Στην Ταϊβάν, κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν κινήσει μια διαδικασία καθαίρεσης κατά του προέδρου Γουίλιαμ Λάι Τσινγκ-τε και του πρωθυπουργού Τσο Τζουνγκ-τάι, μία κίνηση που χαρακτηρίζεται από παρατηρητές ως η τελευταία ένδειξη της βαθύτερης πολιτικής πόλωσης στο αυτοδιοικούμενο νησί.
Το κόμμα Kuomintang (KMT) και το Taiwan People’s Party (TPP) ξεκίνησαν την Παρασκευή διαδικασίες καθαίρεσης, κατηγορώντας τον πρόεδρο Λάι και τον πρωθυπουργό Τσο για παραβίαση του συντάγματος και της νομοθετικής διαδικασίας. Βουλευτές του KMT, του TPP, μαζί με δύο ανεξάρτητους, διέθεταν την Παρασκευή αρκετές έδρες για να κινήσουν τις διαδικασίες, ωστόσο, δεν συγκεντρώνουν την απαιτούμενη πλειοψηφία δύο τρίτων των βουλευτών που χρειάζεται για να περάσει μια ψηφοφορία καθαίρεσης, προγραμματισμένη για τις 19 Μαΐου.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι, παρόλο που η διαδικασία καθαίρεσης είναι απίθανο να ξεπεράσει περαιτέρω εμπόδια στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Ταϊβάν, προσφέρει στην αντιπολίτευση έναν συμβολικό τρόπο έκφρασης της δυσαρέσκειάς της για την προεδρία Λάι και την πρωθυπουργία Τσο. «Δεν είναι δυνατή η πραγματική καθαίρεση, ωστόσο, θέλουν να καταγραφεί ότι ο πρόεδρος Λάι θα είναι ο πρώτος πρόεδρος που θα κριθεί για καθαίρεση στην ιστορία της δημοκρατίας της Ταϊβάν», δήλωσε ο Γιεν-του Σου, ειδικός στο συνταγματικό δίκαιο και τη δημοκρατική θεωρία στην Academia Sinica, το κορυφαίο ερευνητικό ίδρυμα της Ταϊβάν. «Είναι ένας τρόπος να καταγράψουν τη διαμαρτυρία τους. Είναι ένας τρόπος να ταπεινώσουν τον πρόεδρο, αλλά και να αντεπιτεθούν στην άρνηση του εκτελεστικού κλάδου να επικυρώσει νομοθεσία που έχουν περάσει οι βουλευτές», πρόσθεσε.
Το νομοθετικό σώμα της Ταϊβάν βρίσκεται σε αδιέξοδο από τότε που ο Λάι ανέλαβε καθήκοντα το 2024, εν μέσω μιας διαιρεμένης κυβέρνησης. Παρόλο που ο Λάι οδήγησε το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Προοδευτικό Κόμμα σε έναν πρωτοφανή τρίτο συνεχόμενο όρο στην προεδρία πέρυσι, το κόμμα του έχει έκτοτε χάσει την πλειοψηφία του στη βουλή, και το πολιτικό αδιέξοδο έχει επικρατήσει.
Πολιτικά κόμματα έχουν εμπλακεί σε νομοθετικές διαμάχες για τα πάντα, από τον προϋπολογισμό μέχρι τις σχέσεις της Ταϊβάν με την Κίνα, και τη σύνθεση του συνταγματικού δικαστηρίου του νησιού – του οποίου το έργο έχει παγώσει για μεγάλο μέρος του περασμένου έτους λόγω των εσωτερικών διαφωνιών. Η κυβέρνηση Λάι εξακολουθεί να δυσκολεύεται να εγκρίνει τμήματα του προϋπολογισμού του 2026, ενώ το KMT έχει επίσης μπλοκάρει το πολυδιαφημισμένο συμπληρωματικό νομοσχέδιο των 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών της Ταϊβάν.
Ο Τσο, από την πλευρά του, νωρίτερα αυτό το μήνα επέβαλε βέτο σε ένα νομοσχέδιο που θα καθιστούσε ευκολότερη την κατανομή των φορολογικών εσόδων μεταξύ της τοπικής και της κεντρικής κυβέρνησης της Ταϊβάν, υποστηρίζοντας ότι το σχέδιο δεν ήταν εφικτό.
Ο Μπράιαν Χίο, συχνός σχολιαστής της πολιτικής της Ταϊβάν και συνεργάτης στο Taiwan Research Hub του Πανεπιστημίου του Nottingham, δήλωσε ότι και εκείνος θεωρεί την εκστρατεία καθαίρεσης περισσότερο συμβολική παρά πρακτική κίνηση. «Νομίζω ότι είναι απλώς ένα τέχνασμα για να τραβήξουν την προσοχή», είπε ο Χίο. «Αλλά επίσης θέλουν απλώς να παρουσιάσουν τον Λάι ως κάποιον που παραβιάζει τους δημοκρατικούς θεσμούς με τρόπο που είναι πέρα από κάθε όριο», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι η εκστρατεία καθαίρεσης πιθανότατα θα απευθυνθεί στους πυρήνες των ψηφοφόρων του KMT και του TPP παρά στους αναποφάσιστους.
Ο Σου από την Academia Sinica δήλωσε ότι η μάχη για την καθαίρεση αποτελεί ένδειξη πολύ πιο σοβαρών προβλημάτων εντός του πολιτικού συστήματος της Ταϊβάν. «Η Ταϊβάν μόλις εισήλθε στη δεύτερη περίοδο διαίρεσης της κυβέρνησης», ανέφερε. «Είχαμε προηγούμενη εμπειρία με μια διαιρεμένη κυβέρνηση (από το 2000 έως το 2008), αλλά αυτή τη φορά τα πράγματα είναι πολύ πιο άσχημα και πολύ πιο δύσκολα λόγω της κομματικής πόλωσης», πρόσθεσε.
