Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 22 δηλωμένες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον σκαφών που φέρεται να εμπλέκονται σε διακίνηση ναρκωτικών, στα ανοικτά των ακτών της Λατινικής Αμερικής. Σύμφωνα με νομικούς εμπειρογνώμονες και διεθνείς αξιωματούχους, οι επιθέσεις αυτές, οι οποίες έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 86 άτομα, αποτελούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου και συνιστούν πράξεις εξωδικαστικών εκτελέσεων.

Παρά την αποδεδειγμένη παρανομία, όπως την περιγράφουν οι ειδικοί, η θανατηφόρα εκστρατεία της κυβέρνησης Τραμπ δεν δείχνει σημάδια επιβράδυνσης, γεγονός που οι επικριτές αντιμετωπίζουν ως μια ανησυχητική στροφή προς τη χρήση στρατιωτικής βίας έναντι εγκληματικών δραστηριοτήτων. «Ήμουν απόλυτα σοκαρισμένος που οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προέβαιναν σε κάτι τέτοιο», δήλωσε ο Μπεν Σολ, ειδικός εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών για την αντιτρομοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, στην Al Jazeera. «Δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο ή τις συμβάσεις που αφορούν τη χρήση βίας.»

Η κατάσταση αναδεικνύει μια τάση ατιμωρησίας για τις ισχυρές χώρες. Παρόλο που υπάρχει ευρεία συναίνεση ότι ο Τραμπ παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, δεν είναι σαφές ποιοι νομικοί ή πολιτικοί μηχανισμοί θα μπορούσαν να σταματήσουν αυτή την εκστρατεία βομβαρδισμών. «Σίγουρα, η προσπάθεια να περιορίσεις μια υπερδύναμη όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι κάτι πολύ δύσκολο», δήλωσε ο Σολ. «Αυτό πρέπει να σταματήσει από τις ίδιες τις ΗΠΑ.»

«Τα προστατευτικά κιγκλιδώματα έχουν διαβρωθεί»
Εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι η εποπτεία θα μπορούσε ενδεχομένως να προέλθει από διάφορες πηγές. Σε εγχώριο επίπεδο, το Κογκρέσο των ΗΠΑ έχει τη δυνατότητα να θεσπίσει νομοθεσία που να απαγορεύει τις στρατιωτικές επιθέσεις ή να περικόψει τη χρηματοδότηση για την εκστρατεία. Μέλη των ενόπλων δυνάμεων που εμπλέκονται στις επιθέσεις θα μπορούσαν επίσης να αρνηθούν να εκτελέσουν αυτό που θεωρούν παράνομες διαταγές. Ξένοι ηγέτες θα μπορούσαν να περιορίσουν ή να αναστείλουν τη συνεργασία τους με τις ΗΠΑ στον τομέα της πληροφοριών.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής, ελάχιστοι ουσιαστικοί περιορισμοί έχουν επιβληθεί στην κυβέρνηση Τραμπ. Δύο φορές, η Γερουσία των ΗΠΑ ψήφισε την απόρριψη νομοθεσίας που θα απαιτούσε από τον Λευκό Οίκο την έγκριση του Κογκρέσου για την εκστρατεία βομβαρδισμών. Τον Οκτώβριο, ο πρώτος νόμος απορρίφθηκε με ψήφους 51 έναντι 48. Τον Νοέμβριο, ο δεύτερος απορρίφθηκε με διαφορά 51 έναντι 49.

Σε διεθνές επίπεδο, υπήρξαν επίσης αναφορές ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και η Κολομβία εξέταζαν το ενδεχόμενο να σταματήσουν την ανταλλαγή πληροφοριών από την Καραϊβική με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, αξιωματούχοι και από τις δύο χώρες έχουν υποβαθμίσει αυτές τις αναφορές, με τον υπουργό Εσωτερικών της Κολομβίας, Αρμάντο Μπενεντέτι, να χαρακτηρίζει την κατάσταση «παρανόηση».

Άλλοι μηχανισμοί που αποσκοπούν στην αξιολόγηση της νομιμότητας των στρατιωτικών ενεργειών της κυβέρνησης Τραμπ έχουν αντιμετωπίσει πολιτικές πιέσεις. Ειδησεογραφικά μέσα, όπως το CNN και το NBC News, ανέφεραν ότι Αμερικανοί στρατιωτικοί δικηγόροι – γνωστοί ως δικαστικοί συνηγοροι ή αξιωματικοί JAG – που αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της εκστρατείας βομβαρδισμών, περιθωριοποιήθηκαν ή απολύθηκαν. Ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν θέλει οι στρατιωτικοί δικηγόροι να λειτουργούν ως «εμπόδια» στις πολιτικές του Τραμπ.

«Οι στρατιωτικοί δικηγόροι είναι εμπόδια μόνο αν θέλεις να παραβιάσεις τον νόμο», δήλωσε η Σάρα Χάρισον, αναλύτρια στο International Crisis Group. Η Χάρισον, η οποία υπηρέτησε προηγουμένως ως αναπληρωτής γενικός σύμβουλος στο Υπουργείο Άμυνας, όπου παρείχε συμβουλές στον στρατό για θέματα διεθνούς δικαίου, δήλωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ αποδυνάμωσε σκόπιμα θεσμικούς κανόνες και νομικές διασφαλίσεις που αποσκοπούν στην αποτροπή της κατάχρησης της στρατιωτικής εξουσίας. «Έχουν δημιουργήσει ένα σχέδιο για να κατευθύνουν τον στρατό να εκτελέσει παράνομη διαταγή χωρίς αντίσταση», είπε. «Τα προστατευτικά κιγκλιδώματα εσωτερικά έχουν διαβρωθεί.»

«Απεριόριστη εξουσία»
Αρκετοί νόμοι, ωστόσο, υπάρχουν για να απαγορεύουν τις εξωδικαστικές εκτελέσεις, όπως αυτές που πραγματοποιεί αυτή τη στιγμή ο Τραμπ στην Καραϊβική Θάλασσα και στον ανατολικό Ειρηνικό. Το Άρθρο Δύο του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, για παράδειγμα, απαγορεύει σε μεγάλο βαθμό στις χώρες τη χρήση βίας διεθνώς, εκτός από πράξεις αυτοάμυνας. Οι Συμβάσεις της Γενεύης, ακρογωνιαίος λίθος του ανθρωπιστικού δικαίου, απαγορεύουν επίσης τη στρατιωτική βία κατά «προσώπων που δεν λαμβάνουν ενεργό μέρος» στις εχθροπραξίες.

Η χρήση από την κυβέρνηση Τραμπ «διπλών χτυπημάτων» – όπου μια δεύτερη επίθεση εκτελείται για να σκοτωθούν επιζώντες από την πρώτη – έχει προκαλέσει επιπρόσθετες νομικές ανησυχίες. Η Σύμβαση της Χάγης απαγορεύει ρητά τις πολιτικές «όχι αιχμαλώτους», όπου οι στρατιώτες διατάσσονται να εκτελέσουν όσους θα μπορούσαν διαφορετικά να αιχμαλωτιστούν.

Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση Τραμπ αρνείται ότι κάποια από τις επιθέσεις της παραβιάζει το διεθνές ή το εγχώριο δίκαιο. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι τα σκάφη που βομβάρδισε περιείχαν θανατηφόρα ναρκωτικά, και ότι οι διακινητές ναρκωτικών είναι «ανεξέλεγκτοι μαχητές» των οποίων η μεταφορά ναρκωτικών αποτελεί επίθεση εναντίον των ΗΠΑ. «Οι τρέχουσες επιχειρήσεις μας στην Καραϊβική είναι νόμιμες σύμφωνα με το αμερικανικό και το διεθνές δίκαιο, με όλες τις ενέργειες να είναι σε πλήρη συμμόρφωση με το δίκαιο των ένοπλων συγκρούσεων», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ. «Οι δικηγόροι σε όλη την αλυσίδα διοίκησης έχουν εμπλακεί πλήρως στην αναθεώρηση αυτών των επιχειρήσεων πριν την εκτέλεση.»

Ωστόσο, νομικοί μελετητές λένε ότι οι ισχυρισμοί της κυβέρνησης δεν ευσταθούν. Η Ρεμπέκα Ίνγκμπερ, καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Yale, η οποία προηγουμένως υπηρέτησε ως σύμβουλος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, δήλωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ προσπάθησε να σβήσει τη διάκριση μεταξύ εγκληματικής δραστηριότητας και ένοπλης επίθεσης που θα δικαιολογούσε στρατιωτική απάντηση. Συνέκρινε την αιτιολόγηση της κυβέρνησης με το είδος της παραποιημένης νομικής ανάλυσης που θα μπορούσε να παράγει ένας βοηθός τεχνητής νοημοσύνης, όπως το Grok. «Μου φαίνεται ότι ορισμένοι πολιτικοί παράγοντες εντός της εκτελεστικής εξουσίας έχουν πάρει όλες τις δηλώσεις και τα σημειώματα σχετικά με τη χρήση βίας τα τελευταία 25 χρόνια, έχουν ανακατέψει τις λέξεις, τις έχουν ρίξει στο Grok και του ζήτησαν να βγάλει ένα νομικό επιχείρημα», δήλωσε η Ίνγκμπερ. «Πιστεύουν ότι μπορούν να πετάνε λέξεις όπως ‘ένοπλη σύγκρουση’ και ‘τρομοκράτης’, και ότι αν βαφτίσουν κάποιον έτσι, αυτό μπορεί να τους δώσει απεριόριστη εξουσία», πρόσθεσε.

Ένα πρόθυμο Κογκρέσο
Ο Τραμπ δεν είναι ο πρώτος πρόεδρος που προκαλεί ανησυχίες για τη γενικευμένη χρήση στρατιωτικής βίας. Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, πρόεδροι όπως ο Τζορτζ Ο.Ο. Μπους και ο Μπαράκ Ομπάμα πραγματοποίησαν στρατιωτικές επιθέσεις σε χώρες όπως το Ιράκ, το Αφγανιστάν, η Σομαλία και η Υεμένη, ως μέρος ενός παγκόσμιου «πολέμου κατά της τρομοκρατίας». Και οι δύο αξιοποίησαν εξουσιοδοτήσεις του Κογκρέσου για στρατιωτική βία (AUMFs) που είχαν διατυπωθεί με περιοριστικό τρόπο για να ανταποκριθούν στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Αυτές οι εξουσιοδοτήσεις εφαρμόστηκαν με την πάροδο του χρόνου σε μια διευρυνόμενη λίστα οργανώσεων και συγκρούσεων.

Οι επικριτές, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι αυτή η αυξανόμενη χρήση στρατιωτικής βίας επεκτείνει την προεδρική εξουσία πέραν των συνταγματικών ορίων και έχει αποδυναμώσει την εποπτεία και τη διαφάνεια. Ο Τραμπ συνέχισε την τάση των προέδρων να αναπτύσσουν τον στρατό χωρίς την προηγούμενη έγκριση του Κογκρέσου. Κανονικά, η εξουσία κήρυξης πολέμου και εξουσιοδότησης στρατιωτικής δράσης ανήκει στο Κογκρέσο, όχι στον πρόεδρο, και το Κογκρέσο διατηρεί την εξουσία να περιορίσει τις προεδρικές στρατιωτικές ανάπτυξης.

Ωστόσο, πολλοί συντηρητικοί νομοθέτες διστάζουν να αμφισβητήσουν τον Τραμπ, ο οποίος διατηρεί ισχυρή επιρροή στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Άλλοι αποδέχονται την περιγραφή της κυβέρνησης για τις αεροπορικές επιθέσεις ως εκστρατεία κατά των ναρκωτικών. Μόνο δύο Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές, ο Ραντ Πολ από το Κεντάκι και η Λίζα Μουρκόφσκι από την Αλάσκα, ψήφισαν μαζί με τους Δημοκρατικούς στις πρόσφατες προσπάθειές τους να σταματήσουν τους βομβαρδισμούς σκαφών.

«Από τον βομβαρδισμό του Ιράν έως πιθανές επιθέσεις στη Βενεζουέλα, υπάρχουν ορισμένοι επιχειρηματίες στη δεξιά πτέρυγα πρόθυμοι να επικρίνουν την κυβέρνηση όταν υλοποιεί παρεμβατικές πολιτικές», δήλωσε ο Κερτ Μιλς, διευθυντής του περιοδικού American Conservative, το οποίο τάσσεται υπέρ μιας πιο συγκρατημένης εξωτερικής πολιτικής. «Αλλά το Κογκρέσο είναι αδύναμο. Η επιρροή του στην εξωτερική πολιτική βρίσκεται σε ιστορικό ναδίρ.»

«Δεν υπάρχει περιοριστική αρχή»
Δεδομένης της απροθυμίας των περισσότερων Ρεπουμπλικανών νομοθετών να διεκδικήσουν την εξουσία του Κογκρέσου, ορισμένοι ειδικοί εξέφρασαν την ελπίδα ότι οι ψηφοφόροι θα στείλουν νομοθέτες στο Κογκρέσο που θα ασκήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στις στρατιωτικές επιθέσεις στο εξωτερικό. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει τις τρέχουσες επιθέσεις με ιδιαίτερη ανησυχία. Σε δημοσκόπηση του CBS News τον περασμένο μήνα, περίπου το 53% των ερωτηθέντων εξέφρασε την έγκρισή του για τις επιθέσεις εναντίον των φερόμενων σκαφών ναρκωτικών, ενώ το 47% εξέφρασε τη διαφωνία του.

Η Ίνγκμπερ, η καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Yale, εικάζει ότι δεκαετίες στρατιωτικής δράσης στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του πολέμου κατά της τρομοκρατίας μπορεί να έχουν προετοιμάσει το κοινό να βλέπει τις τρέχουσες επιθέσεις ως φυσιολογικές. «Είναι πιθανό αυτό να είναι ένας βάτραχος που έχει ήδη βραστεί, και το κοινό έχει συνηθίσει την ιδέα ότι ο πρόεδρος χρησιμοποιεί βία με δική του απόφαση», δήλωσε η Ίνγκμπερ. «Ακόμα και, σε αυτή την περίπτωση, εναντίον υπόπτων εγκληματιών για ύποπτα εγκλήματα για τα οποία δεν έχουμε καν θανατική ποινή σε αυτή τη χώρα.»

Αλλά αν ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» βοήθησε να αποευαισθητοποιηθεί το κοινό στη χρήση στρατιωτικής ισχύος στο εξωτερικό, οι νομικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι οι τρέχουσες επιθέσεις αντιπροσωπεύουν μια ριζική νέα εξέλιξη: την εφαρμογή των πολεμικών εξουσιών σε εγκληματικές δραστηριότητες. «Ο πρόεδρος διεκδικεί την εξουσία να σκοτώνει οποιονδήποτε κατηγορεί για ένα έγκλημα, χωρίς ερωτήσεις», δήλωσε η Άννι Σίελ, διευθύντρια για τις ΗΠΑ στο Center for Civilians in Conflict (CIVIC), μια ομάδα υπεράσπισης. «Δεν υπάρχει περιοριστική αρχή εκεί. Και αυτό καθιστά το διακύβευμα εξαιρετικά υψηλό για τους ανθρώπους στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο.»