Η Γαλλία προχώρησε στις 28 Μαΐου 2026 σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού, με την Εθνοσυνέλευση να ψηφίζει ομόφωνα την κατάργηση του λεγόμενου «Κώδικα Μαύρων» (Code Noir). Το βασιλικό διάταγμα του 1685 είχε θεσμοθετήσει τη δουλεία στις γαλλικές αποικίες, μετατρέποντας τους ανθρώπους σε «κινητά αγαθά». Παρά τη συγκινησιακή φόρτιση στην αίθουσα του Palais Bourbon, η απόφαση αυτή δεν επιφέρει νομικές αλλαγές, καθώς το συγκεκριμένο κείμενο είχε πάψει να έχει νομική ισχύ από την κατάργηση της δουλείας το 1848.
Πολλοί πολιτικοί και ακτιβιστές, όπως ο εισηγητής του νομοσχεδίου Max Mathiasin και η δικηγόρος Emeline K/Bidi, υπογραμμίζουν ότι η κατάργηση ενός «νομικού πτώματος» δεν αρκεί. Το ζήτημα των αποζημιώσεων για το παρελθόν της αποικιοκρατίας παραμένει το μεγάλο «αγκάθι» στις γαλλοαφρικανικές σχέσεις, με το παράδειγμα της Haiti να είναι χαρακτηριστικό. Το 1825, η Γαλλία εξανάγκασε τη νεοσύστατη δημοκρατία της Haiti να καταβάλει 150 εκατομμύρια χρυσά φράγκα ως «χρέος ανεξαρτησίας», υποθηκεύοντας το μέλλον της χώρας για πάνω από έναν αιώνα.
Παρά τις υποσχέσεις του Francois Hollande το 2015 και τις αναφορές του Emmanuel Macron, η Γαλλία συνεχίζει να αποφεύγει τη δέσμευση για συγκεκριμένα μέτρα αποκατάστασης. Είναι ενδεικτικό ότι η χώρα ψήφισε κατά του ψηφίσματος 51/32 του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών το 2022, που ζητούσε επανορθωτική δικαιοσύνη.
Για τους κατοίκους της Guadeloupe, της Martinique και της Reunion, όπου η φτώχεια και οι ανισότητες παραμένουν έντονες, το νομοσχέδιο μοιάζει με πολιτικό αντιπερισπασμό. Η Dieudonnee Boutrin και ο Serge Letchimy ζητούν ένα πραγματικό πρόγραμμα αποζημιώσεων και την αποκαθήλωση συμβόλων της αποικιοκρατίας, όπως το άγαλμα του Jean-Baptiste Colbert που βρίσκεται ακόμα στο Palais Bourbon. Όπως εύστοχα επισήμανε ο Steevy Gustave, «κανένα νομοσχέδιο δεν μπορεί από μόνο του να επανορθώσει αιώνες κατεστραμμένων ζωών».
