Η «China Initiative 2.0» είναι πλέον πραγματικότητα, σύμφωνα με νομικούς και ακτιβιστές που παρακολουθούν στενά τις κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Παρά το γεγονός ότι η αρχική «China Initiative» που ξεκίνησε επί Donald Trump το 2018 είχε διακοπεί το 2022 λόγω έντονων αντιδράσεων για διακρίσεις, η τρέχουσα εκστρατεία κατά Κινέζων επιστημόνων και ερευνητών θεωρείται από πολλούς ακόμα πιο επιθετική.

Ο Robert Fisher, πρώην Βοηθός Εισαγγελέας και συνεργάτης της Nixon Peabody, επισημαίνει ότι υπάρχει μια σημαντική αύξηση στις ομοσπονδιακές και πολιτειακές έρευνες. Αν και πολλές από αυτές δεν έχουν οδηγήσει ακόμα σε επίσημες κατηγορίες, οι συνέπειες για τους ερευνητές είναι άμεσες, με εφόδους σε σπίτια και ανακρίσεις στα σύνορα να αποτελούν καθημερινότητα από τον Ιανουάριο του 2025.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Youhuang Xiang, ερευνητή στο Indiana University, ο οποίος συνελήφθη τον Νοέμβριο στο αεροδρόμιο Chicago O’Hare. Κατηγορήθηκε για μεταφορά βακτηρίων Escherichia coli και απόκρυψη της ιδιότητας μέλους του στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Μετά από τέσσερις μήνες κράτησης, δήλωσε ένοχος τον Απρίλιο και διατάχθηκε η απέλασή του. Η ακαδημαϊκή κοινότητα, ωστόσο, υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια παρερμηνεία μιας συνήθους επιστημονικής πρακτικής. Το κλίμα έχει βαρύνει ακόμη περισσότερο μετά τον θάνατο του ερευνητή ημιαγωγών Wang Danhao τον Μάρτιο στο University of Michigan, αμέσως μετά από ανάκριση των αρχών.

Την ίδια στιγμή, το Κογκρέσο προωθεί νομοσχέδια που περιορίζουν κάθε ερευνητική συνεργασία με οντότητες που συνδέονται με την Κίνα, εστιάζοντας σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική, οι ημιαγωγοί και η βιοτεχνολογία. Όπως τονίζει ο νομικός Clay Zhu, το μήνυμα είναι σαφές: «Μην συνεργάζεστε με την Κίνα». Η νέα αυτή τακτική, αν και πιο αθόρυβη, αποδεικνύεται σύμφωνα με τους ειδικούς πολύ πιο αποτελεσματική στον περιορισμό των επαφών μεταξύ των δύο χωρών.