Η καναδική ομοσπονδιακή αρχή “Telefilm Canada”, αρμόδια για την υποστήριξη της κινηματογραφικής παραγωγής στη χώρα, ανακοίνωσε ότι η ταινία “The Things You Kill” θα εκπροσωπήσει τον Καναδά στην κατηγορία “Καλύτερη Διεθνής Ταινία” για τα 98α βραβεία Όσκαρ του 2026.
Η επιλογή μιας ταινίας στα τουρκικά προκάλεσε έντονες συζητήσεις στους κόλπους των Καναδών κινηματογραφιστών. Πολλοί έθεσαν ερωτήματα στον Τύπο σχετικά με την έννοια της “εθνικής ταινίας” σε μια εποχή όπου η παραγωγή ξεπερνά τα σύνορα.
Η ταινία, σε σκηνοθεσία του Ιρανο-Καναδού Ali Reza Khatami, ο οποίος έχει καναδική υπηκοότητα και ιρανικές ρίζες, θεωρείται ένα από τα πιο ανερχόμενα ταλέντα στον ανεξάρτητο κινηματογράφο.
Η πλοκή της ταινίας επικεντρώνεται στον “Ali”, έναν Τούρκο πανεπιστημιακό καθηγητή, ο οποίος επιστρέφει στην πατρίδα του με τη σύζυγό του μετά από χρόνια απουσίας. Εκεί, βρίσκει τη μητέρα του άρρωστη και να ζει σε δύσκολες συνθήκες με τον υπερήλικο πατέρα του. Μετά τον θάνατο της μητέρας του σε ένα μυστήριο ατύχημα, ο “Ali” αρχίζει να υποψιάζεται ότι ο πατέρας του την παραμέλησε ή την κακομεταχειρίστηκε. Καθώς οι πιέσεις από τη δουλειά, τον γάμο και την υπογονιμότητα συσσωρεύονται, ο “Ali” καταφεύγει σε ένα απομονωμένο κομμάτι γης που του ανήκει, όπου προσλαμβάνει έναν εργάτη ονόματι “Reza” για να φροντίζει τον χώρο.
Η σχέση μεταξύ “Ali” και “Reza” σταδιακά εξελίσσεται σε μια σχέση κυριαρχίας και βίας. Ο “Ali” παρασύρει τον “Reza” σε έναν σκοτεινό κύκλο εκδίκησης, σαν να αναζητά τρόπο να τιμωρήσει κάποιον για τον θάνατο της μητέρας του, ακόμη κι αν αυτό το πρόσωπο κατοικεί στη φαντασία του και στην παλιά του πληγή. Καθώς οι οικογενειακές συγκρούσεις κλιμακώνονται, γίνεται φανερό ότι ο “Ali” δεν είναι πλέον μόνο θύμα, αλλά σταδιακά μετατρέπεται σε μια εκδοχή της βίας από την οποία προσπάθησε να ξεφύγει. Η ταινία αποτελεί έναν πικρό στοχασμό πάνω στην αρρενωπότητα, τη μνήμη και ό,τι σκοτώνουμε μέσα μας όταν προσπαθούμε να ξεφύγουμε από το παρελθόν.
Η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Sundance το 2025, όπου κέρδισε ένα βραβείο. Αποτελεί μια διεθνή παραγωγή, με συμμετοχή από τον Καναδά, την Τουρκία, την Πολωνία και τη Γαλλία.
Σύμφωνα με τους κανόνες υποψηφιότητας της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών, η χώρα που υποβάλλει μια ταινία στην κατηγορία “Καλύτερη Διεθνής Ταινία” πρέπει να έχει κάποια σύνδεση με την παραγωγή, είτε μέσω χρηματοδότησης, συμμετοχής στην παραγωγή, είτε μέσω διανομής. Δεν απαιτείται η ταινία να είναι στα αγγλικά ή τα γαλλικά, ούτε η τοποθεσία γυρισμάτων να βρίσκεται στη χώρα αυτή.
Στην περίπτωση του “The Things You Kill”, η Telefilm Canada και άλλοι καναδικοί φορείς επιβεβαίωσαν ότι η ταινία έλαβε καναδική υποστήριξη στην παραγωγή και ο σκηνοθέτης της είναι κάτοχος καναδικής υπηκοότητας. Έτσι, ικανοποίησε τα κριτήρια που της επέτρεψαν να γίνει η επίσημη εκπρόσωπος του καναδικού κινηματογράφου. Αυτό διευρύνει τον παραδοσιακό ορισμό της καναδικής ταινίας, που συνήθως συνδεόταν με την αγγλική ή γαλλική γλώσσα ή με αμιγώς εγχώρια παραγωγή, ώστε να περιλαμβάνει έργα που παράγονται σε διεθνείς συνεργασίες και μιλούν άλλες γλώσσες, ανοίγοντας έτσι τη συζήτηση για το τι συνιστά “καναδική ταινία” ή “καναδικό κινηματογράφο”.
Αυτή η επιλογή αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη οπτική του Καναδά, που προωθεί την πολυπολιτισμικότητα και τονίζει ότι ο κινηματογράφος δεν περιορίζεται σε μια γλώσσα ή εθνικότητα. Η χώρα, γνωστή για την αγγλο-γαλλική της ταυτότητα που ενσωματώνει την ποικιλομορφία, επέλεξε μια ταινία στην τουρκική γλώσσα, από έναν σκηνοθέτη με μεταναστευτικό υπόβαθρο, για να την εκπροσωπήσει στην κορυφαία παγκόσμια κινηματογραφική πλατφόρμα. Αυτό δείχνει μια πολιτική διάθεση για παροχή χώρου σε κινηματογραφιστές από μη παραδοσιακά υπόβαθρα, επιβεβαιώνοντας ότι η καναδική παραγωγή μπορεί να περιλαμβάνει γλώσσες, σκηνικά και υπόβαθρα που δεν αντικατοπτρίζουν την παραδοσιακή εικόνα του Καναδά.
Ενώ ορισμένοι κριτικοί βλέπουν αυτή την επέκταση ως μια φυσική εξέλιξη που τιμά τους μετανάστες και τους διεθνείς παραγωγούς, άλλοι θεωρούν ότι υπάρχει ο κίνδυνος η υποψηφιότητα να γίνει απλώς ένα “σημαία” που θα κρεμαστεί σε μια παραγωγή που δεν έχει καμία σχέση με την καναδική κοινωνία ή τη γλώσσα του καναδικού κοινού.
Ο Καναδάς έχει συμμετάσχει τακτικά στον αγώνα για την “Καλύτερη Διεθνή Ταινία”. Μεταξύ των πιο γνωστών ταινιών που έχουν προταθεί είναι οι “The Decline of the American Empire” (1968) του Denys Arcand, “Incendies” (2010) του Denis Villeneuve, και “War Witch” (2012) του Kim Nguyen.
Οι περισσότερες καναδικές υποψηφιότητες, προερχόμενες από το Κεμπέκ, ήταν στα γαλλικά, καθιστώντας την επιλογή του “The Things You Kill” μια αξιοσημείωτη μετατόπιση προς τη διαφοροποίηση της κινηματογραφικής ταυτότητας που εκπροσωπεί τον Καναδά. Αν και ο Καναδάς δεν έχει κερδίσει πολλά βραβεία σε αυτήν την κατηγορία σε σύγκριση με άλλες χώρες, η κινηματογραφική του φωνή παραμένει παρούσα μέσω αξιόλογων ταινιών.
Η επιλογή της ταινίας δίνει στον Καναδά μια ξεχωριστή θέση στον παγκόσμιο διάλογο για τις ταυτότητες του κινηματογράφου, τους μετανάστες και την πολιτιστική συμμετοχή, καθιστώντας τις καναδικές ταινίες έναν χώρο που εκφράζει την ποικιλομορφία της καναδικής κοινωνίας και αγκαλιάζει μη τυπικές φωνές.
Αυτή η ποικιλομορφία αντιμετωπίζει προκλήσεις, κυρίως επειδή το τοπικό καναδικό κοινό μπορεί να δυσκολευτεί να ταυτιστεί με μια ταινία που δεν διαδραματίζεται στον Καναδά, δεν μιλά τις επίσημες γλώσσες της χώρας και δεν αντικατοπτρίζει άμεσα την παραδοσιακή καναδική πραγματικότητα.
Η παγκόσμια κινηματογραφική βιομηχανία βλέπει μια ταχεία τάση προς τις “παγκόσμιες ιστορίες”, που δεν αντιμετωπίζουν τη γλώσσα ή τη χώρα ως εμπόδιο. Ο Καναδάς, με αυτήν την επιλογή, φαίνεται να επιδιώκει να γίνει ένας πιο ενεργός παίκτης σε αυτό το τοπίο, ως ένα παραγωγικό κέντρο που μπορεί να φιλοξενήσει καλλιτέχνες από διάφορες γλώσσες και πολιτισμούς.
Ίσως η επιλογή του σκηνοθέτη Ali Reza Khatami, με ιρανικές ρίζες, να αντανακλά μια ευρύτερη επίσημη πολιτική στον Καναδά που προωθεί την ποικιλομορφία και την ενσωμάτωση πολλαπλών προελεύσεων και πολιτισμών στον εθνικό πολιτιστικό χώρο. Ωστόσο, χρησιμοποιείται επίσης ως συμβολική ένδειξη ότι ο Καναδάς ανοίγει χώρο για κινηματογραφιστές που εργάζονται εκτός της χώρας ή σε άλλες γλώσσες, ενισχύοντας τη θέση του ως περιβάλλον παραγωγής και καλλιτεχνικής φιλοξενίας.
Με την προσθήκη του “The Things You Kill” στη λίστα των επίσημων υποψηφίων για την επόμενη σεζόν, οι προκλήσεις αρχίζουν σχετικά με το αν θα επιλεγεί στους τελικούς καταλόγους, και αν ναι, πώς θα υποδεχθεί αυτή η κλιμάκωση από την Ακαδημία και το κοινό. Αν επιλεγεί πράγματι, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για περισσότερες καναδικές υποψηφιότητες από συμπαραγωγές, σε πολλές γλώσσες και από σκηνοθέτες με μεταναστευτικό υπόβαθρο, διαμορφώνοντας μια αλλαγή στον χάρτη του καναδικού κινηματογράφου.
Αντίθετα, εάν η ταινία δεν κερδίσει ευρεία αναγνώριση, μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι ο δρόμος προς τον επαναπροσδιορισμό της εθνικής κινηματογραφικής ταυτότητας δεν είναι εύκολος, και ότι το κοινό, η Ακαδημία ή η εγχώρια παραγωγή, είναι στοιχεία που εξακολουθούν να συνδέουν την υπηκοότητα, τη γλώσσα και τον τόπο με ισχυρό τρόπο.
Η ίδια η ταινία, με τη γλώσσα και την πολιτισμική της σύνθεση, μπορεί να αποτελέσει ένα τεστ για την ιδέα της ποικιλομορφίας. Εάν επιτύχει στην πορεία προς τα Όσκαρ, αυτό θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, όχι μόνο ως προς το βραβείο, αλλά και ως πύλη προς μια νέα εποχή εθνικών υποψηφιοτήτων.
