Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ διεξάγει έρευνα εναντίον του Προέδρου της Federal Reserve, Jerome Powell, εν μέσω συνεχών εντάσεων με τον Πρόεδρο Donald Trump σχετικά με την πολιτική των επιτοκίων. Ο Powell δήλωσε στις 11 Ιανουαρίου ότι ερευνάται ποινικά από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, η έρευνα εγκρίθηκε τον Νοέμβριο από την Εισαγγελέα της Περιφέρειας της Κολούμπια, Jeanine Pirro. Αν και ο Trump δήλωσε στο NBC News ότι “δεν γνωρίζει τίποτα γι’ αυτό”, η επιθυμία του να απομακρύνει τον Powell είναι γνωστή εδώ και καιρό.
Η έρευνα επικεντρώνεται στην επίβλεψη του Powell σχετικά με την ανακαίνιση των κεντρικών εγκαταστάσεων της Fed. Ο Powell κατηγορείται ότι παραπλάνησε το Κογκρέσο σχετικά με το έργο, το οποίο ξεκίνησε το 2021 και έχει ήδη ξεπεράσει τον αρχικό προϋπολογισμό των 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά περίπου 600 εκατομμύρια δολάρια, λόγω αλλαγών στο σχεδιασμό, αυξημένου κόστους και απρόβλεπτων ποσοτήτων αμιάντου.
Η εν λόγω έρευνα σηματοδοτεί την κορύφωση των μακροχρόνιων τριβών μεταξύ του Trump και του Powell. Ο πρόεδρος, ο οποίος αρχικά διόρισε τον Powell στη θέση του επικεφαλής της Fed, τον έχει κατηγορήσει για την αργή μείωση των επιτοκίων, η οποία, όπως αναφέρει, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού. Οι επιθέσεις του Trump στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, σύμφωνα με ειδικούς, υπονομεύουν την ικανότητά της να ακολουθεί νομισματικές πολιτικές ελεύθερες από πολιτικές πιέσεις και μειώνουν την εμπιστοσύνη στην αμερικανική οικονομία.
Την προσοχή των αναλυτών αναμένεται να κεντρίσει η επόμενη συνεδρίαση της Fed για την αναθεώρηση των επιτοκίων, που έχει προγραμματιστεί για τις 27-28 Ιανουαρίου.
Ο Trump, σε συνέντευξη τύπου στις 29 Δεκεμβρίου, είχε δηλώσει ότι η κυβέρνησή του εξετάζει την άσκηση “αγωγής για κατάφωρη ανικανότητα” κατά του Powell. Αυτό έρχεται σε αντιδιαστολή με την ποινική έρευνα που έχει διαταχθεί από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η οποία αφορά την υποτιθέμενη κατάθεση ψευδών στοιχείων από τον Powell στο Κογκρέσο σχετικά με το κόστος και την έκταση των εργασιών ανακαίνισης. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν έχει κάνει κάποιο σχόλιο σχετικά με την έρευνα.
Η θητεία του Powell ως προέδρου της Fed λήγει τον Μάιο, αν και μπορεί να παραμείνει μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed μέχρι τον Ιανουάριο του 2028. Ο Powell, σε βιντεοσκοπημένη δήλωσή του, τόνισε ότι “κανείς -σίγουρα όχι ο πρόεδρος της Federal Reserve- δεν είναι υπεράνω του νόμου”, αλλά χαρακτήρισε την έρευνα ως “άνευ προηγουμένου ενέργεια” που πρέπει να εξεταστεί στο ευρύτερο πλαίσιο των απειλών και της συνεχιζόμενης πίεσης από την διοίκηση.
Η έρευνα κατά του Powell εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση της κυβέρνησης Trump να διώκει πολιτικούς αντιπάλους, όπως ο πρώην διευθυντής του FBI James Comey και η Γενική Εισαγγελέας της Νέας Υόρκης Letitia James. Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες έχουν αντιμετωπίσει εμπόδια, με την άρνηση των ενόρκων να απαγγείλουν κατηγορίες ή με δικαστικές αποφάσεις υπέρ των κατηγορουμένων.
Ο Trump, σε ανάρτησή του στο Truth Social τον Σεπτέμβριο, προέτρεψε την Εισαγγελέα Pam Bondi να επιταχύνει τις διωκτικές ενέργειες του Υπουργείου Δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της δίωξης του Δημοκρατικού Γερουσιαστή Adam Schiff, γράφοντας: “Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΝΕΜΗΘΕΙ, ΤΩΡΑ!”.
Επιπλέον, ο Trump προσπάθησε να απολύσει άλλη μια κυβερνητική αξιωματούχο της Fed, την Lisa Cook, επικαλούμενος “ποινική παραπομπή” από τον William Pulte, γενικό διευθυντή της Federal Housing Finance Agency και διορισμένο από τον Trump, σχετικά με απάτη στεγαστικών δανείων. Η Cook αμφισβήτησε την απόλυση και η δικαστική της υπόθεση βρίσκεται σε εξέλιξη.
Οι δηλώσεις του Trump στις 29 Δεκεμβρίου αποτέλεσαν την πιο ξεκάθαρη αναφορά του στη χρήση του νομικού συστήματος για την απομάκρυνση του Powell. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του, ο Trump έχει επανειλημμένα ζητήσει την παραίτηση του Powell, επιτιθέμενος σφοδρά εναντίον του.
Μπορεί ο Trump να απολύσει τον Powell;
Εάν το Υπουργείο Δικαιοσύνης καταφέρει να καταδικάσει τον Powell, αυτό θα μπορούσε να ικανοποιήσει τα στενά όρια για την απομάκρυνση του προέδρου της Fed, η οποία μπορεί να γίνει “για σοβαρό λόγο από τον Πρόεδρο”. Αυτό αναφέρεται σε “αναποτελεσματικότητα, παράλειψη καθήκοντος ή κακοδιαχείριση”, σύμφωνα με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με την Federal Trade Commission.
Σε απόφαση του Μαΐου, που επέτρεψε στον πρόεδρο να απολύει μέλη ανεξάρτητων επιτροπών, το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε ότι η απόφαση δεν επηρεάζει τη Fed, την οποία χαρακτήρισε “μοναδικά δομημένη, ημι-ιδιωτική οντότητα”.
Εάν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί εναντίον της Cook και ο Powell κριθεί ένοχος, δύο θέσεις θα κενωθούν, τις οποίες η κυβέρνηση Trump μπορεί να καλύψει με υποψηφίους της επιλογής της.
Ωστόσο, η κίνηση του Trump έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ακόμη και εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ο Γερουσιαστής Thom Tillis της Βόρειας Καρολίνας έχει ζητήσει έρευνα για το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Ο Tillis, μέλος της Επιτροπής Τραπεζικών Συναλλαγών, η οποία εποπτεύει τη Fed, έχει δηλώσει ότι δεν θα υποστηρίξει κανέναν από τους μελλοντικούς υποψηφίους του Trump για τη Fed. Το κυβερνών κόμμα διαθέτει οριακή πλειοψηφία 13-11 στην Επιτροπή.
Ο Peter Conti-Brown, καθηγητής χρηματοοικονομικής ρύθμισης στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, δήλωσε στο PolitiFact τον Ιούλιο ότι ο Powell θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι η εκμετάλλευση του προϋπολογισμού ανακαίνισης αποτελεί “πρόφαση” για την απόλυσή του – ένας νομικός όρος που περιγράφει έναν ψευδή λόγο που δίνει ένας εργοδότης για την απόλυση ενός υπαλλήλου, προκειμένου να καλύψει τον πραγματικό λόγο. “Τα δικαστήρια που θα αξιολογήσουν οποιαδήποτε προσπάθεια απομάκρυνσης εκ των υστέρων θα εξετάσουν τόσο το μίσος όσο και την πρόφαση πολύ αυστηρά εναντίον του Προέδρου Trump”, δήλωσε ο Conti-Brown.
Ο Powell, στην βιντεοσκοπημένη του απάντηση, χαρακτήρισε τις ερευνητικές ερωτήσεις ως “προφάσεις” που κρύβουν τον πραγματικό λόγο για την επιθυμία της διοίκησης να τον απομακρύνει, ο οποίος είναι η διαφωνία σχετικά με τον καθορισμό των επιτοκίων.
