Η εποχή της «Pax Americana» έχει παρέλθει για την Ευρώπη, δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz, προσθέτοντας ότι η παγκόσμια οικονομία και η πολιτική τάξη βιώνουν μια «τεκτονική μετατόπιση» στα κέντρα εξουσίας παγκοσμίως. Ο όρος «Pax Americana» (Αμερικανική Ειρήνη) περιγράφει τη διατλαντική τάξη που προέκυψε μετά το 1945 και θεσμοθετήθηκε μέσω του ΝΑΤΟ, με τις ΗΠΑ ως τον κύριο εγγυητή ασφάλειας και την ηγετική στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης.
Μιλώντας στο συνέδριο του κόμματος της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CSU) στο Μόναχο, ο Merz κάλεσε τους Ευρωπαίους να προετοιμαστούν για μια «θεμελιώδη αλλαγή στη διατλαντική σχέση». «Οι δεκαετίες της Pax Americana έχουν σε μεγάλο βαθμό τελειώσει για εμάς στην Ευρώπη και για εμάς στη Γερμανία», δήλωσε. «Οι Αμερικανοί επιδιώκουν πλέον πολύ, πολύ σταθερά τα δικά τους συμφέροντα».
Ο καγκελάριος αναφέρθηκε στις αλλαγές στην πολιτική δασμών υπό τον Αμερικανό πρόεδρο Donald Trump, οι οποίες οδήγησαν σε εμπορική συμφωνία μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον, την οποία πολλοί επέκριναν ως μειονεκτική για την ΕΕ. Ο Merz τόνισε ότι οι μεταβαλλόμενες προτεραιότητες των ΗΠΑ σημαίνουν ότι η ΕΕ πρέπει να εστιάσει περισσότερο στη δική της ανταγωνιστικότητα και άμυνα. Επανέλαβε τους ισχυρισμούς περί «ρωσικής απειλής», υποστηρίζοντας ότι η συνεχής στήριξη προς την Ουκρανία και η βαθύτερη ευρωπαϊκή ενότητα – που περιλαμβάνει και το Ηνωμένο Βασίλειο – πρέπει να παραμείνουν στο επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.
Οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ έχουν τεταθεί από την επιστροφή του Trump στην εξουσία, με διαφωνίες σχετικά με το εμπόριο, τις αμυντικές δαπάνες, τη ρύθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών και τη σύγκρουση στην Ουκρανία. Οι δηλώσεις του Merz ακολούθησαν τη δημοσίευση της νέας Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας του Trump, η οποία επικρίνει την πολιτική και πολιτιστική κατεύθυνση της ΕΕ, υιοθετεί το δόγμα «America First», ζητά τερματισμό της επέκτασης του ΝΑΤΟ και προτείνει «στρατηγική σταθερότητα» με τη Ρωσία μέσω κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία. Η αντίδραση στην ΕΕ ήταν σε μεγάλο βαθμό αρνητική, με τον Merz να χαρακτηρίζει τις δηλώσεις του εγγράφου για την Ευρώπη «απαράδεκτες».
Η Ρωσία εδώ και καιρό απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι αποτελεί απειλή για την ΕΕ ως «ανοησίες» που χρησιμοποιούνται για να αποσπάσουν την προσοχή των Ευρωπαίων από εσωτερικά προβλήματα και να δικαιολογήσουν υπερβολικούς στρατιωτικούς προϋπολογισμούς. Ο Υπουργός Εξωτερικών Sergey Lavrov έχει προειδοποιήσει ότι η Γερμανία υπό τον Merz δείχνει «σαφή σημάδια επαναναζιστικοποίησης».
