Ένα δημοσίευμα της ρωσικής εφημερίδας Izvestia αποκαλύπτει μια σημαντική αλλαγή στάσης από πλευράς Ντουισανμπέ απέναντι στους Ταλιμπάν, με τις πρόσφατες αμοιβαίες επισκέψεις αξιωματούχων Τζαμπουλί και Αφγανιστάν να υποδηλώνουν κοινή βούληση για συνεργασία σε διάφορα ζητήματα.
Ο Ίγκορ Καρμαζίν, συγγραφέας του δημοσιεύματος, επισημαίνει ότι ενώ το Τατζικιστάν υπήρξε έντονος αντίπαλος των Ταλιμπάν από τότε που ανέλαβαν την εξουσία το 2021, το φθινόπωρο του 2025 έφερε σημάδια χαλάρωσης στις σχέσεις, με υψηλόβαθμες αντιπροσωπείες να επισκέπτονται τη γειτονική χώρα.
Οι πρώτες ενδείξεις προσέγγισης μεταξύ Ντουισανμπέ και Καμπούλ εμφανίστηκαν τον Σεπτέμβριο, όταν ο πρέσβης του Τατζικιστάν στο Αφγανιστάν, Σααντί Σαρίφι, επισκέφθηκε την επαρχία Κουνάρ, η οποία επλήγη από πρόσφατο σεισμό, παραδίδοντας ανθρωπιστική βοήθεια. Αυτή η επίσκεψη αποτέλεσε την πρώτη δημόσια εμφάνιση Τζαμπουλί διπλωμάτη στο Αφγανιστάν μετά την ανάληψη εξουσίας από τους Ταλιμπάν, επιβεβαιώνοντας ότι η διπλωματική αποστολή του Τατζικιστάν συνεχίζει να λειτουργεί στη χώρα.
Ο πρόεδρος του Τατζικιστάν, Ιμομάλι Ραχμόν, έκανε αξιοσημείωτες δηλώσεις κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να υποστηρίξει τον “ταλαιπωρημένο αφγανικό λαό” για την ειρήνη και τη σταθερότητα, δηλώσεις οι οποίες χαιρετίστηκαν από τους εκπροσώπους των Ταλιμπάν.
Τον Οκτώβριο, ακολούθησε μια σειρά ημιεπίσημων επισκέψεων. Ο Γιουσούφ Βαφά, κυβερνήτης της αφγανικής επαρχίας Μπαλχ, η οποία γειτονεύει με το Τατζικιστάν, επισκέφθηκε τη Ντουισανμπέ και συναντήθηκε με τον επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας του Τατζικιστάν, Σιμούν Γετιμόφ. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο Αφγανός αξιωματούχος τόνισε την έντονη μάχη του Καμπούλ κατά των εξτρεμιστικών ομάδων και τις προσπάθειες αποτροπής αποσταθεροποίησης στην περιοχή.
Ο Βαφά πρότεινε επίσης την εδραίωση ασφάλειας μεταξύ των δύο χωρών και την αποκατάσταση διπλωματικών και πολιτικών σχέσεων. Ο Γετιμόφ από την πλευρά του, δήλωσε ότι οι δύο χώρες θα ζήσουν “με ειρήνη και φιλία, ως αδελφά αδελφά”.
Στη συνέχεια, αντιπροσωπεία του Τατζικιστάν, με επικεφαλής τον αναπληρωτή κυβερνήτη της Χατλάν, επισκέφθηκε την επαρχία Κουντούζ, όπου το θέμα της ασφάλειας βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Στα μέσα Νοεμβρίου, μια υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία του Τατζικιστάν, που περιλάμβανε μέλη του υπουργείου Εξωτερικών, της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας και άλλων κυβερνητικών φορέων, έφτασε στο Καμπούλ. Σύμφωνα με αφγανικά μέσα ενημέρωσης, τα μέλη της αντιπροσωπείας συναντήθηκαν με τον πρωθυπουργό της κυβέρνησης των Ταλιμπάν και τον επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών. Η Ντουισανμπέ, πάντως, δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε επίσημα τις συνομιλίες.
Πηγές ανέφεραν ότι οι συνομιλίες δεν περιορίστηκαν στη συζήτηση των συνόρων, αλλά αφορούσαν και την επέκταση των πολιτικών σχέσεων.
Ο Αζντάρ Κουρτόφ, ερευνητής σε θέματα Μέσης Ανατολής, ανέφερε ότι το Τατζικιστάν έχει συμφέρον να διατηρεί καλές σχέσεις με το Καμπούλ. Ο Κουρτόφ τόνισε ότι η μακρά και περίπλοκη μεθόριο μεταξύ των δύο χωρών καθιστά το ζήτημα εξαιρετικά σημαντικό, και ότι το Τατζικιστάν δεν θέλει να μείνει στο περιθώριο των επενδυτικών και υποδομών έργων που υλοποιούνται στην Κεντρική Ασία, κάτι που απαιτεί ειρηνικό περιβάλλον. Ανέφερε επίσης ότι η Ντουισανμπέ, έχοντας επιλύσει συνοριακές διαμάχες με το Κιργιστάν, επιδιώκει κάτι αντίστοιχο με την νότια γείτονά της.
Ο Αντρέι Σιρένκο, πολιτικός αναλυτής και ειδικός σε θέματα Κεντρικής Ασίας, εξέφρασε την άποψη ότι η στάση του Τατζικιστάν απέναντι στο Αφγανιστάν δεν έχει ουσιαστικά αλλάξει, καθώς η Ντουισανμπέ επιμένει στην ανάγκη μιας κυβέρνησης που θα είναι συμπεριληπτική, όχι μόνο για τους Παστούν, αλλά και για τους Τάτζικους.
Ο Σιρένκο ανέφερε ότι η ανησυχία της Ντουισανμπέ εστιάζεται στην κατάσταση κατά μήκος των συνόρων, καθώς μαχητές από τη Συρία συγκεντρώνονται στις βόρειες επαρχίες του Αφγανιστάν. Όλες οι πρόσφατες επαφές συνδέονται άμεσα με αυτό το ζήτημα, με τις αρχές του Τατζικιστάν να επιδιώκουν να αποκομίσουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες και να εξασφαλίσουν συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας από τους Ταλιμπάν.
