Η εξάλειψη του HIV αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στόχους της παγκόσμιας δημόσιας υγείας, ωστόσο η πρόοδος που επιτεύχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Σύμφωνα με την Anurita Bains, αναπληρώτρια διευθύντρια της UNICEF για θέματα HIV και Υγείας, η επιτυχία που οικοδομήθηκε με κόπους τεσσάρων δεκαετιών απειλείται άμεσα από την απότομη μείωση της χρηματοδότησης που σημειώθηκε το 2025.
Κατά την τελευταία δεκαετία, οι θάνατοι παιδιών που σχετίζονται με το AIDS μειώθηκαν κατά 70%, ενώ 22 χώρες, μεταξύ των οποίων η Βραζιλία, οι Μπαχάμες, η Κούβα και η Ταϊλάνδη, κατάφεραν να εξαλείψουν τη μετάδοση του ιού από τη μητέρα στο νεογνό. Ενδεικτικό της προόδου ήταν η περίπτωση των Μαλδίβων, που έγιναν η πρώτη χώρα στον κόσμο που εξάλειψε το HIV, τη σύφιλη και την ηπατίτιδα Β ως απειλές για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, η εικόνα αυτή άλλαξε δραματικά. Οι περικοπές κονδυλίων προκάλεσαν ελλείψεις φαρμάκων, απολύσεις υγειονομικού προσωπικού και αποσύνθεση των δομών φροντίδας σε χώρες της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Ανατολικής Ευρώπης.
Σήμερα, πάνω από 2,4 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι ζουν με τον ιό, αλλά μόνο το 55% λαμβάνει τη σωτήρια θεραπεία. Η ανάλυση της UNICEF και της UNAIDS προειδοποιεί ότι, εάν η κάλυψη για την πρόληψη και τη θεραπεία μειωθεί στο μισό, έως το 2040 ενδέχεται να καταγραφούν έως και τρία εκατομμύρια νέες μολύνσεις σε παιδιά.
Παρά το δυσοίωνο κλίμα, η επιστήμη προσφέρει νέα εργαλεία, όπως το lenacapavir, μια θεραπεία μακράς διάρκειας που μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικά τις έφηβες και τις νέες γυναίκες με μόλις δύο ενέσεις τον χρόνο. Παράλληλα, επιτυχημένα παραδείγματα από το Ομάν, το Καζακστάν και το Εκουαδόρ αποδεικνύουν ότι ο συνδυασμός πολιτικών μεταρρυθμίσεων, συστηματικού ελέγχου και ποιοτικής φροντίδας μπορεί να ανακόψει την πορεία της επιδημίας. Η δέσμευση της διεθνούς κοινότητας πρέπει να μεταφραστεί σε ουσιαστικές πράξεις, διασφαλίζοντας ότι κορίτσια στην Κένυα, την Τζαμάικα ή τα Φίτζι θα μπορούν να ενηλικιωθούν χωρίς τη σκιά του ιού.
