Το πέρας του 2025 βρίσκει τη Λωρίδα της Γάζας βυθισμένη σε μια πραγματικότητα όπου οι υποδομές έχουν υποστεί ανυπολόγιστες καταστροφές. Ο,τι λειτουργούσε με δυσκολία, έχει πλέον φτάσει στο σημείο της ολοκληρωτικής κατάρρευσης. Δίκτυα ηλεκτροδότησης, συστήματα ύδρευσης, νοσοκομεία, δρόμοι και δημοτικές υπηρεσίες έχουν καταστραφεί συστηματικά ή υποστεί σοβαρές ζημιές, με αποτέλεσμα η καθημερινή ζωή να καθορίζεται αποκλειστικά από την επιβίωση.
Δεν είναι σπάνιο για τις οικογένειες να προγραμματίζουν τις μέρες τους γύρω από τον ήχο των γεννητριών, εφόσον υπάρχει καύσιμο. Γονείς και παιδιά σχηματίζουν ουρές για ώρες προκειμένου να προμηθευτούν μερικά λίτρα ακατάλληλου νερού ή μια συσκευασία ψωμιού. Τα νοσοκομεία λειτουργούν σχεδόν στο σκοτάδι, με τους γιατρούς να πραγματοποιούν επεμβάσεις ζωής και θανάτου χρησιμοποιώντας κινητά τηλέφωνα ως πηγή φωτός. Δρόμοι που κάποτε οδηγούσαν παιδιά στο σχολείο, έχουν μετατραπεί σε σωρούς ερειπίων.
Η πραγματικότητα στη Γάζα υπήρξε ανέκαθεν σκληρή. Η ζωή στη Λωρίδα δεν ήταν ποτέ εύκολη, ακόμη και στις στιγμές που ο έξω κόσμος τις χαρακτήριζε ως «φυσιολογικές». Για τους περισσότερους, η ζωή κυλούσε με μια διαρκή αβεβαιότητα. Είχαν μάθει να μην προγραμματίζουν πολλά, διότι η ηρεμία ήταν εύθραυστη, πάντα προσωρινή. Υπήρχαν ημέρες με ρεύμα, όπου οι δρόμοι φάνταζαν πιο ήσυχοι και οι οικογένειες επέτρεπαν στον εαυτό τους μια μικρή ανακούφιση, γνωρίζοντας όμως ότι θα μπορούσε να εξαφανιστεί ανά πάσα στιγμή.
Οι υποδομές της Γάζας αντικατοπτρίζουν αυτήν την πραγματικότητα. Ήταν εύθραυστες πολύ πριν την τελευταία καταστροφή του πολέμου. Δεκαετίες παράνομου αποκλεισμού, επαναλαμβανόμενες στρατιωτικές επιθέσεις και αυστηροί περιορισμοί στα υλικά κατασκευής σήμαιναν ότι τα συστήματα λειτουργούσαν με αυτοσχέδια μέσα, πάντα σε χρόνο δανεικό. Τίποτα δεν είχε ανακάμψει πραγματικά.
Μια από τις πιο εμφανείς απώλειες είναι η ηλεκτροδότηση. Σε ολόκληρη τη Λωρίδα της Γάζας, το σκοτάδι δεν αποτελεί εξαίρεση. Ο μοναδικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας υπέστη σοβαρές ζημιές και έκλεισε λόγω ελλείψεων καυσίμων, ενώ περίπου το 80% της μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας έχει καταστραφεί. Για τις οικογένειες, αυτή η απώλεια γίνεται αισθητή με μικρούς, αδιάκοπους τρόπους. Μια μητέρα φορτίζει το κινητό της όποτε μια γεννήτρια γείτονα λειτουργεί στιγμιαία, γνωρίζοντας ότι μπορεί να είναι η μόνη της ευκαιρία να επικοινωνήσει με την οικογένειά της. Τα παιδιά κάνουν τα μαθήματά τους στο φως του κεριού, αν τα κάνουν καθόλου. Τα ψυγεία παραμένουν άχρηστα, με τα τρόφιμα να αλλοιώνονται.
Η πρόσβαση σε νερό έχει επίσης επιδεινωθεί δραματικά. Ο βομβαρδισμός από το Ισραήλ προκάλεσε ζημιές σε πηγές, μονάδες αφαλάτωσης και αντλιοστάσια. Χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή καύσιμα, το καθαρό νερό δεν μπορεί να εξαχθεί ή να διανεμηθεί. Κατά τη διάρκεια της κάλυψης του πολέμου, καταγραφές έδειχναν οικογένειες να σχηματίζουν ουρές με πλαστικά δοχεία, περιμένοντας φορτηγά νερού που μπορεί να έφταναν ή όχι. Όταν έφταναν, το νερό συχνά μύριζε αλάτι ή μέταλλο, με γεύση πικρή και άγνωστη. Πολλοί δεν είχαν άλλη επιλογή από το να το πιουν. Τα παιδιά αρρωσταίνουν με στομαχικές λοιμώξεις. Εξανθήματα εξαπλώνονται. Το πλύσιμο γίνεται πολυτέλεια.
Η σωρευτική επίδραση: Παράλυση
Τα νοσοκομεία, άλλοτε υπερφορτωμένα αλλά λειτουργικά, πλέον λειτουργούν σε καθεστώς κρίσης. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα, πολλοί ιατρικοί χώροι δέχθηκαν επισκέψεις που είχαν υποστεί ζημιές ή αναγκάστηκαν να διακόψουν εντελώς τη λειτουργία τους. Αυτά που εξακολουθούν να λειτουργούν, αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε φάρμακα, εξοπλισμό, ηλεκτρικό ρεύμα και προσωπικό.
Υπήρχε μια αίσθηση κατάθλιψης μετά την επίσκεψη σε δύο μονάδες εντατικής θεραπείας στην πόλη της Γάζας και στην κεντρική περιοχή της Λωρίδας. Και οι δύο ήταν υπερπλήρεις, με ασθενείς να μοιράζονται κρεβάτια. Οι μηχανές αιμοκάθαρσης λειτουργούσαν υπό τη συνεχή απειλή διακοπής ρεύματος, όπως και τα χειρουργεία που συχνά σκοτείνιαζαν κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης. Το πιο σκληρό είναι ότι οι ιατρικές ομάδες αναγκάζονται συχνά να λάβουν αδύνατες αποφάσεις για το ποιος θα λάβει φροντίδα και ποιος πρέπει να περιμένει.
Πέρα από την υγεία και τις κοινωφελείς υπηρεσίες, η καταστροφή των δρόμων, των δημόσιων εγκαταστάσεων και των δημοτικών υποδομών έχει διασπάσει τη Γάζα εσωτερικά: δρόμοι γεμάτοι συντρίμμια, δρόμοι πλημμυρισμένοι από λύματα, αργά ασθενοφόρα και καθυστερημένη διανομή βοήθειας. Η συλλογή απορριμμάτων έχει σε μεγάλο βαθμό σταματήσει, οδηγώντας στην εξάπλωση ασθενειών. Οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές έχουν επανειλημμένα υποστεί βλάβες, απομονώνοντας οικογένειες και αποκόπτοντας τους πολίτες από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και τον έξω κόσμο.
Υπάρχει ένα σωρευτικό αποτέλεσμα της έντονης εκστρατείας βομβαρδισμών του Ισραήλ – η οποία διεξάγεται με σκοπό την παράλυση της καθημερινής ζωής – καθώς τα συστήματα υποδομών αλληλοεξαρτώνται. Χωρίς ηλεκτρικό, το νερό δεν μπορεί να αντληθεί. Χωρίς καύσιμα, τα νοσοκομεία δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Χωρίς δρόμους, η βοήθεια δεν μπορεί να φτάσει σε όσους τη χρειάζονται. Κάθε κατάρρευση επιταχύνει την επόμενη, δημιουργώντας νέα επίπεδα δυσχερών συνθηκών διαβίωσης.
Καθώς το έτος 2025 πλησιάζει στο τέλος του, η συνολική υποδομή της Γάζας δεν υποστηρίζει πλέον την κανονική ζωή· μετά βίας συντηρεί την επιβίωση. Η συζήτηση για ανοικοδόμηση δεν σημαίνει απλώς την ανακατασκευή κτιρίων, αλλά και την αποκατάσταση των συστημάτων που επιτρέπουν στους ανθρώπους να ζουν με αξιοπρέπεια: ασφαλές νερό, αξιόπιστη ηλεκτροδότηση, λειτουργικά νοσοκομεία και βασικές δημόσιες υπηρεσίες. Μέχρι τότε, οι πολίτες της Γάζας συνεχίζουν να υπομένουν τις συνέπειες ενός ακόμη έτους που έχει κλονίσει τα θεμέλια της καθημερινής ζωής.
