Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν τους δρόμους της Τύνιδας, πρωτεύουσας της Τυνησίας, εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή τους σε αυτό που αποκαλούν “κλιμακούμενη αυταρχικοποίηση” του προέδρου Καΐς Σαΐντ και στη φυλάκιση επικριτών της κυβέρνησης.
Περίπου 2.000 άτομα, ντυμένοι στα μαύρα και κρατώντας σφυρίχτρες και κόκκινες κορδέλες, παρέλασαν στην πόλη το Σάββατο, φωνάζοντας συνθήματα όπως «ο λαός θέλει την πτώση του καθεστώτος» και «χωρίς φόβο, χωρίς τρόμο, ο δρόμος ανήκει στον λαό». Ορισμένοι κρατούσαν πανό με μηνύματα όπως «Φτάνει πια η καταστολή» και «Όχι πρόεδρός μου».
Η συγκέντρωση, με σύνθημα «ενάντια στην αδικία», έφερε κοντά ακτιβιστές, ΜΚΟ και αποσπασματικά κόμματα από όλο το πολιτικό φάσμα, σε μια σπάνια επίδειξη ενότητας απέναντι στον Σαΐντ. Η κινητοποίηση αυτή έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την καταδίκη του Αχμέντ Σουάμπ, πρώην διοικητικού δικαστή και ένθερμου επικριτή της πολιτικοποίησης του δικαστικού σώματος, σε ποινή φυλάκισης πέντε ετών.
Ο Τυνήσιος δημοσιογράφος Σαΐντ Ζουαρί, μιλώντας στο Al Jazeera, επεσήμανε ότι οι διαδηλώσεις υποδεικνύουν μια νέα ενότητα μεταξύ ομάδων διαφορετικών ιδεολογικών καταβολών. Ωστόσο, όπως σχολίασε, «αυτές οι διαμαρτυρίες δεν βρίσκουν ανταπόκριση στο Μέγαρο της Καρθαγένης», αναφερόμενος στην προεδρική κατοικία.
Η κυβέρνηση της Τυνησίας έχει φυλακίσει δεκάδες στελέχη της αντιπολίτευσης, δημοσιογράφους, δικηγόρους και επιχειρηματίες, κατηγορώντας τους για «συνωμοσία κατά της κρατικής ασφάλειας». Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι ο Σαΐντ χρησιμοποιεί το δικαστικό σώμα και την αστυνομία για να στοχοποιήσει τους πολιτικούς του αντιπάλους. Εκφράζουν ανησυχίες ότι τα δημοκρατικά κέρδη στη γενέτειρα της Αραβικής Άνοιξης, τα χρόνια μετά την επανάσταση του 2011 που ανέτρεψε τον επί μακρόν ηγέτη Ζιν ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι, χάνονται.
«Όλη η πρόοδος των τελευταίων 14 ετών έχει ανατραπεί», δήλωσε ο Αγιούμπ Αμάρα, ένας από τους διοργανωτές της διαδήλωσης. «Η Τυνησία είναι αρκετά μεγάλη για όλους τους Τυνήσιους, και κανείς δεν μπορεί να την κυβερνά σύμφωνα με τις αυθαιρεσίες του».
Η Μονιά Μπραχίμ, σύζυγος του φυλακισμένου αντιφρονούντα Αμπντελχαμίντ Τζλάσι, δήλωσε ότι συμμετείχε στην πορεία επειδή πιστεύει ότι «πολλοί Τυνήσιοι αντιμετωπίζουν βαθιά αδικία». «Ήρθα να υπερασπιστώ τα δικαιώματά μου ως πολίτης», είπε στην Associated Press. «Οι πολιτικοί κρατούμενοι γνωρίζουν ότι βρίσκονται στη φυλακή για να πληρώσουν το τίμημα των αρχών τους, του συνταγματικού τους δικαιώματος για πολιτική δράση, και κρατούνται όμηροι από το σημερινό καθεστώς στην Τυνησία».
Μεταξύ των κρατουμένων, ορισμένοι πραγματοποιούν απεργία πείνας, όπως ο καθηγητής συνταγματικού δικαίου Τζαουχάρ Μπεν Μπαρέκ, ο οποίος βρίσκεται σε απεργία πείνας για περισσότερες από 20 ημέρες.
Η πορεία του Σαββάτου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα διαμαρτυριών σε όλη τη χώρα, που προκλήθηκαν από την πολιτική και οικονομική αναταραχή υπό την ηγεσία του Σαΐντ. Την Πέμπτη, Τυνήσιοι δημοσιογράφοι διαδήλωσαν κατά της διευρυμένης καταστολής της ελευθερίας του τύπου και της προσωρινής αναστολής λειτουργίας πολλών κορυφαίων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.
Ο Σαΐντ εξελέγη δημοκρατικά το 2019, διαδεχόμενος τον Μπέτζι Καΐντ Εσέμπσι, ο οποίος απεβίωσε νωρίτερα εντός του έτους. Ο 70χρονος ανέστειλε τη λειτουργία του κοινοβουλίου και συγκέντρωσε όλες τις εξουσίες το 2021, πριν προχωρήσει σε διώξεις πολιτικών αντιπάλων και πρώην αξιωματούχων.
Στην αρχή της θητείας του, η κυβέρνηση Σαΐντ εστίασε την καταστολή της στο Κόμμα Εννάχντα, το οποίο συμμετείχε στον κυβερνητικό συνασπισμό του Εσέμπσι. Τυνήσια δικαστήρια έχουν επιβάλει ποινές φυλάκισης στον ηγέτη του Εννάχντα, πρώην Πρόεδρο της Βουλής Ραχέντ Γκαννούτσι, σε υποθέσεις που οι υποστηρικτές του χαρακτηρίζουν ως πολιτικά υποκινούμενες.
Ακόμη και οι πρώην σύμμαχοι του Σαΐντ δεν έχουν γλιτώσει από την καταστολή. Η Νάντια Ακάτσα, πρώην αρχηγός του προσωπικού του Τυνήσιου προέδρου, η οποία θεωρούνταν στενή και επιδραστική συνεργάτιδά του, καταδικάστηκε σε 35 χρόνια φυλάκισης ερήμην τον Ιούλιο.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επίσης κατηγορήσει τον Σαΐντ ότι επιδιώκει να καταστείλει την κοινωνία των πολιτών στην Τυνησία. Η Διεθνής Αμνηστία ανέφερε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι η καταστολή των οργανώσεων δικαιωμάτων έχει φτάσει σε κρίσιμα επίπεδα, με αυθαίρετες συλλήψεις, κρατήσεις, παγώματα περιουσιακών στοιχείων, τραπεζικούς περιορισμούς και αναστολές που στοχεύουν 14 ΜΚΟ. Η Human Rights Watch, εν τω μεταξύ, έχει δηλώσει ότι περισσότεροι από 50 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών, δικηγόρων, δημοσιογράφων και ακτιβιστών, έχουν υποβληθεί σε αυθαίρετη σύλληψη ή δίωξη από τα τέλη του 2022, για την άσκηση των δικαιωμάτων τους στην ελευθερία της έκφρασης, της ειρηνικής συνάθροισης ή της πολιτικής δραστηριότητας. Η οργάνωση προειδοποίησε επίσης ότι ευρείες αντιτρομοκρατικές νομοθεσίες και νομοθεσίες για το κυβερνοέγκλημα χρησιμοποιούνται για την ποινικοποίηση της διαφωνίας και τον περιορισμό κάθε μορφής ελεύθερης έκφρασης.
Ο Σαΐντ αρνείται ότι έχει γίνει δικτάτορας ή ότι χρησιμοποιεί το δικαστικό σώμα εναντίον αντιπάλων, λέγοντας ότι «καθαρίζει» την Τυνησία από «προδότες».
