Ο Marco Rubio, ο κορυφαίος διπλωμάτης της Ουάσινγκτον, παρουσίασε σε μια εκτενή συνέντευξη Τύπου, διάρκειας δύο ωρών, τις νέες κατευθύνσεις της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής για το 2026. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Κίνα, όπου ο Rubio σηματοδότησε μια αλλαγή τόνου, απομακρυνόμενος από την προηγούμενη ρητορική και υιοθετώντας μια πιο “πραγματιστική” προσέγγιση.
Ο Rubio, ο οποίος είναι επίσης σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Προέδρου Donald Trump, απέφυγε να χαρακτηρίσει την Κίνα ως “απειλή που προκαλεί καθυστέρηση”, όπως έκανε ο προκάτοχός του, Antony Blinken. Αντίθετα, τόνισε την ανάγκη για “υπεύθυνη διακυβέρνηση” και “ώριμη” διαχείριση της διμερούς σχέσης. Η νέα αυτή προσέγγιση υποδηλώνει μια αναδιάταξη των προτεραιοτήτων των ΗΠΑ, με μεγαλύτερη εστίαση στην περιοχή του Δυτικού Ημισφαιρίου και λιγότερη έμφαση στην Κίνα ως την κεντρική απειλή που καθορίζει την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
“Η Κίνα είναι, υπήρξε και θα συνεχίσει να είναι μια πλούσια και ισχυρή χώρα και ένας παράγοντας στη γεωπολιτική”, δήλωσε ο Rubio στους δημοσιογράφους στην Washington. “Η δουλειά μας είναι να βρούμε ευκαιρίες για να συνεργαστούμε με το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα και την κινεζική κυβέρνηση”. Πρόσθεσε δε, ότι “Και οι δύο πλευρές είναι αρκετά ώριμες για να αναγνωρίσουν ότι θα υπάρχουν σημεία έντασης τώρα και για το προβλέψιμο μέλλον. Η δουλειά μας… στο πλαίσιο της υπεύθυνης διακυβέρνησης είναι να βρούμε ευκαιρίες για συνεργασία, γιατί πιστεύω ότι υπάρχει μια παγκόσμια πρόκληση όπου η Κίνα και οι ΗΠΑ μπορούν να συνεργαστούν.”
Αξίζει να σημειωθεί ότι ως γερουσιαστής, ο Rubio υπήρξε βασικός εισηγητής του νόμου “Uygur Forced Labor Prevention Act” και του νόμου “Hong Kong Human Rights and Democracy Act”, νομοθετικές πρωτοβουλίες που οδήγησαν την Κίνα να του επιβάλει κυρώσεις δύο φορές. Είναι ο πρώτος εν ενεργεία υπουργός Εξωτερικών που κατέχει το αξίωμα υπό προσωπικές κινεζικές κυρώσεις. Στην ακρόαση για τον διορισμό του τον Ιανουάριο, είχε χαρακτηρίσει το Κομμουνιστικό Κόμμα ως “ισχυρό και επικίνδυνο αντίπαλο σχεδόν ισότιμο”.
Ωστόσο, στην πρόσφατη συνέντευξη, ο Rubio απέρριψε την ιδέα ότι οι ΗΠΑ πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στους περιφερειακούς συμμάχους τους και μια λειτουργική σχέση με το Πεκίνο. “Εκπροσωπώ τον πρόεδρο… Πιστεύω ότι έχουμε σημειώσει καλή πρόοδο με τους Κινέζους”, δήλωσε, εξηγώντας την εξέλιξή του. “Νομίζω ότι ήμουν ευγενικός με την Κίνα… όσον αφορά την εργασία που πρέπει να κάνουμε μαζί τους. Είχα άλλη δουλειά τότε. Η δουλειά μου τώρα είναι να εκπροσωπώ τις Ηνωμένες Πολιτείες στην ξένη διπλωματία.”
Ερωτηθείς σχετικά με την πρόσφατη ένταση μεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας, ο Rubio τόνισε ότι οι ΗΠΑ μπορούν να διατηρήσουν την “ισχυρή τους συνεργασία” με το Τόκιο, ενώ παράλληλα θα βρίσκουν “παραγωγικούς τρόπους συνεργασίας με την κινεζική κυβέρνηση”. Αυτή η στάση έρχεται σε αντίθεση με τις προειδοποιήσεις του Antony Blinken, ο οποίος χαρακτήριζε την Κίνα ως “συστημική πρόκληση” για τη διεθνή τάξη και είχε ως στόχο τη δημιουργία ενός “πλέγματος” συμμαχιών για τον περιορισμό του Πεκίνου.
Αντίθετα, ο Rubio κατεύθυνε την εστίαση της “απειλής” μακριά από τον Ειρηνικό και προς τη Δύση και τις εγχώριες βιομηχανικές ευπάθειες. Εντόπισε “διακρατικές εγκληματικές τρομοκρατικές ομάδες” στη Λατινική Αμερική ως την πιο άμεση απειλή, αναφέροντας τον ρόλο τους στην τροφοδότηση της μαζικής μετανάστευσης. Επιπλέον, χαρακτήρισε την εξάρτηση των αμερικανικών εφοδιαστικών αλυσίδων ως “κρίσιμη απειλή”, υποστηρίζοντας ότι η προτεραιότητα για το 2026 είναι η ανοικοδόμηση της εγχώριας βιομηχανικής βάσης.
Ο Rubio επισήμανε επίσης την αμερικανική αμυντική βιομηχανική βάση, δηλώνοντας ότι το έθνος δεν διαθέτει επί του παρόντος την “κλίμακα και το εύρος” για να παράγει όπλα αρκετά γρήγορα, ώστε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των παγκόσμιων συμμάχων. Η εξέλιξή του αντικατοπτρίζει άμεσα την πρόσφατη διπλωματία “G2” του Trump. Μετά την κορυφαία σύνοδο κορυφής τους στη Busan της Νότιας Κορέας τον Οκτώβριο, ο Trump αναφέρεται επανειλημμένα στον Πρόεδρο Xi Jinping ως “σεβαστό ηγέτη” και “φίλο”.
Ο Trump κατάφερε να εξασφαλίσει μια τακτική εμπορική εκεχειρία με τον Xi, με την Κίνα να συμφωνεί να συνεχίσει τις μαζικές αγορές αμερικανικών σόγιας και, κυρίως, να αναστέλλει τους πρόσφατους εξαγωγικούς ελέγχους της σε σπάνιες γαίες. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ μείωσαν τους “δασμούς φαιντανύλης” στο 10% και υιοθέτησαν μια πιο ευέλικτη στάση στα παλαιότερα τσιπ ημιαγωγών.
Ερωτηθείς για τις πρόσφατες αμερικανικές επιθέσεις στην Καραϊβική και την πιθανότητα πολέμου για αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα, ο Rubio καταδίκασε κατηγορηματικά την κυβέρνηση του Προέδρου Nicolas Maduro, παρόλο που πλαισίωσε την αποστολή ως μια προσπάθεια για την περιφερειακή σταθερότητα και όχι ανοιχτή κατάκτηση. “Η θεμελιώδης πρόκληση που έχουμε εδώ είναι ότι το καθεστώς Maduro δεν είναι απλώς παράνομο. Συνεργάζονται ανοιχτά στην τρομοκρατία εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών”, δήλωσε ο Rubio, κατηγορώντας την Caracas για συνεργασία με το Ιράν, τη Χεζμπολάχ και οργανώσεις ναρκωτικών.
Απορρίπτοντας την ιδέα μελλοντικών διαπραγματεύσεων με τον Maduro, ο Rubio επικαλέστηκε το ιστορικό του ηγέτη να παραβιάζει συμφωνίες με την προηγούμενη διοίκηση ως απόδειξη ότι “δεν μπορεί να εμπιστευτεί”.
Στη διεθνή σκηνή, ο Rubio προέβαλε την εικόνα των ΗΠΑ ως διευκολυντή, παρά επιβάλλοντα όρων. Σχετικά με τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, σημείωσε ότι ενώ “χρειάζεται περισσότερη δουλειά”, έχουν σημειωθεί πρόοδοι καθώς Ουκρανοί αξιωματούχοι έφτασαν στις ΗΠΑ για νέες διαπραγματεύσεις. Διευκρίνισε ότι η Ουάσινγκτον δεν προσπαθεί να επιβάλει μια διευθέτηση, αλλά μάλλον “να καταλάβει τι μπορεί να αποδεχτεί η Ουκρανία και τι μπορεί να αποδεχτεί η Ρωσία” για να τους ωθήσει προς μια συμφωνία. Ενώ ο Πρόεδρος Volodymyr Zelensky έχει παρουσιάσει ένα ειρηνευτικό πλαίσιο 20 σημείων και εγγυήσεις ασφαλείας που ήδη συζητούνται, ο Rubio προειδοποίησε ότι “τα δυσκολότερα ζητήματα είναι πάντα τα τελευταία ζητήματα”.
Ο Rubio υιοθέτησε ένα παρόμοιο αισιόδοξο αλλά σταθερό τόνο για τη Μέση Ανατολή, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι το πρώτο στάδιο της κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα θα ολοκληρωθεί “πολύ σύντομα”. Αποκάλυψε ότι η διοίκηση εστιάζει “σαν λέιζερ” στη δημιουργία μιας Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, ένα βασικό στοιχείο του 20-σημειακού σχεδίου της Γάζας του Trump, που έχει σχεδιαστεί για τη διατήρηση της ειρήνης καθώς αποσύρονται οι ισραηλινές δυνάμεις.
