Οι πρεσβευτές των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσαν το “πράσινο φως” για την προσωρινή έγκριση της μεγαλύτερης συμφωνίας που έχει συναφθεί ποτέ από την Ένωση όσον αφορά την κατάργηση δασμών, ανοίγοντας τον δρόμο για ελεύθερο εμπόριο με τη Mercosur, μια ομάδα χωρών της Νότιας Αμερικής. Η συμφωνία αυτή έρχεται 25 χρόνια μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων με τη Mercosur – που περιλαμβάνει την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία πριν από ένα χρόνο, υποστηρίζει ότι αποτελεί ζωτικής σημασίας μέρος μιας προσπάθειας για το άνοιγμα νέων αγορών, ώστε να αντισταθμιστούν οι επιχειρηματικές απώλειες λόγω των αμερικανικών δασμών και να μειωθεί η εξάρτηση από την Κίνα, εξασφαλίζοντας παράλληλα πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά. Μεγάλες χώρες-μέλη, όπως η Γερμανία και η Ισπανία, συμφωνούν με αυτή την προσέγγιση.
Ωστόσο, οι αντίπαλοι, με επικεφαλής τη Γαλλία, τον μεγαλύτερο αγροτικό παραγωγό της ΕΕ, αντιτάχθηκαν στη συμφωνία, προειδοποιώντας ότι θα αυξηθούν οι εισαγωγές φθηνών τροφίμων, συμπεριλαμβανομένου του βοείου κρέατος, των πουλερικών και της ζάχαρης, πλήττοντας έτσι τους εγχώριους αγρότες. Ως εκ τούτου, αγρότες διαδήλωσαν σε όλη την Ευρώπη καθώς πλησίαζε η ψηφοφορία. Την Παρασκευή, δρόμοι στη Γαλλία και το Βέλγιο αποκλείστηκαν, ενώ αγρότες διαμαρτυρήθηκαν στην Πολωνία.
Οι πρεσβευτές των 27 κρατών μελών της ΕΕ εξέφρασαν τις θέσεις των κυβερνήσεών τους, με τουλάχιστον 15 χώρες που αντιπροσωπεύουν το 65% του συνολικού πληθυσμού της Ένωσης να ψηφίζουν υπέρ, όπως απαιτείται για την έγκριση, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές. Τα κράτη μέλη είχαν προθεσμία έως τις 5 μ.μ. ώρας Βρυξελλών (16:00 GMT) της Παρασκευής για να παράσχουν γραπτή επιβεβαίωση της ψήφου τους.
Αυτό θα ανοίξει τον δρόμο για την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να υπογράψει τη συμφωνία με τους εταίρους της Mercosur, πιθανώς εντός της επόμενης εβδομάδας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει επίσης να εγκρίνει τη συμφωνία πριν αυτή τεθεί σε ισχύ. Η ΕΕ και η Mercosur ελπίζουν να αυξήσουν τις αμοιβαίες εμπορικές συναλλαγές αγαθών, οι οποίες ανήλθαν σε 111 δισεκατομμύρια ευρώ (129 δισ. δολάρια) το 2024.
Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου θα είναι η μεγαλύτερη της ΕΕ όσον αφορά τη μείωση των δασμών, καταργώντας δασμούς ύψους 4 δισεκατομμυρίων ευρώ (4,66 δισ. δολάρια) σε εξαγωγές της, όπως ανταλλακτικά αυτοκινήτων, γαλακτοκομικά προϊόντα και κρασιά. Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές κυριαρχούνται από μηχανήματα, χημικά και εξοπλισμό μεταφορών, ενώ οι εξαγωγές της Mercosur επικεντρώνονται σε αγροτικά προϊόντα, ορυκτά, χαρτοπολτό και χαρτί.
Για να κερδίσει τους σκεπτικιστές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει δικλίδες ασφαλείας που μπορούν να αναστείλουν τις εισαγωγές ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων. Έχει ενισχύσει τους ελέγχους εισαγωγών, ιδίως όσον αφορά τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, έχει δημιουργήσει ένα ταμείο κρίσης, επιτάχυνε την υποστήριξη προς τους αγρότες και έχει δεσμευτεί να μειώσει τους εισαγωγικούς δασμούς για τα λιπάσματα.
Οι παραχωρήσεις αυτές ήταν αρκετές για να πείσουν την Ιταλία να αλλάξει τη στάση της, αλλά η Γαλλία και η Πολωνία παρέμειναν αντίθετες, όπως ανέφεραν διπλωμάτες. Η Γαλλίδα υπουργός Γεωργίας, Annie Genevard, έχει δεσμευτεί να αγωνιστεί για την απόρριψη της συμφωνίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου η ψηφοφορία – που πιθανότατα θα λάβει χώρα τους επόμενους μήνες – μπορεί να είναι αμφίρροπη.
Η Γερμανία χαιρέτισε άμεσα την ψηφοφορία, δηλώνοντας ότι η συμφωνία “στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα”. “Ενώ άλλοι κλείνονται και ακολουθούν όλο και πιο επιθετικές εμπορικές πολιτικές, εμείς εστιάζουμε σε νέες συνεργασίες”, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Lars Klingbeil σε δήλωσή του. Στη Γαλλία, αντιπολιτευόμενα κόμματα από την άκρα αριστερά και την άκρα δεξιά κατέθεσαν προτάσεις μομφής κατά της κυβέρνησης του Προέδρου Emmanuel Macron, υποστηρίζοντας ότι έκανε πολύ λίγα και πολύ αργά για να προστατεύσει τους Γάλλους αγρότες. Ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές ομάδες αντιτίθενται επίσης στη συμφωνία, με τους Friends of the Earth να την χαρακτηρίζουν ως μια συμφωνία που “καταστρέφει το κλίμα”.
