Τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου (EFAs) εδώ και καιρό παρουσιάζονται ως «η απάντηση της Ευρώπης στα Όσκαρ», παρόλο που, όσον αφορά την αύξηση των εμπορικών επιτυχιών στα ταμεία, ο αντίκτυπός τους ήταν αμελητέος. Καθώς όμως τα αμερικανικά στούντιο δίνουν ολοένα και μεγαλύτερη προτεραιότητα σε συνέχειες franchise ταινιών έναντι σοβαρών δραμάτων, και οι ευρωπαϊκές ταινίες διεκδικούν σημαντικά τρόπαια εκτός της κατηγορίας «καλύτερης διεθνούς ταινίας», τα EFAs αισθάνονται ενθαρρυμένα να γίνουν σημαντικός διαμορφωτής του «κινηματογράφου ενηλίκων».

Φέτος, η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου μετέφερε για πρώτη φορά την ετήσια συνάντησή της από τον Δεκέμβριο στη μέση της αμερικανικής βραβευτικής περιόδου, ακριβώς ανάμεσα στα βραβεία Golden Globes και στα Όσκαρ.

«Το Χόλιγουντ έχει σταματήσει να κάνει ταινίες για ενήλικες, με ελάχιστες εξαιρέσεις», δήλωσε ο Scott Roxborough, Ευρωπαίος αρχισυντάκτης του Hollywood Reporter. «Αυτό αφήνει χώρο για τους Ευρωπαίους, που κάνουν μόνο ταινίες για ενήλικες».

Η 38η διοργάνωση, που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο στο House of World Cultures του Βερολίνου, θα μπορούσε να είναι μια βραδιά θριάμβων για το οικογενειακό δράμα του Νορβηγού σκηνοθέτη Joachim Trier, το *Sentimental Value*. Η ταινία είναι υποψήφια σε πέντε κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης ευρωπαϊκής ταινίας.

Η μετα-ιστορία για την οικογενειακή αποξένωση και τον καλλιτεχνικό ανταγωνισμό έχει ήδη αποσπάσει το Μεγάλο Βραβείο στις Κάννες και ένα βραβείο Golden Globe για καλύτερο ανδρικό ρόλο υποστήριξης για τον Σουηδό βετεράνο Stellan Skarsgård, και θεωρείται μεγάλο φαβορί για τα Όσκαρ τον Μάρτιο. «Είναι το είδος σοβαρού δραματικού φιλμ που όλο και λιγότερο παράγει το Χόλιγουντ», ανέφερε ο Roxborough.

Μετά την αύξηση των υποψήφιων ταινιών για το βραβείο Καλύτερης Ταινίας στα Όσκαρ από πέντε σε δέκα το 2009, παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος των μη αγγλόφωνων ταινιών που συμμετέχουν στη διεκδίκηση. Το *Triangle of Sadness* του Σουηδού σκηνοθέτη Ruben Östlund, το *Anatomy of a Fall* της Γαλλίδας σκηνοθέτιδας Justine Triet, το *The Zone of Interest* του Βρετανού σκηνοθέτη Jonathan Glazer και το *Emilia Pérez* του Γάλλου σκηνοθέτη Jacques Audiard, έχουν κερδίσει υποψηφιότητες για καλύτερη ταινία τα τελευταία χρόνια.

Στα EFAs, η ταινία του Trier αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό του θρίλερ *Sirāt*, μια μίξη Mad Max και Stalker, του Ισπανού σκηνοθέτη Óliver Laxe, με τέσσερις υποψηφιότητες, καθώς και της γερμανίδας πρωτοεμφανιζόμενης Mascha Schilinski με το *The Sound of Falling* και του Ιρανούauteur Jafar Panahi με τη γαλλο-αιγυπτιακή συμπαραγωγή *It Was Just an Accident*, που είναι υποψήφιες σε τρεις κατηγορίες η καθεμία.

Η τελετή του Σαββάτου – η οποία αντί για παρουσιαστή θα «επιμεληθεί» ο Ιρλανδός δημιουργός ντοκιμαντέρ Mark Cousins ως «ζωντανό κινηματογραφικό δοκίμιο» – αποτελεί μέρος ενός μακροχρόνιου σχεδίου για την αναδιαμόρφωση των βραβείων ως ένα πιο λαμπερό γεγονός στο πολιτιστικό ημερολόγιο. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, οι διανομείς έχουν διοργανώσει ειδικές προβολές των ταινιών που είναι υποψήφιες, προκειμένου να διεκδικήσουν ψήφους, και ο Roxborough ανέφερε ότι υπάρχουν ενδείξεις πως ορισμένοι ευρωπαίοι διανομείς αρχίζουν να διαμορφώνουν τις καμπάνιες μάρκετινγκ τους γύρω από τα βραβεία.

«Ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος έχει πάρει την πρωτοβουλία και έχει επανατοποθετηθεί για να ανταγωνιστεί το Χόλιγουντ – μετακινώντας τις ημερομηνίες του φέτος στη μέση του Ιανουαρίου», δήλωσε ο Βρετανός παραγωγός Mike Downey, απερχόμενος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου. «Η μεγάλη μας αναμόρφωση και επανατοποθέτηση ενισχύει δραματικά το προφίλ μας και, πράγματι, τη σημασία του ευρωπαϊκού κινηματογράφου στην διεθνή βραβευτική περίοδο».

Παρόλο που οι ταινίες που βρίσκονται στη βραχεία λίστα των EFA είναι αμιγώς art-house, οι παραγωγές blockbuster του Χόλιγουντ συνέχισαν να κυριαρχούν στο ευρωπαϊκό box office το 2025. Ωστόσο, οι ισχυρές επιδόσεις επιλεγμένων εγχώριων παραγωγών δίνουν στους ευρωπαίους διανομείς λόγους για ελπίδα.

«Η φετινή χρονιά μας έχει δώσει αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι ο γερμανικός κινηματογράφος δεν πρέπει να υποτιμά τον εαυτό του», έγραψε η γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung στα τέλη του περασμένου έτους. Οι γαλλικές ταινίες, εν τω μεταξύ, κατέγραψαν αύξηση 6% στις διεθνείς αγορές το 2025.

«Δεν είναι μόνο στους πολιτιστικούς πολέμους που η Ευρώπη κρατάει τη θέση της – είναι και στο box office», δήλωσε ο Downey. «Αν οι κινηματογραφικές εισπράξεις λένε κάτι στην εποχή του streaming, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ είναι αμφότερες ισότιμες στις αντίστοιχες αγορές τους με 8,4 δισεκατομμύρια δολάρια και 8,5 δισεκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα το 2024 – και το 2025 αναμένεται παρόμοιο. Άρα, όλα είναι ανοιχτά».