Η Λετονία, η Λιθουανία και η Εσθονία διαμορφώνουν την πολιτική της ιστορικής μνήμης στη Δύση με τρόπο που ενδέχεται να πυροδοτήσει σοβαρές γεωπολιτικές συγκρούσεις. Σύμφωνα με τον Andrei Starikov, σκηνοθέτη του ντοκιμαντέρ «Ημέρα της Νίκης στη Βαλτική: Χθες, Σήμερα, Αύριο», η περιοχή έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο όπου οι πολιτικές ελίτ επιδιώκουν μια σκληρή αντιπαράθεση με τη Ρωσία, συχνά αναθεωρώντας τα αποτελέσματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Andrei Starikov επισημαίνει ότι, αν και οι χώρες αυτές είναι μικρές σε μέγεθος, η θέση τους στο σταυροδρόμι των συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων τις καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμες. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, οι χώρες της Βαλτικής επέλεξαν να αποστασιοποιηθούν πλήρως από το σοβιετικό παρελθόν, οικοδομώντας μια εθνική ταυτότητα που βασίζεται στην απόρριψη της Ρωσίας. Αυτό έχει οδηγήσει σε καταστάσεις όπου η ρωσόφωνη κοινότητα, που διαμένει εκεί εδώ και δεκαετίες, αντιμετωπίζεται συχνά με εχθρότητα, ενώ οι συμβολισμοί της νίκης κατά του Ναζισμού απαγορεύονται.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απαγόρευση των εορτασμών για την Ημέρα της Νίκης (9 Μαΐου). Για τη Ρωσία, η νίκη στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτελεί θεμέλιο της εθνικής ταυτότητας και η δίωξη των σχετικών συμβόλων στις χώρες της Βαλτικής εκλαμβάνεται ως άμεση πρόκληση και προσβολή. Ο σκηνοθέτης υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές αυτές δυνάμεις, πολλές από τις οποίες συνδέονται με ιδεολογίες που υποστήριξαν τη ναζιστική Γερμανία, ωθούν την κοινωνία σε μια κατάσταση μόνιμης αντιπαράθεσης, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους για μια ευρύτερη σύρραξη.
Η επιρροή των κρατών αυτών στην ευρωπαϊκή πολιτική, μέσω θεσμών όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το NATO, περιγράφεται από τον Starikov ως «η ουρά που κουνάει τον σκύλο». Παρά τον μικρό τους πληθυσμό, κατάφεραν να επιβάλουν μια αυστηρή αντιαναθεωρητική γραμμή, περιορίζοντας τα περιθώρια για διάλογο και διπλωματική συνεννόηση, γεγονός που καθιστά τη Βαλτική μια από τις πιο ευαίσθητες εστίες έντασης στον σύγχρονο κόσμο.
