Η κλασική κωμωδία του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, “Η Δωδέκατη Νύχτα”, αποτελεί πηγή έμπνευσης και συγκίνησης για γενιές ηθοποιών, όπως αποκαλύπτεται στο “The Twelfth Night Reunion”, μια παραγωγή διαθέσιμη πλέον στο YouTube. Σε αυτή τη μοναδική εκδήλωση, που διοργανώθηκε από τον Gyles Brandreth και πραγματοποιήθηκε πέρυσι στο Orange Tree Theatre του Richmond, στο Λονδίνο, μια ομάδα καταξιωμένων ηθοποιών μοιράζεται τις προσωπικές τους εμπειρίες και αναμνήσεις από την ενασχόλησή τους με το έργο.
Η δομή του αφιερώματος είναι απλή: κάθε ηθοποιός καλείται να περιγράψει την πρώτη του επαφή με την “Δωδέκατη Νύχτα” και την εμπειρία του να συμμετέχει σε αυτήν. Ο Simon Callow αναπολεί με ζωντάνια τη “μελαγχολική μαγεία” της θρυλικής παραγωγής του RSC του John Barton το 1969, αποκαλύπτοντας ότι ο ρόλος του μεθυσμένου Sir Toby σε μεταγενέστερη παραγωγή του National Theatre του φέρθηκε σαν να ενσάρκωνε τον πατέρα του. Η Dame Judi Dench, η οποία υποδύθηκε τη Viola στην παραγωγή του Barton, περιγράφει ένα διάσημο στιγμιότυπο κωμικού timing από τον Malvolio, τον Donald Sinden. Στη σκηνή του κήπου, ο Sinden, κοιτάζοντας ένα ηλιακό ρολόι και έπειτα το τσέπης του, συνειδητοποιεί ότι οι χρόνοι δεν συμφωνούν. Μετά από μια ματιά στον ήλιο, ο Sinden με κόπο μετακινεί το ηλιακό ρολόι ώστε να δείχνει τη σωστή ώρα για τον Malvolio.
Ο Stephen Fry, ο οποίος ενσάρκωσε τον Malvolio στο Shakespeare’s Globe, στο West End και στο Broadway, επαινεί εύστοχα την άψογη δομή του έργου και την εξαιρετική δεξιοτεχνία του Mark Rylance ως Olivia. Ο Fry αποκαλύπτει, ωστόσο, ότι είχε έντονες διαφωνίες με τον Rylance σχετικά με τη συγγραφική πατρότητα των έργων, αναφέροντας ότι, παρόλο που ο Rylance ισχυρίζεται ότι διατηρεί ανοιχτό μυαλό, “το μυαλό του είναι τόσο ανοιχτό που ο εγκέφαλός του τον έχει εγκαταλείψει”. Ακόμα και ο Fry, όμως, παραδέχεται ότι βρήκε την σκηνή της φυλάκισης του Malvolio δύσκολη στην απομνημόνευση, ενώ αργότερα ο Ian McKellen του είπε ότι κάθε ηθοποιός αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα και ότι ο Donald Wolfit κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Σαίξπηρ δεν θα μπορούσε να το έχει γράψει.
Αυτό που αναδεικνύεται είναι το πάθος όλων για το έργο και η χαρά της συμμετοχής σε αυτό. Ο Tam Williams, ο οποίος υποδύθηκε τη Viola σε μια ανδρική παραγωγή της Propeller, παρομοιάζει την εμπειρία με μια “ποδοσφαιρική ομάδα του Λίβερπουλ της δεκαετίας του ’70”, όπου όλοι πρέπει να βρίσκονται στο απόγειο των δυνατοτήτων τους. Η Penelope Wilton περιγράφει πώς, υποδυόμενη τη Maria, αντέδρασε σε έναν χονδροειδή Sir Toby υιοθετώντας μια όλο και πιο αριστοκρατική προφορά, μέχρι που ακουγόταν “σαν εκφωνητής του Radio 3”.
Παρόλο που η ταινία είναι γεμάτη χιούμορ, συμπεριλαμβανομένης μιας από τις καλύτερες ιστορίες του Olivier που έχει ακούσει ποτέ από τον Robert Lindsay, είναι μόνο στο τέλος που αγγίζει την καρδιά. Η πρώτη συγκινητική στιγμή έρχεται όταν η Judi Dench αποδίδει το σόλο όπου η Viola συνειδητοποιεί ότι η Olivia την έχει ερωτευτεί. Μπορεί κανείς να παίξει αυτή την ομιλία για κωμικό αποτέλεσμα, αλλά υπάρχει μια ένταση θλίψης στην ερμηνεία της Dame Judi – ειδικά στη φράση “What thriftless sighs shall poor Olivia breathe!” – που κάνει τον θεατή να αντιληφθεί τη συμπάθεια της Viola για ένα ακόμη θύμα του πάθους.
Η δεύτερη συγκινητική στιγμή συμβαίνει όταν ο Stefan Bednarczyk, ο οποίος έπαιξε τον πιανίστα Feste στην “Δωδέκατη Νύχτα” του Orange Tree το 2024, κάνει το καστ και το κοινό να ενωθούν τραγουδώντας τις τελευταίες γραμμές του έργου: “A great while ago the world began / With hey-ho, the wind and the rain / But that’s all one, our play is done / And we’ll strive to please you every day.” Ίσως επειδή επικαλούνται την παροδικότητα των θνητών πραγμάτων, αυτές οι απλές γραμμές αποτελούν το ιδανικό τέλος στην σπουδαιότερη κωμωδία που γράφτηκε ποτέ.
