεια του πολέμου – όλα αυτά έχουν επηρεάσει σημαντικά την υγεία μου». Το βάρος του Ραέντ έπεσε από 92 κιλά σε 65 κιλά λόγω επιπλοκών από την ασθένεια, έλλειψης θεραπείας και υποσιτισμού. «Συνεχίζω τη θεραπεία μου όποτε μπορώ με δικά μου έξοδα», λέει. «Κάθε φορά που πηγαίνω στο νοσοκομείο, δεν βρίσκω τη θεραπεία μου και βλέπω ότι οι δυνατότητες στη Γάζα είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Η ανοσία μου είναι χαμηλή, και κάθε μέρα αντιμετωπίζω νέες δυσκολίες. Χρειάζεται να ολοκληρώσω το πρωτόκολλό μου, να υποβληθώ σε πυρηνικές απεικονίσεις και να πάρω κάποια βασικά φάρμακα για να συνεχίσω τη θεραπεία μου».
