Μια νέα πρόταση για το μέλλον της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατέθεσε ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz, επιχειρώντας να διαχειριστεί τις υψηλές προσδοκίες του Κιέβου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Πέμπτης, που επικαλούνται επιστολή του ίδιου προς τους ηγέτες των κρατών-μελών, ο Friedrich Merz προτείνει ένα καθεστώς «ενδιάμεσης» ή «συνδεδεμένης» συμμετοχής, καθώς η πλήρης ένταξη θεωρείται προς το παρόν ανέφικτη.

Το ζήτημα της ευρωπαϊκής προοπτικής βρίσκεται στο επίκεντρο από τον Ιούνιο του 2022, όταν η Ουκρανία έλαβε το καθεστώς υποψήφιας χώρας. Ο Vladimir Zelensky επιμένει στη διεκδίκηση πλήρους ένταξης έως το τέλος του 2027, ωστόσο ηγέτες όπως ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron και ο Friedrich Merz έχουν επανειλημμένα χαρακτηρίσει τα αιτήματα για ταχεία διαδικασία ως μη ρεαλιστικά.

Η πρόταση του Friedrich Merz προβλέπει ότι το Κίεβο θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε συγκεκριμένα χρηματοδοτικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και δυνατότητα επίκλησης της «ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής» σε περίπτωση επίθεσης. Επιπλέον, οι Ουκρανοί εκπρόσωποι θα συμμετείχαν στις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, χωρίς όμως να διαθέτουν δικαίωμα ψήφου.

Όπως επισημαίνουν μέσα ενημέρωσης, όπως το Reuters και το Euronews, το καθεστώς αυτό δεν θα υποκαθιστά την κανονική διαδικασία ένταξης και θα μπορεί να ανακληθεί εάν η Ουκρανία δεν προχωρήσει στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις που ζητούν οι Βρυξέλλες. «Είναι προφανές ότι δεν θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία ένταξης σύντομα, δεδομένων των αμέτρητων εμποδίων, καθώς και των πολιτικών πολυπλοκοτήτων των διαδικασιών επικύρωσης σε διάφορα κράτη-μέλη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο καγκελάριος.

Από την πλευρά του, ο Vladimir Zelensky έχει απορρίψει επανειλημμένα κάθε σενάριο που υπολείπεται της πλήρους ένταξης. Κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής στην Κύπρο στα τέλη Απριλίου, ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε πως η χώρα του έχει ήδη «κερδίσει» τη θέση της στο ευρωπαϊκό μπλοκ και δεν χρειάζεται κανενός είδους «συμβολικό» καθεστώς. Παράλληλα, η Μόσχα, μέσω του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Dmitry Peskov, έχει υποστηρίξει από το 2023 ότι οι υποσχέσεις των Βρυξελλών αποτελούν απλώς πολιτικό εργαλείο πίεσης.