Η Πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι, φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών. Σύμφωνα με αναλυτές, μια τέτοια κίνηση, αν συνοδευτεί από αποφασιστική νίκη, θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της τόσο έναντι της Κίνας όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ωστόσο, οι ίδιοι εκτιμούν ότι μια άμεση διπλωματική προσέγγιση μεταξύ Ιαπωνίας και Κίνας δεν αναμένεται σύντομα. Τις τελευταίες ημέρες, δημοσιεύματα στον ιαπωνικό Τύπο υποδεικνύουν ότι η Τακαΐτσι ενδέχεται να προκηρύξει πρόωρες γενικές εκλογές, αξιοποιώντας την υψηλή δημοτικότητά της.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Yomiuri Shinbun, επικαλούμενη κυβερνητικές πηγές, η Τακαΐτσι εξετάζει το ενδεχόμενο προκήρυξης εκλογών στις 8 ή 15 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, το πρακτορείο Kyodo News ανέφερε πως η Τακαΐτσι συζήτησε με αξιωματούχο του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP) τη δυνατότητα διάλυσης της Βουλής των Αντιπροσώπων με την έναρξη της κοινοβουλευτικής συνόδου στις 23 Ιανουαρίου, κάτι που θα σήμαινε γενικές εκλογές νωρίτερα.
Οι αναλυτές θεωρούν ότι με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, η Τακαΐτσι θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τη δημοτικότητά της για να εδραιώσει την εξουσία του κυβερνώντος συνασπισμού, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη διαπραγματευτική ισχύ του Τόκιο στη διεθνή σκηνή.
Ο Μονγκ Τσεούνγκ, καθηγητής Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Waseda του Τόκιο, δήλωσε ότι ορισμένοι στον LDP πιστεύουν πως ένας πρωθυπουργός που βρίσκεται σε ισχυρή και σταθερή εσωτερική θέση, κερδίζει περισσότερο σεβασμό από την Κίνα. “Εάν η Τακαΐτσι πετύχει μια αποφασιστική εσωτερική νίκη, η Ιαπωνία μπορεί να αποκτήσει κάποιο περιορισμένο περιθώριο παραχωρήσεων στις διαπραγματεύσεις της με το Πεκίνο”, ανέφερε. Ο Τσεούνγκ πρόσθεσε ότι αυτό θα προσέφερε στο Τόκιο “μεγαλύτερη εσωτερική ευελιξία στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον και θα μείωνε την ευπάθειά της στην πίεση μικρότερων κοινοβουλευτικών κομμάτων”.
Η Τακαΐτσι ανέλαβε τα καθήκοντα της πρώτης γυναίκας πρωθυπουργού της Ιαπωνίας τον Οκτώβριο, ηγούμενη μιας μειοψηφικής κυβέρνησης. Το LDP είχε χάσει την πλειοψηφία στις γενικές εκλογές του 2024 και στις εκλογές της άνω βουλής του 2025 υπό τον προκάτοχό της, Σιγκέρου Ισίμπα.
Ο Ζανγκ Γιουν, καθηγητής που ειδικεύεται στις υποθέσεις της Βορειοανατολικής Ασίας στο Πανεπιστήμιο της Ναντζίνγκ, επεσήμανε ότι οι σχέσεις με την Κίνα και τις ΗΠΑ θα αποτελούσαν σημαντική παράμετρο για την Τακαΐτσι. Μετά από τηλεφώνημα με τον Ντόναλντ Τραμπ στις 2 Ιανουαρίου, η Τακαΐτσι δήλωσε ότι σχεδιάζει να επισκεφθεί τις ΗΠΑ την άνοιξη για μια συνάντηση κορυφής με τον Αμερικανό πρόεδρο. Η επίσκεψη αυτή αναμένεται να επιβεβαιώσει την αλληλεγγύη μεταξύ των δύο συμμάχων, ενόψει της επίσκεψης του Τραμπ στην Κίνα τον Απρίλιο, όπου θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.
Στην προηγούμενη τηλεφωνική τους επικοινωνία, τον Νοέμβριο, ο Τραμπ φέρεται να ζήτησε από την Τακαΐτσι να αποφύγει την πρόκληση του Πεκίνου σχετικά με την Ταϊβάν, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal που επικαλείται ιαπωνικές και αμερικανικές πηγές. Το Τόκιο έχει διαψεύσει το δημοσίευμα.
Εν τω μεταξύ, ενδέχεται να υπάρξει μια ευκαιρία για την Τακαΐτσι να συναντηθεί με τον Σι και να επαναπροσδιορίσει τις τεταμένες σχέσεις, κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης της APEC στη Σενζέν αργότερα φέτος, όπου η Ιαπωνίδα ηγέτης αναμένεται να προσκληθεί.
Ωστόσο, ο Ζανγκ εξέφρασε την άποψη ότι μια αποφασιστική νίκη στις εκλογές δεν θα είναι αρκετή για να επιτευχθεί μια προσέγγιση στις σχέσεις. “Η Τακαΐτσι μπορεί να επιδιώξει να ενισχύσει την κυβερνητική της εντολή μέσω πρόωρων εκλογών, αλλά πιστεύω ότι είναι υπερβολικά αισιόδοξο να πιστεύει κανείς ότι μια εκλογική νίκη από μόνη της θα οδηγήσει σε μια σημαντική εξέλιξη στις σινο-ιαπωνικές σχέσεις”, δήλωσε ο Ζανγκ.
Από την ανάληψη των καθηκόντων της τον Οκτώβριο, η Τακαΐτσι διατηρεί υψηλή δημόσια αποδοχή, φτάνοντας το 78,1% σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε το Japan News Network την Κυριακή.
Ταυτόχρονα, οι σχέσεις του Τόκιο με το Πεκίνο έχουν επιδεινωθεί ραγδαία, μετά τις δηλώσεις της Τακαΐτσι στο κοινοβούλιο στις 7 Νοεμβρίου, ότι η Ιαπωνία θα είχε δικαίωμα να αναπτύξει τον στρατό της για “συλλογική αυτοάμυνα” μαζί με άλλες χώρες, σε περίπτωση σύγκρουσης για την Ταϊβάν. Το Πεκίνο εξοργίστηκε από τις δηλώσεις της Τακαΐτσι, τις οποίες θεώρησε ως προκλητική απομάκρυνση από τη μακροχρόνια στρατηγική ασάφεια του Τόκιο στο θέμα, και κατηγόρησε την Ιαπωνία ότι παρεμβαίνει στις εσωτερικές της υποθέσεις.
Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν τμήμα της επικράτειάς της, που θα επανενωθεί με τη βία αν χρειαστεί. Οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας, δεν αναγνωρίζουν την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά η Ουάσινγκτον αντιτίθεται σε οποιαδήποτε απόπειρα κατάληψης του αυτοδιοικούμενου νησιού με τη βία και δεσμεύεται να του παρέχει όπλα.
Η Τακαΐτσι αρνήθηκε να ανακαλέσει τις δηλώσεις της -ένα αίτημα του Πεκίνου- αλλά τόνισε ότι η πολιτική της Ιαπωνίας για την Ταϊβάν δεν έχει αλλάξει. Ως απάντηση, το Πεκίνο επανέφερε την απαγόρευση στις εισαγωγές ιαπωνικών θαλασσινών, συμβούλευσε τους πολίτες της να αποφεύγουν τα ταξίδια στην Ιαπωνία για λόγους ασφαλείας και ακύρωσε πτήσεις και αρκετές πολιτιστικές εκδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένων συναυλιών Ιαπώνων καλλιτεχνών.
Κινεζικά πολεμικά πλοία – συμπεριλαμβανομένου του αεροπλανοφόρου Liaoning – έχουν πλεύσει κοντά στην Ιαπωνία, ενώ κινεζικά και ιαπωνικά μαχητικά αεροσκάφη είχαν μια εναέρια αναμέτρηση κοντά στην Οκινάουα τον περασμένο μήνα. Στην τελευταία κλιμάκωση, η Κίνα ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα απαγορεύσει την εξαγωγή στην Ιαπωνία όλων των “διπλής χρήσης” αντικειμένων με πιθανές στρατιωτικές εφαρμογές, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας. Αν και η επίσημη ανακοίνωση δεν παρείχε λεπτομέρειες, κινεζικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το Πεκίνο εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμού ορισμένων σπάνιων γαιών. Η κίνηση αυτή προκάλεσε αυστηρή αποδοκιμασία από το Τόκιο, το οποίο δήλωσε ότι “αποκλίνει σημαντικά από τις διεθνείς πρακτικές” και ήταν “απολύτως απαράδεκτη και βαθύτατα λυπηρή”.
Ο Ζανγκ δήλωσε ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη ούτε από το Πεκίνο ούτε από το Τόκιο να υποχωρούν. “Η Τακαΐτσι θα αντιμετωπίσει μια πολυμερή διπλωματική ατζέντα, συμπεριλαμβανομένων των συνόδων G7 και ΝΑΤΟ, όπου μπορεί να βασίζεται στην ύπαρξη κάποιου ρητορικού ή κάποιων κινήσεων που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν κατά της Κίνας”, πρόσθεσε.
Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε η Asahi Shimbun στα τέλη Δεκεμβρίου, το 55% των ερωτηθέντων ενέκρινε τη στάση της Τακαΐτσι απέναντι στην Κίνα, ενώ το 30% διαφωνούσε.
Ο Λου Τσάο, ειδικός σε θέματα βορειοανατολικής Ασίας και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Liaoning, ανέφερε ότι το Πεκίνο θα παρακολουθεί στενά την πολιτική πορεία της Ιαπωνίας – ειδικά την πολιτική ασφαλείας της. Η Τακαΐτσι έχει δεσμευτεί να αυξήσει τον αμυντικό προϋπολογισμό της Ιαπωνίας στο 2% του ΑΕΠ έως τον Μάρτιο – δύο χρόνια νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα.
Εν τω μεταξύ, ο Υπουργός Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι επισκέφθηκε τη Γιονάγκουνι – ένα ιαπωνικό στρατιωτικό φυλάκιο περίπου 70 ναυτικά μίλια ανατολικά της Ταϊβάν – τον Νοέμβριο, αναλύοντας σχέδια για την ανάπτυξη πυραύλων εδάφους-αέρος μέσης εμβέλειας εκεί, για την αποτροπή “ένοπλης επίθεσης στη χώρα μας”. Ο Λου δήλωσε ότι αυτές οι δύο κινήσεις θεωρούνται από το Πεκίνο ως πρόκληση εν μέσω των εντάσεων για την Ταϊβάν. “Το σχέδιο της Τακαΐτσι για πρόωρες εκλογές δείχνει ότι είναι αισιόδοξη για τις πιθανότητές της, αλλά μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει τις γενικές εκλογές για να προωθήσει πολιτικές εχθρικές προς την Κίνα, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις σχέσεις Κίνας-Ιαπωνίας”, κατέληξε.
