Η Βενεζουέλα συνεχίζει να βιώνει μια πρωτοφανή μεταναστευτική κρίση, με περίπου 8 εκατομμύρια πολίτες, ένα τέταρτο του πληθυσμού, να έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τα τελευταία χρόνια. Η Αl Jazeera παρουσιάζει την κατάσταση και τον προορισμό αυτών των ανθρώπων.
Η κατάσταση αυτή κορυφώνεται μετά την απαγωγή του Προέδρου της Βενεζουέλας, Nicolas Maduro, από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 3 Ιανουαρίου 2026. Γειτονικές χώρες, όπως η Κολομβία και το Περού, που φιλοξενούν μεγάλες κοινότητες Βενεζουελάνοι, έχουν εκφράσει ανησυχία για πιθανή νέα ροή προσφύγων, σε περίπτωση αποσταθεροποίησης της χώρας.
Η βενεζουελάνικη διασπορά αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως, με τουλάχιστον 7,9 εκατομμύρια άτομα να ζουν εκτός χώρας στις αρχές του 2026. Η κύρια αιτία είναι η δεκαετής πολιτική και οικονομική κρίση που πλήττει τη χώρα.
Η μετανάστευση Βενεζουελάνοι ξεκίνησε σταδιακά από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, με μια μικρή ομάδα κυρίως επαγγελματιών να φεύγει από τη χώρα μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Hugo Chavez. Ο Chavez, υποσχόμενος ριζικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, που ευνοούσε τους πλούσιους εις βάρος των φτωχών και των αυτόχθονων πληθυσμών, αύξησε τις κρατικές δαπάνες μέσω των εσόδων από τον πετρελαϊκό τομέα, ανεβάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους από την ακραία φτώχεια.
Ωστόσο, μετά τον θάνατο του Chavez το 2013, ο Nicolas Maduro ανέλαβε την εξουσία σε μια χώρα με υψηλό χρέος και αυξανόμενο πληθωρισμό. Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά το 2014 με την κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου, οδηγώντας σε οικονομική κατάρρευση. Το πλούσιο σε πόρους έθνος βυθίστηκε σε βαθιά ύφεση και ο πληθωρισμός εκτοξεύτηκε, καθιστώντας το κόστος ζωής αφόρητο. Αυτή η κατάσταση οδήγησε εκατοντάδες χιλιάδες Βενεζουελάνοι να εγκαταλείψουν τη χώρα, κυρίως σε χώρες της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μέχρι τον Ιούνιο του 2026, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) έχει καταγράψει σχεδόν 8 εκατομμύρια πρόσφυγες και μετανάστες παγκοσμίως, με το 85% (6,7 εκατομμύρια) να διαμένει στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Οι κύριες χώρες που φιλοξενούν Βενεζουελάνοι είναι: * Κολομβία: 2,8 εκατομμύρια * Περού: 1,7 εκατομμύρια * Ισημερινός: 987.600 * Βραζιλία: 732.300 * Χιλή: 669.400 * Ισπανία: 602.500 * Εκουαδόρ: 440.400 * Αργεντινή: 174.800 * Μεξικό: 106.000 * Δομινικανή Δημοκρατία: 99.700
Προστασίες για τους Βενεζουελάνοι: Η UNHCR κατατάσσει τους Βενεζουελάνοι σε μια ειδική κατηγορία εκτοπισμένων ατόμων, λόγω της συνεχιζόμενης ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα τους. Αυτή η ταξινόμηση τους παρέχει πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, όπως νομική βοήθεια, υγειονομική περίθαλψη και στέγη στις χώρες υποδοχής.
Στην Κολομβία, τη μεγαλύτερη χώρα υποδοχής με 2,8 εκατομμύρια Βενεζουελάνοι, το Προσωρινό Καταστατικό Προστασίας παρέχει άδεια παραμονής 10 ετών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, το καθεστώς προσωρινής προστασίας για τους Βενεζουελάνοι ανακλήθηκε στα τέλη του 2025 από την κυβέρνηση Trump, αφήνοντας περισσότερους από 600.000 Βενεζουελάνοι σε αβεβαιότητα σχετικά με το μέλλον και το νομικό τους καθεστώς διαμονής και εργασίας. Η κυβέρνηση Trump προχώρησε επίσης στην απέλαση εκατοντάδων Βενεζουελάνοι μεταναστών, ορισμένοι εκ των οποίων κατέληξαν σε διαβόητες φυλακές στο Ελ Σαλβαδόρ, όπου, σύμφωνα με ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υπέστησαν βασανιστήρια και σεξουαλική κακοποίηση.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, σχεδόν οι μισοί Βενεζουελάνοι που έχουν φύγει από τη χώρα εργάζονται άτυπα σε χαμηλά αμειβόμενες θέσεις, το 42% δυσκολεύεται να καλύψει τις ανάγκες του σε τρόφιμα και το 23% ζει σε υπερπλήρη στέγαση.
Ανθεκτικότητα Βενεζουελάνικου Διαβατηρίου: Παρά την ασταθή πολιτική και οικονομική κατάσταση της Βενεζουέλας, το διαβατήριό της παραμένει ένα από τα ισχυρότερα ταξιδιωτικά έγγραφα παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Δείκτη Διαβατηρίων 2026 (2026 Passport Index). Κατατάσσεται στην 42η θέση παγκοσμίως, επιτρέποντας βίζα χωρίς κόστος, βίζα κατά την άφιξη ή e-visa σε 124 χώρες. Η Βενεζουέλα έχει μακροχρόνια συμφωνία απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τον χώρο Σένγκεν, επιτρέποντας 90 ημέρες ταξιδιού χωρίς βίζα στην πλειονότητα της Ευρώπης. Επιπλέον, οι Βενεζουελάνοι μπορούν να εισέρχονται και να εργάζονται σε μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής, χάρη σε περιφερειακές συμφωνίες κινητικότητας δεκαετιών.
