Μια νέα, επικίνδυνη φάση στη δράση των μεξικανικών καρτέλ ναρκωτικών εκτυλίσσεται στη Νότια Αφρική, καθώς η χώρα μετατρέπεται από απλό πέρασμα διακίνησης σε κέντρο παραγωγής μεθαμφεταμίνης. Στην ήσυχη κωμόπολη Swartruggens, η τοπική δικαιοσύνη καλείται να αποφασίσει για την προφυλάκιση πέντε Μεξικανών υπηκόων, οι οποίοι συνελήφθησαν σε απομακρυσμένο αγρόκτημα της επαρχίας North West, όπου η αστυνομία εντόπισε εργαστήριο ναρκωτικών αξίας περίπου ενός δισεκατομμυρίου ραντ (60 εκατομμύρια δολάρια).
Η υπόθεση στο Swartruggens δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, έχουν εξαρθρωθεί τέσσερα μεγάλα εργαστήρια συνδεόμενα με μεξικανικά κυκλώματα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η εγκατάσταση αξίας 105–110 εκατομμυρίων δολαρίων κοντά στο Groblersdal το 2024 και ένα ακόμα εργαστήριο κοντά στο Tshwane. Κατά την έφοδο στο αγρόκτημα της επαρχίας North West τον Μάιο, κατασχέθηκαν 481 κιλά μεθαμφεταμίνης, χημικές ουσίες και πυροβόλα όπλα, ενώ μεταξύ των συλληφθέντων βρίσκονται οι Fabian Astorga, Jesus Alonso Medina Astorga, Luis Alberto Ramirez Rios, Jose Andres Medina και Jacquelin Lopez Madrid.
Ο ειδικός σε θέματα οργανωμένου εγκλήματος Julian Rademeyer επισημαίνει ότι πρόκειται για μια στρατηγική «δικαιόχρησης», όπου έμπειροι χημικοί των καρτέλ εγκαθίστανται σε αγροτικές περιοχές για να παράγουν ναρκωτικά κοντά στις αγορές κατανάλωσης, μειώνοντας τα μεταφορικά κόστη και την έκθεση στις αρχές. Η τάση αυτή ξεκίνησε πριν από περίπου μια δεκαετία από τη Νιγηρία και επεκτάθηκε σταδιακά μέσω της Ανατολικής Αφρικής.
Ωστόσο, η ραγδαία ανάπτυξη αυτών των δικτύων δεν θα ήταν εφικτή χωρίς τη διαφθορά. Ο ειδικός Willem Els τονίζει πως τα καρτέλ εκμεταλλεύονται την προστασία από επίορκους αστυνομικούς και πολιτικούς, καθιστώντας τις επιχειρήσεις τους εξαιρετικά προσοδοφόρες και δυσδιάκριτες. Η υπόθεση κλοπής 541 κιλών κοκαΐνης από αστυνομική αποθήκη το 2021 επιβεβαιώνει τους φόβους για διείσδυση εγκληματικών στοιχείων στις δομές επιβολής του νόμου. Παρά τις προσπάθειες της μονάδας Hawks και τη συνδρομή της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ (DEA), που συνδέει ορισμένους υπόπτους με το καρτέλ Sinaloa, οι αρχές προειδοποιούν ότι το σύστημα παραμένει ανθεκτικό, δημιουργώντας συνεχώς νέα «αποτυπώματα» σε απομακρυσμένες περιοχές.
