Ο κόσμος βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στην καταστροφή, καθώς το “Ρολόι της Αποκάλυψης” (Doomsday Clock) έδειξε 85 δευτερόλεπτα πριν τα μεσάνυχτα για το 2026, τη ζοφερότερη εκτίμηση των προοπτικών της ανθρωπότητας από την έναρξη του θεσμού το 1947. Το Bulletin of the Atomic Scientists, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε από τον Albert Einstein και άλλους επιστήμονες, προειδοποίησε στην ετήσια αξιολόγησή του ότι η διεθνής συνεργασία υποχωρεί σε θέματα πυρηνικών όπλων, κλιματικής αλλαγής και βιοτεχνολογίας, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη θέτει νέες απειλές.
«Το μήνυμα του Ρολογιού της Αποκάλυψης δεν θα μπορούσε να είναι σαφέστερο. Οι καταστροφικοί κίνδυνοι αυξάνονται, η συνεργασία μειώνεται και εξαντλούμαστε από τον χρόνο», δήλωσε η Alexandra Bell, πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος του Bulletin of the Atomic Scientists. «Η αλλαγή είναι τόσο απαραίτητη όσο και δυνατή, αλλά η παγκόσμια κοινότητα πρέπει να απαιτήσει άμεση δράση από τους ηγέτες της».
Σε μια πιο λεπτομερή δήλωση που εξηγεί τους λόγους για τη μετακίνηση του ρολογιού πιο κοντά στα μεσάνυχτα, το bulletin εξέφρασε ανησυχίες ότι χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται «όλο και πιο επιθετικές, ανταγωνιστικές και εθνικιστικές». Αναφέρεται ότι «οι δύσκολα κερδισμένες παγκόσμιες συμφωνίες καταρρέουν», ενώ στη θέση τους αναδύεται ένας «μεγάλης κλίμακας ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων, όπου ο νικητής τα παίρνει όλα».
Η αξιολόγηση επικαλείται συγκρούσεις του 2025, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, συγκρούσεις μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν που ξέσπασαν τον Μάιο, και τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν τον Ιούνιο. Σχετικά με την κλιματική έκτακτη ανάγκη, το bulletin ανέφερε ότι οι εθνικές και διεθνείς απαντήσεις κυμάνθηκαν από «εντελώς ανεπαρκείς έως βαθιά καταστροφικές». «Καμία από τις τρεις πιο πρόσφατες συνόδους κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα δεν έδωσε έμφαση στην σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων ή στην παρακολούθηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα», σημειώνει, προσθέτοντας ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump «έχει ουσιαστικά κηρύξει τον πόλεμο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στις λογικές πολιτικές για το κλίμα, υπονομεύοντας αμείλικτα τις εθνικές προσπάθειες για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής».
Παράλληλα, το Bulletin σημείωσε ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ιδιαίτερα η αιολική και η ηλιακή, σημείωσαν ρεκόρ ανάπτυξης τόσο σε χωρητικότητα όσο και σε παραγωγή το 2024, και ότι «οι ανανεώσιμες και η πυρηνική ενέργεια μαζί ξεπέρασαν για πρώτη φορά το 40% της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας».
Από τον Ψυχρό Πόλεμο έως την κλιματική αλλαγή, το ρολόι χρησιμοποιείται για να συμβολίσει πόσο κοντά είναι η ανθρωπότητα στην εξαφάνιση. Από την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης του Ρολογιού της Αποκάλυψης το 1947, το bulletin έχει κυμαίνει τις εκτιμήσεις του από 17 λεπτά έως τα μεσάνυχτα έως την φετινή εκτίμηση των 85 δευτερολέπτων. Ο χαμηλότερος κίνδυνος καταγράφηκε το 1991, χρονιά που έληξε επίσημα ο Ψυχρός Πόλεμος και οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία άρχισαν να μειώνουν σημαντικά τα πυρηνικά τους οπλοστάσια. Μόλις επτά χρόνια νωρίτερα, το 1984, το ρολόι είχε δείξει τρία λεπτά πριν τα μεσάνυχτα, μια από τις χαμηλότερες τιμές της περιόδου, καθώς ο διάλογος μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και των ΗΠΑ είχε ουσιαστικά σταματήσει. Τις τελευταίες δεκαετίες, το ρολόι έχει κινηθεί πιο κοντά στα μεσάνυχτα, καθώς το Bulletin εκτιμά όλο και περισσότερο την έλλειψη δράσης για την κλιματική αλλαγή ως σημαντική απειλή, παράλληλα με τον πυρηνικό πόλεμο και άλλα παγκόσμια ζητήματα.
Μιλώντας σε τελετή αποκάλυψης της νέας εκτίμησης, ο Daniel Holz, καθηγητής φυσικής, αστρονομίας και αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και πρόεδρος του Bulletin of the Atomic Scientists, δήλωσε ότι η άνοδος των εθνικιστικών αυτοκρατοριών προσθέτει σε μια σειρά απειλών. «Οι μεγαλύτερες προκλήσεις μας απαιτούν διεθνή εμπιστοσύνη και συνεργασία, και ένας κόσμος που διασπάται σε «εμείς εναντίον αυτών» θα αφήσει ολόκληρη την ανθρωπότητα πιο ευάλωτη», δήλωσε ο Holz.
