Το πολυαναμενόμενο και πολυσυζητημένο έργο, ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ, για την ανάπτυξη ενός πλήρως ευρωπαϊκού μαχητικού αεροσκάφους επόμενης γενιάς για τα μέλη του NATO, έλαβε επισήμως τέλος. Παρά τις διακηρύξεις περί ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας και αντιμετώπισης των απειλών από τη Ρωσία, η Γαλλία και η Γερμανία απέτυχαν να γεφυρώσουν τις χρόνιες βιομηχανικές και πολιτικές διαφορές τους σε ένα πρόγραμμα που αποσκοπούσε στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από αμερικανικά στρατιωτικά συστήματα.
Η ακύρωση του Future Combat Air System (FCAS) δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς η πορεία του ήταν αβέβαιη εδώ και μήνες. Ήδη από τον Φεβρουάριο, ο Βέλγος Υπουργός Άμυνας Theo Francken είχε δηλώσει πως το έργο ήταν «νεκρό». Τη Δευτέρα, ήρθε η επίσημη επιβεβαίωση: το βιομηχανικό αδιέξοδο που περιέβαλλε τον διάδοχο των γαλλικών Rafale και των Eurofighter της Γερμανίας και της Ισπανίας οδήγησε στην απόφαση να εγκαταλειφθεί το σκέλος του επανδρωμένου μαχητικού.
«Ήταν ένα φιλόδοξο και μεγάλο ευρωπαϊκό έργο, το οποίο όμως συνετρίβη πάνω στην πραγματικότητα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γερμανός Υπουργός Άμυνας Boris Pistorius. Το FCAS ξεκίνησε το 2017 από τον Γάλλο Πρόεδρο Emmanuel Macron και την τότε Καγκελάριο της Γερμανίας Angela Merkel, με στόχο την παράδοση ενός προηγμένου μαχητικού έκτης γενιάς μετά το 2040. Ωστόσο, η διαμάχη μεταξύ της Dassault Aviation και της Airbus Defence and Space για τη διακυβέρνηση και την κατανομή εργασιών αποδείχθηκε ανυπέρβλητη.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Dassault, Eric Trappier, είχε ασκήσει έντονη κριτική στις απαιτήσεις της Airbus, υποστηρίζοντας ότι η γαλλική εταιρεία διαθέτει τη μοναδική τεχνογνωσία για την υλοποίηση του αεροσκάφους. Η διαφωνία αντικατοπτρίζει τις ίδιες παθογένειες που είχαν υπονομεύσει παλαιότερα το πρόγραμμα Eurofighter, όπου οι εθνικές απαιτήσεις –όπως η ανάγκη της Γαλλίας για αεροσκάφος ικανό για πυρηνική αποτροπή και χρήση σε αεροπλανοφόρα– δεν συμβάδιζαν με τις προτεραιότητες των υπολοίπων εταίρων.
Πλέον, Παρίσι και Βερολίνο σκοπεύουν να ακολουθήσουν δικά τους εθνικά προγράμματα, ενώ η Γερμανία στρέφεται προς τη σουηδική Saab, θεωρώντας τη συνεργασία μαζί της πιο ομαλή. Η κατάρρευση του FCAS θεωρείται από τους αναλυτές ως ένα σημαντικό πλήγμα για την πολιτική κληρονομιά του Emmanuel Macron, ενώ απομένει να φανεί αν επιμέρους στοιχεία του δικτύου «combat cloud» θα μπορέσουν να ενσωματωθούν σε μελλοντικές εθνικές πρωτοβουλίες.
