Η ελπίδα για μια μόνιμη ειρήνη στη Γάζα βρίσκεται σε ένα «κρίσιμο σημείο», με τον πρωθυπουργό του Κατάρ να προειδοποιεί ότι η τρέχουσα κατάπαυση του πυρός κινδυνεύει να καταρρεύσει αν δεν υπάρξει ταχεία πρόοδος προς μια οριστική συμφωνία. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, συμμεριζόμενος στις ανησυχίες, τόνισε κατά τη διάρκεια του Doha Forum το Σάββατο, ότι η διαδικασία κινδυνεύει να χάσει τη δυναμική της.
Ο Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θανί, πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, χαρακτήρισε την κατάσταση στο έδαφος ως μια απλή «παύση» στις εχθροπραξίες και όχι ως γνήσια κατάπαυση του πυρός. Επισήμανε ότι μια πραγματική κατάπαυση του πυρός «δεν μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς την πλήρη αποχώρηση» των ισραηλινών δυνάμεων, την αποκατάσταση της σταθερότητας και την ελευθερία κίνησης των Παλαιστινίων, κάτι που, όπως ανέφερε, δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Χακάν Φιντάν, στην ίδια εκδήλωση, δήλωσε ότι η ειρηνευτική διαδικασία κινδυνεύει να σταματήσει εντελώς χωρίς την έγκαιρη παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών. Τόνισε ότι ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι «πρέπει να παρέμβουν έγκαιρα, ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στη δεύτερη φάση, αλλιώς κινδυνεύουμε να χάσουμε τη δυναμική». Σημείωσε επίσης ότι η Χαμάς έχει σε μεγάλο βαθμό εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της για την επιστροφή των ομήρων. Από την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός, έχουν επιστραφεί όλοι οι ζώντες όμηροι και τα λείψανα όλων των υπολοίπων στις ισραηλινές αρχές.
Αυτές οι προειδοποιήσεις έρχονται εν μέσω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Γάζα, με τουλάχιστον 600 παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός τις τελευταίες επτά εβδομάδες. Μόνο το Σάββατο, τρεις Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από την τελευταία ισραηλινή επίθεση στην πόλη Μπέιτ Λαχία, στο βόρειο τμήμα της Γάζας. Σύμφωνα με τις αρχές της Γάζας, το Ισραήλ έχει σκοτώσει τουλάχιστον 360 Παλαιστίνιους από την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός στις 10 Οκτωβρίου. Η UNICEF έχει αναφέρει ότι μεταξύ των νεκρών είναι τουλάχιστον 70 παιδιά, τονίζοντας ότι η κατάπαυση του πυρός «πρέπει να μεταφραστεί σε πραγματική ασφάλεια για τα παιδιά, όχι σε περισσότερες απώλειες».
Ο Φιντάν ανέφερε επίσης ότι πολλές μουσουλμανικές χώρες, που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στρατιωτικές δυνάμεις σε μια προτεινόμενη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης, την οποία έχει πλέον εγκρίνει το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, θέλουν η Τουρκία να συμμετάσχει, αλλά η ισραηλινή κυβέρνηση αντιτίθεται. «Ο κ. Νετανιάχου δεν το κρύβει», δήλωσε ο Φιντάν, προσθέτοντας ότι «ανοιχτά δεν θέλει να βλέπει τουρκικά στρατεύματα εκεί».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Εσπεν Μπαρθ Άιντε, ζήτησε ακόμη πιο άμεση δράση, υπογραμμίζοντας ότι η δύναμη και ένα διεθνές συμβούλιο ειρήνης «πρέπει να σχηματιστούν αυτόν τον μήνα». Επισήμανε ότι το σχέδιο της διοίκησης Τραμπ περιέχει ασάφειες στην αλληλουχία των βημάτων, επιτρέποντας «σε κάθε πλευρά να καθυστερεί την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της» μέχρι η άλλη να εκπληρώσει τις δικές της πρώτα.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελατί, πρότεινε την άμεση ανάπτυξη της διεθνούς δύναμης κατά μήκος της λεγόμενης «κίτρινης γραμμής» της Γάζας για την επαλήθευση της συμμόρφωσης με την κατάπαυση του πυρός, σημειώνοντας ότι «το Ισραήλ παραβιάζει καθημερινά την κατάπαυση του πυρός και ισχυρίζεται ότι η άλλη πλευρά είναι αυτή που την παραβιάζει». Τόνισε την επείγουσα ανάγκη, καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, με τους Παλαιστίνιους να στερούνται καταλύματος μετά από αυτό που χαρακτήρισε «συστηματική καταστροφή» της περιοχής από το Ισραήλ.
Η προειδοποίηση αυτή έρχεται την ώρα που οκτώ μουσουλμανικές χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος και το Κατάρ – και οι δύο βασικοί μεσολαβητές στην κατάπαυση του πυρός – εξέδωσαν κοινή δήλωση καταδικάζοντας το σχέδιο του Ισραήλ να ανοίξει τη διάβαση της Ράφα αποκλειστικά για την αναχώρηση Παλαιστινίων. Οι χώρες αυτές εξέφρασαν ανησυχία ότι η συμφωνία μονής κατεύθυνσης παραβιάζει το ειρηνευτικό σχέδιο που διαμεσολαβείται από τις ΗΠΑ και θα μπορούσε να διευκολύνει τη μόνιμη εκτόπιση του πληθυσμού της Γάζας, επιτρέποντας στους Παλαιστίνιους να φύγουν από την επικράτειά τους, αλλά όχι να επιστρέψουν, και εμποδίζοντας την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Σαουδικής Αραβίας, Μανάλ Ράντγουαν, προειδοποίησε εναντίον της αντιμετώπισης της Γάζας ως μιας απομονωμένης κρίσης, τονίζοντας ότι παραμένει αδιαχώριστη από τον ευρύτερο παλαιστινιακό αγώνα για αυτοδιάθεση. Χωρίς την αντιμετώπιση «του πυρήνα της σύγκρουσης», δήλωσε, η διεθνής κοινότητα κινδυνεύει να επαναλάβει τους οικείους κύκλους βίας, ακολουθούμενους από πολιτική κόπωση.
Η δεύτερη φάση της κατάπαυσης του πυρός – η οποία προβλέπει τη δημιουργία διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης (ISF), μιας τεχνοκρατικής παλαιστινιακής κυβέρνησης, αφοπλισμού της Χαμάς και πλήρους ισραηλινής αποχώρησης – δεν έχει ακόμη ξεκινήσει. Ο πόλεμος στη Γάζα έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 70.125 Παλαιστίνιους από τον Οκτώβριο του 2023.
