Η 36η σύνοδος κορυφής του NATO, που πραγματοποιήθηκε στις 7 Ιουλίου στο Bestepe Presidential Complex, ξεκίνησε με μια ατζέντα που φάνταζε τυπική: στόχοι αμυντικών δαπανών, υποστήριξη προς την Ουκρανία και προσαρμογή σε νέες απειλές. Ωστόσο, για την Τουρκία, η διοργάνωση ήταν κάτι πολύ παραπάνω από μια απλή σύνοδος· ήταν μια σκηνή που η χώρα προετοίμαζε επί μήνες.
Η λίστα των προσκεκλημένων επιβεβαίωσε τη σημασία του γεγονότος. Ανάμεσα στους ηγέτες των 32 κρατών-μελών, ο Recep Tayyip Erdogan υποδέχθηκε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump, τον Lee Jae-myung από τη Νότια Κορέα, καθώς και τους Antonio Costa και Ursula von der Leyen. Η τελική διακήρυξη επιβεβαίωσε τη δέσμευση για συλλογική άμυνα βάσει του Άρθρου 5, με τους συμμάχους να υπόσχονται περίπου 70 δισεκατομμύρια ευρώ για στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία για το 2026.
Ωστόσο, το επίκεντρο του ενδιαφέροντος ήταν η ίδια η Τουρκία. Ο Trump, ο οποίος είχε εκφράσει δημόσια τη δυσαρέσκειά του για ευρωπαίους συμμάχους, δήλωσε πως η παρουσία του στη σύνοδο οφειλόταν αποκλειστικά στη σχέση του με τον «φίλο» του Erdogan. Η υποδοχή στο αεροδρόμιο με στρατιωτικές τιμές και η μπάντα Mehter αποδείχθηκαν καθοριστικές για να νιώσει ο Αμερικανός Πρόεδρος ότι τον υποδέχεται ένας ισχυρός και φιλικός ηγέτης.
Στα παρασκήνια, η Τουρκία λειτούργησε ως γέφυρα για τη Μέση Ανατολή. Ο Trump είχε συνάντηση με τον Πρόεδρο της Συρίας, Ahmed al-Sharaa, αναφέροντας πως εξετάζει την αφαίρεση της Συρίας από τη λίστα των κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία, πιστώνοντας στον Erdogan την πρωτοβουλία για τη σταθεροποίηση της περιοχής. Παράλληλα, ο Trump ανακοίνωσε την άρση των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία από το 2020 λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400, ανοίγοντας εκ νέου τη συζήτηση για την επανένταξη της χώρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Η στρατηγική της Τουρκίας βασίζεται σε ένα παράδοξο: η χώρα διατηρεί ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, ενισχύει την αμυντική της βιομηχανία και επικοινωνεί ανοιχτά τόσο με τη Μόσχα όσο και με τη Δύση. Αυτό που παλαιότερα θεωρούνταν αδυναμία εντός του NATO, πλέον αποτελεί τη μεγαλύτερη διπλωματική της ισχύ. Η Ευρώπη, ανήσυχη για την απρόβλεπτη στάση του Trump, βρήκε στην Τουρκία τον μοναδικό σύμμαχο που μπορεί να διαχειριστεί τις δύσκολες διεθνείς επαφές. Όπως αποδείχθηκε, η Άγκυρα πέτυχε τον κύριο στόχο της: να καταστήσει σαφές ότι, παρά τις όποιες επικρίσεις, η χώρα δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.
