Οι συζητήσεις στη Σύνοδο Κορυφής για το Κλίμα (COP30) στη Βραζιλία βρίσκονται σε αδιέξοδο, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να απορρίπτει το προσχέδιο συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι δεν επαρκεί για την ενίσχυση των παγκόσμιων προσπαθειών περιορισμού των αερίων του θερμοκηπίου.
Ο 27μελής οργανισμός έκρινε το κείμενο “εξαιρετικά αδύναμο”, με τον Επίτροπο Κλιματικής Δράσης, Βουπκέ Χούξτρα, να δηλώνει χαρακτηριστικά: “Δεν θα το αποδεχθούμε υπό καμία συνθήκη”. Η ΕΕ άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να εξετάσει το ενδεχόμενο περαιτέρω χρηματοδότησης για τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά μόνο εφόσον ενισχυθούν οι διατάξεις που αφορούν τη μείωση των εκπομπών.
Υπήρχαν πληροφορίες ότι η ΕΕ εξέταζε ακόμα και το ενδεχόμενο αποχώρησης από τις διαπραγματεύσεις, αντί να αποδεχθεί την τρέχουσα μορφή της συμφωνίας. Ο πρόεδρος της COP30, Αντρέ Κορέα ντο Λάγκο, κάλεσε τις αντιπροσωπείες σε γενική συνέλευση να βρουν κοινό έδαφος, τονίζοντας: “Δεν μπορούμε να έχουμε μια ατζέντα που μας διχάζει, πρέπει να καταλήξουμε σε συμφωνία”.
Οι αντιδράσεις από αναδυόμενες οικονομίες ήταν έντονες, με κάποιες να ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να διαθέσει περισσότερη χρηματοδότηση για να βοηθήσει τις φτωχότερες χώρες να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. “Δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε με μόνο μία κατεύθυνση”, δήλωσε ανώνυμα διαπραγματευτής από χώρα που αναπτύσσεται, στο πρακτορείο Reuters. “Εάν υπάρχει η κατεύθυνση των ορυκτών καυσίμων, πρέπει να υπάρχει και η κατεύθυνση της κλιματικής χρηματοδότησης”.
Η Σύνοδος, που είχε προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί την Παρασκευή, ξεπέρασε την προθεσμία, με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται μέχρι αργά το βράδυ. Η Βραζιλία είχε χαρακτηρίσει τη συνάντηση ως κρίσιμη στιγμή για την παγκόσμια συνεργασία, καλώντας τις χώρες να γεφυρώσουν το χάσμα σε ζητήματα όπως το μέλλον των ορυκτών καυσίμων, στέλνοντας το μήνυμα ότι η συντονισμένη παγκόσμια δράση είναι ο καλύτερος δρόμος.
Οι διαφωνίες για τα ορυκτά καύσιμα, την επιτάχυνση της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και τη χρηματοδότηση, ανέδειξαν την πρόκληση επίτευξης συναίνεσης σε αυτή την ετήσια συνάντηση, η οποία αποτελεί διαρκή δοκιμασία της παγκόσμιας δέσμευσης για την αποφυγή των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Η νέα πρόταση συμφωνίας, που δόθηκε στη δημοσιότητα νωρίς το πρωί της Παρασκευής, δεν περιλάμβανε καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, αφαιρώντας από την προηγούμενη έκδοση επιλογές πάνω σε αυτό το θέμα. Πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, είχαν εκφράσει αντίθετη άποψη σε αυτές τις επιλογές. Παρόλα αυτά, αργότερα, περίπου 80 κυβερνήσεις είχαν ζητήσει από την COP30 να παρουσιάσει ένα σχέδιο για την πλήρη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, τα οποία συμβάλλουν σημαντικά στην παγκόσμια θέρμανση.
Ωστόσο, μέχρι το βράδυ της Παρασκευής, πολλές από αυτές τις χώρες δήλωσαν σε κλειστές συζητήσεις ότι θα αποδέχονταν τη συμφωνία και χωρίς αυτή την αναφορά, σύμφωνα με πληροφορίες των διαπραγματευτών. Άλλες επιλογές που συζητήθηκαν περιλάμβαναν μια ξεχωριστή, εθελοντική συμφωνία για τα ορυκτά καύσιμα, η οποία δεν θα απαιτούσε ομοφωνία, σε αντίθεση με τις επίσημες συμφωνίες της COP.
Σύμφωνα με τρεις πηγές του Reuters, η Αραβική Ομάδα Διαπραγματεύσεων, που περιλαμβάνει 22 χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενημέρωσε μια κλειστή συνάντηση διαπραγματευτών ότι οι βιομηχανίες τους στον τομέα της ενέργειας βρίσκονται εκτός των συζητήσεων.
Το σχέδιο συμφωνίας καλούσε επίσης σε παγκόσμιες προσπάθειες για διπλασιασμό της διαθέσιμης χρηματοδότησης μέχρι το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2025, προκειμένου να βοηθηθούν οι χώρες να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, δεν διευκρινιζόταν εάν αυτά τα κεφάλαια θα προέρχονταν απευθείας από τις πλούσιες χώρες ή από άλλες πηγές, όπως αναπτυξιακές τράπεζες ή ο ιδιωτικός τομέας.
Για να εγκριθεί, το κείμενο της συμφωνίας απαιτεί ομοφωνία από τις περίπου 200 παρούσες χώρες. Ο Κορέα ντο Λάγκο τόνισε ότι η επίδειξη πολυμερούς ενότητας είναι ένα σημαντικό μήνυμα, ιδιαίτερα απουσία των Ηνωμένων Πολιτειών φέτος, μετά τις δηλώσεις του προέδρου Donald Trump που χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή “ψέμα”.
