Ένα ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Ιράν έχει εξελιχθεί στο πιο ακανθώδες σημείο της πρόσφατης συμφωνίας κατάπαυσης πυρός μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, αφήνοντας αναπάντητα ερωτήματα για το ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.
Η συμφωνία, που περιγράφεται σε ένα μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων, υπογράφηκε μετά από 100 και πλέον ημέρες συγκρούσεων. Παρόλο που δεσμεύει την Ουάσιγκτον να συνεργαστεί με περιφερειακούς εταίρους για την οικονομική ανάκαμψη του Ιράν, δεν υπάρχει καμία σαφήνεια για το πώς θα κατανεμηθούν οι εισφορές.
Ο Donald Trump έσπευσε να πάρει αποστάσεις από την άμεση οικονομική ευθύνη. Κατά τη διάρκεια της συνόδου της G7 στο Παλάτι των Βερσαλλιών, κοντά στο Παρίσι, δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να επενδύσουν στο ταμείο, διαψεύδοντας παράλληλα δημοσιεύματα που ήθελαν την Ουάσιγκτον να πιέζει τα κράτη του Κόλπου να χρηματοδοτήσουν το εγχείρημα. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε σύγκρουση με τα όσα ανέφερε ο αντιπρόεδρος J.D. Vance στο CBS τη Δευτέρα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Ιράν θα μπορούσε να αντλήσει πόρους μέσω ενός «συνασπισμού των ακτών του Κόλπου».
Αναλυτές, όπως ο Clemens Chay από το Observer Research Foundation Middle East, επισημαίνουν ότι αυτή η ασάφεια ενισχύει τους φόβους των κρατών του Κόλπου πως θα κληθούν να χρηματοδοτήσουν την ανάκαμψη μιας χώρας για μια σύγκρουση στην οποία δεν είχαν λόγο. «Οι χώρες του Κόλπου δεν θα ακολουθήσουν απλώς τις οδηγίες της Ουάσιγκτον· θα αναζητήσουν δικές τους προσεγγίσεις προς το Ιράν», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Πέρα από τα οικονομικά, η συμφωνία προβλέπει μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και την άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης. Ωστόσο, πολλοί ειδικοί βλέπουν τη δέσμευση για το ταμείο ως μια πρόχειρη λύση για να επισπευσθεί η συμφωνία. Ο Li Weijian από το Shanghai Institutes for International Studies παρομοίασε το πλάνο με την πρωτοβουλία «Ειρήνη για την Ευημερία» της πρώτης θητείας του Donald Trump, η οποία δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
Η Zhang Chuchu από το Fudan University υπογραμμίζει πως ο στόχος του Trump παραμένει διττός: να μειώσει το αμερικανικό κόστος της σύγκρουσης και να επιχειρήσει να σπείρει διχόνοια μεταξύ των κρατών του Κόλπου και του Ιράν, αναγκάζοντας τους άλλους να αναλάβουν το βάρος της ανοικοδόμησης.
