Η Αυστραλία τέθηκε επικεφαλής των χωρών παγκοσμίως, εφαρμόζοντας από τα μεσάνυχτα της Τετάρτης (τοπική ώρα) ένα πρωτοποριακό μέτρο που απαγορεύει σε παιδιά κάτω των 16 ετών την πρόσβαση σε δέκα από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Ο νέος νόμος, που έρχεται αντιμέτωπος με ποινές ύψους 33 εκατομμυρίων δολαρίων για όσες πλατφόρμες δεν απομακρύνουν χρήστες από την Αυστραλία κάτω των 16, έχει προκαλέσει αντιδράσεις από εταιρείες τεχνολογίας και υπερασπιστές της ελευθερίας του λόγου, αλλά έχει λάβει την υποστήριξη γονέων και φορέων προστασίας παιδιών.
Η αυστραλιανή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα νέα μέτρα είναι απαραίτητα για την προστασία των παιδιών από “αρπακτικούς αλγορίθμους” που πλημμυρίζουν τις οθόνες τους με εκφοβισμό, σεξουαλικό περιεχόμενο και βία. Ο Πρωθυπουργός Anthony Albanese δήλωσε χαρακτηριστικά: “Πολύ συχνά, τα social media δεν είναι καθόλου κοινωνικά. Αντιθέτως, χρησιμοποιούνται ως όπλο από εκφοβιστές, πλατφόρμα πίεσης από συνομηλίκους, κινητήριος δύναμη άγχους, όχημα για απατεώνες και, το χειρότερο, εργαλείο για διαδικτυακούς θηρευτές.”
Σύμφωνα με το νόμο, οι πλατφόρμες Facebook, Instagram, YouTube, TikTok, Snapchat και Reddit υποχρεούνται να μην δημιουργούν ή διατηρούν λογαριασμούς χρηστών στην Αυστραλία κάτω των 16 ετών. Στη “μαύρη λίστα” περιλαμβάνονται επίσης οι πλατφόρμες streaming Kick και Twitch, καθώς και τα message boards Threads και X. Εφαρμογές και ιστοσελίδες όπως Roblox, Pinterest και WhatsApp, προς το παρόν, εξαιρούνται, αν και η κυβέρνηση επισημαίνει ότι η λίστα βρίσκεται υπό αναθεώρηση.
Η Meta, το YouTube και άλλοι γίγαντες των social media έχουν ήδη καταδικάσει την απαγόρευση. Το YouTube, ειδικότερα, χαρακτήρισε τον νόμο “βιαστικό”, υποστηρίζοντας ότι θα ωθήσει τα παιδιά σε βαθύτερες και πιο σκοτεινές γωνιές του διαδικτύου. Ενώ οι περισσότερες πλατφόρμες έχουν συμφωνήσει, προς το παρόν, να συμμορφωθούν, νομικές προκλήσεις είναι στον ορίζοντα. Η αυστραλιανή ομάδα υπεράσπισης δικαιωμάτων στο διαδίκτυο Digital Freedom Project έχει ήδη ξεκινήσει την προσπάθειά της για την επαναφορά των εφήβων στα social media.
Ορισμένοι γονείς, κουρασμένοι να βλέπουν τα παιδιά τους κολλημένα στις οθόνες, βλέπουν την απαγόρευση ως ανακούφιση. Ο Dany Elachi, πατέρας πέντε παιδιών, δήλωσε ότι οι περιορισμοί αποτελούν μια “γραμμή στην άμμο” που έπρεπε να χαραχθεί εδώ και καιρό, προσθέτοντας: “Πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί πριν βάλουμε οτιδήποτε εθιστικό στα χέρια των παιδιών.”
Η αυστραλιανή κυβέρνηση παραδέχεται ότι η απαγόρευση δεν θα είναι τέλεια από την αρχή και ότι οι ευρηματικοί έφηβοι θα βρουν τρόπους να την παρακάμψουν. Οι εταιρείες social media φέρουν την αποκλειστική ευθύνη για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών. Ορισμένες πλατφόρμες αναφέρουν ότι θα χρησιμοποιήσουν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την εκτίμηση των ηλικιών μέσω φωτογραφιών, ενώ οι νεαροί χρήστες θα μπορούν επίσης να αποδείξουν την ηλικία τους προσκομίζοντας επίσημο έγγραφο ταυτότητας.
Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για το κατά πόσο οι αυστηροί περιορισμοί της Αυστραλίας θα αποδώσουν, καθώς οι ρυθμιστικές αρχές παγκοσμίως αγωνίζονται με τους πιθανούς κινδύνους των social media. Η Μαλαισία έχει ήδη ανακοινώσει παρόμοια σχέδια για απαγόρευση από το επόμενο έτος. Η Υπουργός Επικοινωνιών της Αυστραλίας, Anika Wells, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Γαλλία, η Δανία, η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Νέα Ζηλανδία έχουν επίσης εκφράσει ενδιαφέρον για τον καθορισμό ηλικιακού ορίου για τη χρήση social media.
