Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Marco Rubio, συνομίλησε με τον πρωθυπουργό του Ιράκ, Mohammed Shia al-Sudani, μετά τη μεταφορά κρατουμένων που συνδέονται με το ISIL (ISIS) από τη Συρία στο Ιράκ. Ο Rubio ενθάρρυνε τη Βαγδάτη να διατηρήσει την αυτονομία της από το Ιράν, σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Σύμφωνα με δελτίο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, η συνομιλία μεταξύ Rubio και al-Sudani πραγματοποιήθηκε την Κυριακή. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας «επανέλαβε την πρωτοβουλία και την ηγεσία της Κυβέρνησης του Ιράκ στην επιτάχυνση της μεταφοράς και κράτησης τρομοκρατών του ISIS».

Την Τετάρτη, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε τη μεταφορά των πρώτων 150 κρατουμένων, που κρατούνταν σε κέντρο κράτησης στη Hasakah της Συρίας, σε ασφαλή τοποθεσία στο Ιράκ. Αυτή η κίνηση έρχεται καθώς ο συριακός στρατός ανέλαβε τον έλεγχο περισσοτέρων εδαφών που προηγουμένως κατείχαν οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) υπό την ηγεσία των Κούρδων. Το αμερικανικό αμυντικό επιτελείο σχεδιάζει να μεταφέρει έως και 7.000 άτομα στο Ιράκ.

Η κίνηση αυτή αντιπροσωπεύει μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο που οι ΗΠΑ διαχειρίζονται τον αγώνα τους κατά του ISIL. Μέχρι πρότινος, η στρατηγική βασιζόταν σε μια δεκαετή σχέση με τις SDF, ενώ τώρα στρέφεται προς τη συνεργασία με την κυβέρνηση της Συρίας και της Βαγδάτης. Οι SDF είχαν εκπαιδευτεί και εξοπλιστεί από τις ΗΠΑ στον αγώνα κατά του ISIL.

Η κλήση της Κυριακής έρχεται επίσης σε μια στιγμή που το Ιράκ αναμένει την επιστροφή του Nouri al-Maliki ως πρωθυπουργού, μετά από περισσότερα από 10 χρόνια. Ο al-Maliki είχε αναλάβει για πρώτη φορά την πρωθυπουργία το 2006 με την υποστήριξη των ΗΠΑ. Ωστόσο, οι σχέσεις του με την Ουάσινγκτον επιδεινώθηκαν κατόπιν κατηγοριών για εφαρμογή σέχτας πολιτικών που οδήγησαν στην άνοδο του ISIL στο Ιράκ.

Ο Rubio τόνισε ότι «το Ιράκ μπορεί να πραγματοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του ως δύναμη σταθερότητας, ευημερίας και ασφάλειας στη Μέση Ανατολή», καθώς αναμένεται να αναλάβει μια νέα κυβέρνηση στη Βαγδάτη.

«Ο υπουργός τόνισε ότι μια κυβέρνηση που ελέγχεται από το Ιράν δεν μπορεί επιτυχώς να βάλει τα δικά του συμφέροντα του Ιράκ πρώτα, να κρατήσει το Ιράκ έξω από περιφερειακές συγκρούσεις ή να προωθήσει την αμοιβαία επωφελή συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράκ», δήλωσε ο Rubio, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του State Department, Tommy Pigott.

Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ έχουν μετακινήσει στρατιωτικά περιουσιακά στοιχεία στη Μέση Ανατολή. Την Πέμπτη, ο Πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι ένας «στόλος» πολεμικών πλοίων κατευθυνόταν προς τον Περσικό Κόλπο, με επίκεντρο το Ιράν.

Κατά τη διάρκεια των μαζικών διαδηλώσεων που συγκλόνισαν το Ιράν στα τέλη Δεκεμβρίου, ο Trump απείλησε επανειλημμένα με στρατιωτική επέμβαση, ωθώντας την Τεχεράνη να υποσχεθεί αντίποινα. Οι ΗΠΑ έπληξαν τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του Ισραήλ με την Τεχεράνη.

«Παρακολουθούμε το Ιράν. Έχουμε μια μεγάλη δύναμη που πηγαίνει προς το Ιράν», δήλωσε ο Trump σχετικά με τον στόλο.

Οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Ιράκ το 2003, οδηγώντας τη χώρα σε πολιτικό χάος και στην άνοδο της αλ-Κάιντα και αργότερα του ISIL. Τα αμερικανικά στρατεύματα αποχώρησαν το 2009.

Η Ουάσινγκτον φοβάται την επιρροή των φιλο-ιρανικών σιιτικών ένοπλων ομάδων, οι οποίες δρουν υπό την ομπρέλα των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης (al-Hashd al-Shaabi ή PMF). Το PMF έπαιξε σημαντικό ρόλο στον αγώνα κατά του ISIL.

Οι ΗΠΑ επιθυμούν τις ένοπλες ομάδες να διαλυθούν και να ενσωματωθούν στις κρατικές δομές.