Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει τα ισχυρότερα εμπορικά της όπλα ως απάντηση στις κλιμακούμενες απειλές για επιβολή δασμών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump, σχετικά με τη Γροιλανδία. Το μπλοκ επιλέγει να κρατήσει τα μέτρα σε αναμονή, ενώ παράλληλα επιδιώκει μια ύστατης στιγμής διπλωματική λύση.
Μετά από έκτακτη συνεδρίαση των πρεσβευτών την Κυριακή, τα κράτη μέλη της ΕΕ εξέφρασαν ισχυρή αλληλεγγύηη με τη Δανία και τη Γροιλανδία, αλλά επέλεξαν να μην ενεργοποιήσουν άμεσα το Αντι-Εξαναγκαστικό Όργανο (ACI) της ΕΕ – ένα εργαλείο τόσο ισχυρό που αποκαλείται «εμπορική μπαζούκα».
Ωστόσο, το μπλοκ είναι έτοιμο να αναβιώσει ένα ανασταλμένο πακέτο αντιποίνων δασμών ύψους 93 δισεκατομμυρίων ευρώ (108 δισεκατομμυρίων δολαρίων) σε αμερικανικά αγαθά, εάν ο Trump επιβάλει νέους δασμούς, όπως δήλωσε στο Euronews πηγή εξοικειωμένη με τις συνομιλίες.
Η αντιπαράθεση εντάθηκε το Σάββατο, όταν ο Trump ανακοίνωσε έναν δασμό 10%, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου, στις εισαγωγές από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ – Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο και Φινλανδία – για την αντίθεσή τους στην προσπάθειά του να αποκτήσει τη Γροιλανδία. Προειδοποίησε ότι ο φόρος θα αυξηθεί στο 25% έως την 1η Ιουνίου, εάν δεν υπάρξει συμφωνία.
Τα πιθανά αντίμετρα της ΕΕ υπάρχουν σε δύο επίπεδα. Το πιο άμεσο είναι το πακέτο αντιποίνων ύψους 93 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο ετοιμάστηκε πέρυσι ως απάντηση στην πρώτη επίθεση δασμών του Trump και τέθηκε στο αρχείο μετά από μια προσωρινή εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ που επιτεύχθη το περασμένο καλοκαίρι.
Ένας ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε στο Reuters ότι αυτό το πακέτο θα μπορούσε «να τεθεί αυτόματα ξανά σε ισχύ στις 6 Φεβρουαρίου» εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία.
Πιο σημαντικά, οι ηγέτες συζητούν ενεργά την άνευ προηγουμένου χρήση του ACI. Το όργανο, που υιοθετήθηκε το 2023, επιτρέπει στο μπλοκ να τιμωρεί τον οικονομικό εξαναγκασμό με μέτρα όπως ο περιορισμός της πρόσβασης στην αγορά, των επενδύσεων και των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Σχεδιάστηκε με γνώμονα τις αντιμαχόμενες οικονομικές δυνάμεις.
Ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron ζήτησε ρητά την ενεργοποίησή του την Κυριακή. «Θα ζητήσει, για λογαριασμό της Γαλλίας, την ενεργοποίηση του Αντι-Εξαναγκαστικού Οργάνου», ανέφερε το γραφείο του, σύμφωνα με το Politico, χαρακτηρίζοντας τις απειλές του Trump «απαράδεκτες».
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Antonio Costa έχει συγκαλέσει έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ για την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου, για να συντονίσουν μια ενιαία στάση. Το μπλοκ είναι «έτοιμο να αμυνθεί από κάθε μορφή εξαναγκασμού», δήλωσε ο Costa.