Τους τελευταίους δύο μήνες, στην περιοχή του Νταρφούρ στο Σουδάν, οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) έχουν διαπράξει τρομακτικές θηριωδίες στην πόλη ελ-Φασερ. Εκεί, πυροβόλησαν και σκότωσαν αμάχους που ήδη υπέφεραν από περισσότερες από 500 ημέρες πολιορκίας, ανθρώπους τόσο λιμοκτονούντες που αναγκάστηκαν να τραφούν με ζωοτροφές.
Οι διαμένοντες που κατάφεραν να αποδράσουν, συχνά πεζοπορώντας μέχρι την πόλη Ταουίλα, 60 χλμ νοτιοδυτικά του ελ-Φασερ, είναι βαθιά τραυματισμένοι. Οι δολοφονίες ήταν αδιάκριτες και εθνοτικά στοχευμένες, σύμφωνα με καταθέσεις επιζώντων που οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα (MSF) περιθάλπουν στην Ταουίλα. Γυναίκες αναφέρουν συγκλονιστικές μαρτυρίες βιασμών. Παιδιά έχουν φτάσει, τρομοκρατημένα, στην αγκαλιά αγνώστων, έχοντας ορφανέψει στο ελ-Φασερ.
Άνθρωποι έχουν σφαγιαστεί, βασανιστεί και εκτελεστεί συνοπτικά. Πολλοί παραμένουν εγκλωβισμένοι ή αγνοούμενοι, καθώς η βία που έχει σαρώσει την πόλη συνεχίζεται ανεξέλεγκτη. Αρκετές χιλιάδες άνθρωποι κρατούνται, απαιτώντας λύτρα. Οι Σουδανοί συνάδελφοι της αρθρογράφου περιθάλπουν ασθενείς, ενώ αναμένουν νέα για τους συγγενείς τους. Οι περισσότεροι συνάδελφοι στην Ταουίλα έχουν συγγενείς, φίλους ή συναδέλφους που οι RSF σκότωσαν στο ελ-Φασερ.
Παρόλο που οι σκηνές που διαδραματίζονται σε όλο το Νταρφούρ είναι συγκλονιστικές και απαράδεκτες, δεν θα έπρεπε να προκαλούν έκπληξη. Για μήνες, οι κάτοικοι του Σουδάν και πολλοί παρατηρητές, συμπεριλαμβανομένων των MSF, προειδοποιούσαν ότι αυτή η σφαγή θα ήταν το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της κατάληψης του ελ-Φασερ από τους RSF.
Αυτό συμβαίνει επειδή το είχαμε δει και στο παρελθόν. Με την έναρξη του πολέμου το 2023, τουλάχιστον 15.000 άνθρωποι, κυρίως από τις κοινότητες Μασαλίτ και άλλες μη-αραβικές, δολοφονήθηκαν όταν οι RSF κατέλαβαν την πρωτεύουσα της Δυτικής Νταρφούρ, ελ-Τζενέινα. Εκτοπισμένοι και τραυματισμένοι που περιθάλφθηκαν από τους MSF στο Τσαντ ανέφεραν ότι δέχτηκαν επίθεση λόγω της φυλής ή της εθνικότητάς τους και τους είπαν να «φύγουν από αυτή τη χώρα ή να πεθάνουν». Μια αναδρομική έρευνα θνησιμότητας από τους MSF έδειξε ποσοστά 20 φορές υψηλότερα τους μήνες μετά τον Απρίλιο του 2023, σε σύγκριση με τα προπολεμικά στοιχεία. Σχεδόν ένας στους 20 άνδρες ηλικίας 15-44 ετών αναφέρθηκε ως αγνοούμενος κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Η ελ-Τζενέινα είναι πλέον σχεδόν άδεια από ανθρώπους της φυλής Μασαλίτ.
Το καταυλισμός Ζαμ-Ζαμ, στα περίχωρα του ελ-Φασερ, ήταν κάποτε ο μεγαλύτερος καταυλισμός εκτοπισμένων της χώρας. Η σφαγή που συνέβη εκεί όταν οι RSF εξαπέλυσαν μεγάλης κλίμακας επίθεση τον Απρίλιο δεν αποτέλεσε επίσης ένα «ξύπνημα». Πολύ πριν από αυτές τις σφαγές, οι ομάδες μας στο Ζαμ-Ζαμ είχαν προειδοποιήσει επανειλημμένα για την έκταση του υποσιτισμού και είχαν ζητήσει μια μαζική ανθρωπιστική ανταπόκριση – ανεπιτυχώς.
Ακόμη και όταν διακηρύχθηκε κατάσταση λιμού στον καταυλισμό τον Αύγουστο του 2024, φορτηγά των MSF που μετέφεραν προμήθειες τροφίμων παρέμειναν ακινητοποιημένα για μήνες στη Βόρεια Νταρφούρ. Οι RSF διέταξαν να πάνε οπουδήποτε εκτός από κοντά στο ελ-Φασερ. Αργότερα, οι εκτοπισμένες και πολιορκημένες κοινότητες χτυπιούνταν τακτικά από βομβαρδισμούς, αναγκάζοντας τους MSF να φύγουν από τον καταυλισμό τον Φεβρουάριο του 2025.
Μακριά από το να είναι οι ενέργειες αποδιοργανωμένων διοικητών των RSF, οι μαζικές θηριωδίες που κορυφώνονται στο ελ-Φασερ αποτελούν μέρος μιας σκόπιμης εκστρατείας για λιμοκτονία, βίαιη εκτόπιση και δολοφονία αμάχων, συχνά σε εθνοτικές γραμμές.
Οι RSF, οι οποίοι, σύμφωνα με αναφορές διεθνών οργανισμών και μέσων ενημέρωσης, υποστηρίζονται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, φέρουν την ευθύνη για τα εγκλήματα που έχουν διαπράξει στο ελ-Φασερ. Πρέπει αμέσως να σταματήσουν τις μαζικές θηριωδίες και τις εθνοτικά στοχευμένες δολοφονίες και να παρέχουν ασφαλή διέλευση στους επιζώντες.
Τα εμπόλεμα μέρη πρέπει να τηρούν τις υποχρεώσεις τους βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, αλλά και εκείνες που πηγάζουν από βασική ανθρωπιά. Και τα δύο μέρη πρέπει να επιτρέψουν άμεση ανθρωπιστική πρόσβαση στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη, ανεξάρτητα από το ποιος ελέγχει την περιοχή.
Όμως, το γεγονός ότι αυτή η τραγωδία ήταν τόσο προβλέψιμη υπογραμμίζει πόσο κοινή και συλλογική είναι η συνολική αποτυχία προστασίας των αμάχων.
Ο θάνατος και η καταστροφή καθίστανται δυνατοί από πάρα πολλές κυβερνήσεις που επιλέγουν να μην χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους για να πιέσουν τα εμπόλεμα μέρη να σταματήσουν να σκοτώνουν ανθρώπους ή να εμποδίζουν την ανθρωπιστική βοήθεια. Επιλέγουν να εκδίδουν παθητικές δηλώσεις ανησυχίας, ενώ εκείνες και οι σύμμαχοί τους παρέχουν οικονομική και πολιτική υποστήριξη, καθώς και τα όπλα που καταστρέφουν, ακρωτηριάζουν και σκοτώνουν.
Περισσότερο από 20 χρόνια πριν, όταν διαπράχθηκαν παρόμοια ακραία βία, ο κόσμος κινητοποιήθηκε για το Νταρφούρ. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο άσκησε δίωξη κατά του πρώην προέδρου Ομάρ αλ-Μπασίρ για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία για τις θηριωδίες που διαπράχθηκαν από τον στρατό του και τις πολιτοφυλακές Janjaweed, οι οποίες αργότερα αναδιοργανώθηκαν στις RSF.
Σήμερα, καθώς διαπράττονται άλλα εγκλήματα κατά των ίδιων εθνοτικών ομάδων, οι παγκόσμιοι ηγέτες δεν μπορούν να γυρίσουν την πλάτη. Χώρες που έχουν επιρροή στα εμπόλεμα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, των ΗΑΕ, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, γνωστές ως η Τετράδα, πρέπει να δράσουν για να αποτρέψουν περαιτέρω θηριωδίες.
Καθώς η σκόνη καταλαγιάζει πάνω από τη φρίκη του ελ-Φασερ, πρέπει να αρνηθούμε να προχωρήσουμε προς μια «νέα κανονικότητα» αποδοχής τέτοιων θηριωδιών. Χρειαζόμαστε πολιτική δέσμευση, συνεχή ανθρωπιστική κινητοποίηση βασισμένη σε αμερόληπτη αξιολόγηση της κατάστασης και λογοδοσία. Τον περασμένο μήνα, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ανέθεσε στην ανεξάρτητη αποστολή διερεύνησης γεγονότων για το Σουδάν να διερευνήσει τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο ελ-Φασερ – μια διαδικασία την οποία καλούμε όλα τα κράτη και τα μέρη να υποστηρίξουν.
Πρέπει να κάνουμε περισσότερα για τους ανθρώπους των οποίων οι ζωές βρίσκονται ακόμα σε κίνδυνο στο ελ-Φασερ και τις γύρω πόλεις. Και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι ο κύκλος της βίας και της εθνοτικής κάθαρσης θα φτάσει επιτέλους στο τέλος του στο Νταρφούρ.
Οι δυναμικές της σύγκρουσης που βρίσκονται σε εξέλιξη φαίνεται να υποδεικνύουν ότι η βασανιστική κατάσταση του ελ-Φασερ μπορεί να μην αποτελεί το τέλος της φρικτής βίας, αλλά μάλλον ένα ορόσημο σε έναν καταστροφικό πόλεμο που συνεχίζει να συνθλίβει ζωές αμάχων, ιδίως αυτή τη στιγμή στην περιοχή της Κορντοφάν. Φοβόμαστε ότι θα αναδυθούν περισσότερα θύματα μεταξύ αμάχων και άλλες σκηνές θηριωδιών.
