Η ισπανική νομοθεσία που παρέχει αμνηστία στα πρόσωπα τα οποία ενεπλάκησαν στο κίνημα ανεξαρτησίας της Καταλονίας δεν έρχεται σε σύγκρουση με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τη σημερινή απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η απόφαση αποτελεί σημαντική δικαίωση για την κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Pedro Sanchez και τους Καταλανούς συμμάχους του.

Το δικαστήριο έκρινε την Πέμπτη ότι το ευρωπαϊκό δίκαιο δεν απαγορεύει τον ισπανικό νόμο περί αμνηστίας, καθώς η υιοθέτηση και η εφαρμογή τέτοιων μέτρων εμπίπτουν στις αρμοδιότητες των κρατών-μελών. Σύμφωνα με το σκεπτικό των δικαστών, το δίκαιο της Ένωσης «δεν αντιτίθεται σε έναν νόμο που, με σκοπό τη μείωση των θεσμικών και πολιτικών εντάσεων και τη διευκόλυνση μιας διαδικασίας συμφιλίωσης, προβλέπει την εξάλειψη της ποινικής ευθύνης».

Παράλληλα, το δικαστήριο διευκρίνισε ότι η προθεσμία δύο μηνών για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την αμνηστία είναι, κατ’ αρχήν, σύννομη. Ωστόσο, υπογράμμισε πως θα πρέπει να αναμένονται οι αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε προδικαστικές παραπομπές πριν από την έκδοση τέτοιων οριστικών αποφάσεων.

Υπενθυμίζεται ότι το 2024, η κάτω βουλή της Ισπανίας ενέκρινε τον νόμο για τη διαγραφή των ποινικών μητρώων εκατοντάδων αξιωματούχων και ακτιβιστών που εμπλέκονται σε αδικήματα σχετικά με την προσπάθεια απόσχισης της Καταλονίας από το 2011. Η απόφαση αυτή ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για την επιστροφή του εξόριστου ηγέτη του κινήματος, Carles Puigdemont, δίνοντας ένα τέλος στη χειρότερη πολιτική κρίση που γνώρισε η Ισπανία εδώ και δεκαετίες. Το ζήτημα είχε κορυφωθεί το 2017, όταν ηγέτες του κινήματος ανεξαρτησίας –οι οποίοι είχαν κερδίσει τις περιφερειακές εκλογές του 2015 στην Καταλονία– διεξήγαγαν δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, το οποίο κηρύχθηκε παράνομο από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ισπανίας.

Ο Πρωθυπουργός Pedro Sanchez του Σοσιαλιστικού Κόμματος πρότεινε την αμνηστία με αντάλλαγμα την κοινοβουλευτική στήριξη των καταλανικών κομμάτων, γεγονός που του επέτρεψε να παραμείνει στην πρωθυπουργία μετά τις αμφίρροπες εκλογές του 2023. Η πρωτοβουλία αυτή είχε συναντήσει την έντονη αντίθεση των συντηρητικών δυνάμεων.