Ο Ταρίκ Ραχμάν, εν ενεργεία πρόεδρος του Εθνικιστικού Κόμματος Μπαγκλαντές (BNP), επέστρεψε στην Ντάκα στις 25 Δεκεμβρίου 2025, τερματίζοντας 17 χρόνια αυτοεπιβεβλημένης εξορίας στη Βρετανία. Η υποδοχή από δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές στο πάρκο έξω από την Ντάκα, όπου δεσμεύτηκε για «ένα σχέδιο για τον λαό και τη χώρα», σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το κόμμα και την πολιτική σκηνή του Μπαγκλαντές. Ο γιος της άρρωστης προέδρου του BNP και πρώην πρωθυπουργού, Χαλέντα Ζία, δήλωσε: «Θέλουμε ειρήνη. Θέλουμε να χτίσουμε ένα ασφαλές Μπαγκλαντές, όπου κάθε γυναίκα, άνδρας και παιδί μπορεί να φύγει από το σπίτι με ασφάλεια και να επιστρέψει με ασφάλεια».
Η επιστροφή του Ραχμάν έρχεται σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αβεβαιότητας και εντάσεων, λίγους μήνες πριν τις εθνικές εκλογές του Φεβρουαρίου 2026, και μετά τη δολοφονία του ηγέτη της νεολαίας, Οσμάν Χαντί. Το BNP θεωρείται από πολλούς ως το φαβορί των εκλογών, με τον Ραχμάν να αναμένεται να διεκδικήσει την πρωθυπουργία. Ωστόσο, η κλιμάκωση της βίας, συμπεριλαμβανομένης της επίθεσης σε δύο μεγάλες εφημερίδες και της λιθοβολίας ενός άνδρα ινδουιστικής καταγωγής, είχε δημιουργήσει φόβους για εκτροχιασμό των εκλογών.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η επιστροφή του Ταρίκ Ραχμάν και η ομιλία του θα συμβάλουν στην ηρεμία της πολιτικής κατάστασης και θα ενισχύσουν την πορεία προς τις εκλογές. «Η άφιξή του άνοιξε ένα νέο παράθυρο ευκαιρίας. Νομίζω ότι αυτό θα μειώσει την αβεβαιότητα για τις εκλογές και θα δημιουργήσει μια αίσθηση σταθερότητας που αναζητά η χώρα», δήλωσε ο Ασίφ Μοχάμαντ Σαχάν, καθηγητής αναπτυξιακών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Ντάκα.
Με τη μητέρα του, Χαλέντα Ζία, σε κρίσιμη κατάσταση, ο Ραχμάν, του οποίου ο πατέρας Ζιγιαουρ Ραχμάν υπήρξε πρόεδρος, αναμενόταν να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις εκλογικές προοπτικές του BNP. Μέχρι πρόσφατα, η επιστροφή του από την εξορία ήταν αβέβαιη. Ο Ραχμάν, ωστόσο, εγείρει ένα νέο ερώτημα: Μπορεί να ηγηθεί πραγματικά; «Αν πάρει μια σταθερή στάση κατά του εξτρεμισμού, διαβεβαιώσει τους ανθρώπους ότι κατανοεί τις ανησυχίες τους και θα εργαστεί για ένα σταθερό πολιτικό μέλλον, υποσχεθεί να φέρει την κανονικότητα και δείξει ότι είναι έτοιμος να κυβερνήσει, διατηρώντας παράλληλα ισχυρό έλεγχο στον κομματικό μηχανισμό, η πολιτική κατάσταση θα βελτιωθεί σημαντικά», επεσήμανε ο Σαχάν. Σε αντίθετη περίπτωση, «τα πράγματα θα επιδεινωθούν».
Ο Μουμπασάρ Χασάν, ερευνητής στο Humanitarian and Development Research Initiative (HADRI) στο Western Sydney University, τόνισε ότι ο δημόσιος ενθουσιασμός για την επιστροφή του Ραχμάν υποδηλώνει ότι μπορεί να απολαύσει υποστήριξης πέραν της παραδοσιακής βάσης ψηφοφόρων του BNP. «Το ενδιαφέρον και η αντίδραση του κόσμου στην επιστροφή του δεν περιορίζονται μόνο στο BNP, αλλά περιλαμβάνουν άτομα από όλα τα κοινωνικά στρώματα», δήλωσε ο Χασάν, προσθέτοντας ότι πολλοί στο Μπαγκλαντές θα δουν το κόμμα ως σταθεροποιητική δύναμη εν μέσω του χάους των τελευταίων 16 μηνών, μετά την ανατροπή της πρώην πρωθυπουργού Σεΐχ Χασίνα. Η μεταβατική κυβέρνηση υπό τον βραβευμένο με Νόμπελ Μουχαμάντ Γιόνος, που ανέλαβε μετά την φυγή της Χασίνα στην Ινδία τον Αύγουστο 2024, έχει αντιμετωπίσει αυξανόμενη κριτική για την αποτυχία της να διασφαλίσει την τάξη και την ασφάλεια.
Επιπλέον, πολλοί στο Μπαγκλαντές πιστεύουν ότι ο γιος της Χαλέντα Ζία υπέστη αδικία και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα. Υπό μια στρατιωτικά υποστηριζόμενη μεταβατική κυβέρνηση (2006-2009), ο Ραχμάν αντιμετώπισε κατηγορίες και καταδικάστηκε ερήμην σε ορισμένες υποθέσεις. Παρόλα αυτά, διατήρησε ισχυρό έλεγχο στο κόμμα του και διατήρησε την ενότητά του. Το 2024, όλες οι υποθέσεις εναντίον του αποσύρθηκαν και οι καταδίκες αναστάλθηκαν, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή του.
Ο Ταρίκ Ραχμάν, ο οποίος είναι γνωστός για την εστίασή του στις πολιτικές, δήλωσε εμφατικά ότι έχει ένα σχέδιο. Ένας βασικός πυλώνας αυτού του σχεδίου, που θα παρακολουθηθεί στενά σε όλη τη Νότια Ασία, είναι η προσέγγισή του προς την Ινδία. Παραδοσιακά, οι σχέσεις της Ινδίας με το BNP ήταν ψυχρές, αν και διατηρούνταν λειτουργικοί δεσμοί. Η δεκαετής συμμαχία του BNP με το Jamaat-e-Islami, τη μεγαλύτερη ισλαμιστική οργάνωση της χώρας, δεν βοήθησε τις σχέσεις με την Ινδία. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, το BNP έχει υιοθετήσει μια συγκρατημένη στάση, διακόπτοντας τη συμμαχία με το Jamaat και προσπαθώντας να τοποθετηθεί ως ένα κεντρώο κόμμα, εκμεταλλευόμενο ενδεχομένως τον πολιτικό χώρο που άφησε κενό το Awami League, το οποίο έχει αποκλειστεί από τις εκλογές.
Αν και ο Ταρίκ Ραχμάν υιοθετεί το σύνθημα «Πρώτα το Μπαγκλαντές», οι πολιτικοί παρατηρητές πιστεύουν ότι δεν θα είναι ένας αντι-ινδός πολιτικός. «Η βασική παραδοχή για την Ινδία με την επιστροφή του Ταρίκ στο Μπαγκλαντές είναι ότι οι Ινδοί θα έχουν επιτέλους έναν ενήλικα στο δωμάτιο με σοβαρή πολιτική δύναμη για να διαπραγματευτούν», δήλωσε ο Αμερικανο-Μπαγκλαντεζός γεωπολιτικός αρθρογράφος Σαφκάτ Ραμπί.
Οι πρόσφατες πολιτικές δημοσκοπήσεις στο Μπαγκλαντές δείχνουν ότι το BNP και το Jamaat είναι κοντά, με σημαντικό αριθμό ψηφοφόρων να παραμένουν αναποφάσιστοι. Η επιστροφή του Ραχμάν αναμένεται να βοηθήσει το BNP, καθώς «η παρουσία του θα δώσει σίγουρα ενέργεια στη βάση του κόμματος και θα ενθαρρύνει τους αναποφάσιστους ψηφοφόρους να στραφούν στο BNP», σύμφωνα με τον Σαχάν. «Αν τα καταφέρει, θα μπορούσαμε κάλλιστα να δούμε εκλογές-«κύμα» όπου το BNP θα μπορούσε να κερδίσει με συντριπτική πλειοψηφία». Για να συμβεί αυτό, ο Ραχμάν θα πρέπει να δείξει ότι «μπορεί να συνδεθεί με τους ανθρώπους, να τους καθησυχάσει και να παράσχει μια σαφή πορεία για μεταρρύθμιση και δημοκρατική μετάβαση».
