Μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το μπλοκ Mercosur της Νότιας Αμερικής υπέγραψαν την Τετάρτη 17 Ιανουαρίου 2026 μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, δημιουργώντας μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές ζώνες στον κόσμο. Η συμφωνία, η οποία αναμένεται να μειώσει τους δασμούς και να ενισχύσει το εμπόριο μεταξύ των δύο περιοχών, έρχεται σε μια εποχή αυξανόμενων ανησυχιών για παγκόσμιους δασμούς και τον εναγκαλισμό του διεθνούς εμπορίου.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε κατά την τελετή υπογραφής στην Ασουνσιόν της Παραγουάης ότι η συμφωνία αποτελεί επιλογή υπέρ του “δίκαιου εμπορίου έναντι των δασμών” και “μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας έναντι του απομονωτισμού”. Ο Πρόεδρος της Παραγουάης, Σαντιάγο Πένια, τόνισε ότι η συνθήκη στέλνει “ένα σαφές μήνυμα υπέρ του διεθνούς εμπορίου” σε ένα “παγκόσμιο σκηνικό σημαδεμένο από εντάσεις”. Από την πλευρά του, ο Βραζιλιάνος Υπουργός Εξωτερικών, Μαουρό Βιέιρα, χαρακτήρισε τη συμφωνία “αντιπυρική ασπίδα απέναντι σε έναν κόσμο που μαστίζεται από απρόβλεπτες καταστάσεις, προστατευτισμό και εξαναγκασμό”.
Η συμφωνία, η οποία έλαβε το πράσινο φως από τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη την προηγούμενη εβδομάδα, αντιμετώπισε αντιδράσεις από αγρότες και περιβαλλοντικές ομάδες, οι οποίες εξέφρασαν ανησυχίες για την αύξηση των φθηνών εισαγωγών από τη Νότια Αμερική και την εντεινόμενη αποψίλωση των δασών. Ωστόσο, οι ηγέτες στην Παραγουάη εξέφρασαν την πεποίθηση ότι η συμφωνία θα φέρει θέσεις εργασίας, ευημερία και ευκαιρίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Η ΕΕ και το Mercosur αντιπροσωπεύουν από κοινού το 30% του παγκόσμιου ΑΕΠ και καλύπτουν πάνω από 700 εκατομμύρια καταναλωτές. Η συνθήκη, η οποία καταργεί τους δασμούς στο 90% του διμερούς εμπορίου, αναμένεται να τεθεί σε ισχύ έως το τέλος του 2026. Η συμφωνία ευνοεί τις ευρωπαϊκές εξαγωγές αυτοκινήτων, κρασιού και τυριών, ενώ διευκολύνει την είσοδο στην Ευρώπη βοδινού κρέατος, πουλερικών, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας από τη Νότια Αμερική.
Η Λουσία Νιούμαν, ανταποκρίτρια του Al Jazeera από την Παραγουάη, ανέφερε ότι το Mercosur αποτελεί μια “τεράστια περιοχή που παράγει τεράστιες ποσότητες γεωργικών προϊόντων και πρώτων υλών” που η ΕΕ επιθυμεί. “Εδώ στη Νότια Αμερική, είναι πολύ, πολύ ενθουσιασμένοι, διότι (η συμφωνία) θα ανοίξει μια τεράστια αγορά για αυτούς στην Ευρώπη, αλλά με αυστηρότερες προϋποθέσεις από ό,τι είχαν μέχρι τώρα. Αυτό θα απαιτήσει κάποιες προσαρμογές”, εξήγησε.
Επισήμανε επίσης το “γεωπολιτικό μήνυμα” που στέλνουν οι Ευρωπαίοι και Νοτιοαμερικανοί ηγέτες προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον υπόλοιπο κόσμο με την υπογραφή της συμφωνίας. “Και αυτό είναι, ότι πρόκειται για μια χειρονομία υποστήριξης του πολυμερούς συστήματος σε μια εποχή, όπως είπε η Φον ντερ Λάιεν, που ο απομονωτισμός και οι δασμοί προσπαθούν να κυριαρχήσουν στον κόσμο”, συμπλήρωσε.
