Μια νέα συμφωνία εκεχειρίας στη Συρία, που τέθηκε σε ισχύ την Κυριακή, σηματοδοτεί την επιστροφή εδαφών υπό τον έλεγχο της συριακής κυβέρνησης από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF). Ωστόσο, παρά τη συμφωνία, αναφορές για συνεχείς συγκρούσεις, ιδιαίτερα γύρω από μια φυλακή που κρατά μέλη του ISIL (ISIS), έρχονται στο φως. Η συμφωνία προβλέπει την ανάληψη ελέγχου από τον συριακό στρατό τριών επαρχιών (Raqqa, Deir Az Zor και Hasakah) στα ανατολικά και βορειοανατολικά, με τις SDF να ενσωματώνονται στις δομές άμυνας και εσωτερικών υποθέσεων της χώρας.
Η κυβέρνηση του προέδρου Ahmed al-Sharaa, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία μετά την ανατροπή του Bashar al-Assad τον Δεκέμβριο του 2024, δεσμεύτηκε να επανενώσει τη χώρα. Στο πλαίσιο αυτό, εκδόθηκε διάταγμα που αναγνωρίζει τα κουρδικά ως “εθνική γλώσσα” και παρέχει επίσημη αναγνώριση στη μειονότητα. “Αυτό που βλέπουμε τώρα στην περιοχή είναι το τέλος της SDF”, δήλωσε αναλυτής, υπογραμμίζοντας την πολυπλοκότητα της κατάστασης.
Οι Κούρδοι, μια εθνότητα με ρίζες στη Μεσοποταμία, εκτείνονται σε νοτιοανατολική Τουρκία, βορειοανατολική Συρία, βόρειο Ιράκ, βορειοδυτικό Ιράν και νοτιοδυτική Αρμενία, γνωστές ως Κουρδιστάν. Με πληθυσμό που υπολογίζεται σε 30 με 40 εκατομμύρια παγκοσμίως, θεωρούνται η μεγαλύτερη εθνότητα χωρίς κράτος. Συνδέονται μέσω κοινής κουλτούρας και της κουρδικής γλώσσας, η οποία ανήκει στον κλάδο των ιρανικών γλωσσών. Παρόλο που η πλειοψηφία είναι σουνίτες μουσουλμάνοι, υπάρχουν και κοινότητες που ασπάζονται άλλες θρησκείες.
Η απουσία κράτους για τους Κούρδους χρονολογείται από τον 16ο αιώνα, όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέλαβε κουρδικά εδάφη. Η Συνθήκη των Σεβρών το 1920 προέβλεπε τη δημιουργία αυτόνομου Κουρδιστάν, αλλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ, με τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 να καταργεί οριστικά την ιδέα. Έκτοτε, οι προσπάθειες για ίδρυση κράτους έχουν αποτύχει.
Οι κουρδικές διεκδικήσεις και η αντιμετώπιση διαφέρουν σε κάθε χώρα. Στη Συρία, όπου αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού, αντιμετώπισαν καταπίεση και αδικία, με πολλούς να στερούνται υπηκοότητας. Στην Τουρκία, παρά το 19% του πληθυσμού, έχουν υποστεί αφομοίωση και περιορισμούς. Στο Ιράν, περίπου το 10% του πληθυσμού, οι κουρδικές διεκδικήσεις για αυτονομία συχνά συγκρούονται με την κεντρική κυβέρνηση. Στο Ιράκ, όπου αποτελούν 15-20% του πληθυσμού, ενώ απολαμβάνουν περισσότερα δικαιώματα, έχουν επίσης βιώσει καταπίεση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το αποτυχημένο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας το 2017.
