Ο Kim Jong-il λάτρευε την πίτσα με πεπερόνι, ο Saddam Hussein δεν μπορούσε να αντισταθεί στο ψάρι στα κάρβουνα και ο Idi Amin φέρεται να είχε την ικανότητα να καταναλώνει ολόκληρο ψητό κατσίκι. Αν και τα μενού διέφεραν, η ακόρεστη όρεξη για δύναμη παρέμενε η ίδια. Για τους πιο διαβόητους δικτάτορες της ιστορίας, το τραπέζι ήταν μια σκηνή επίδειξης ισχύος. Για τους μάγειρες που τους υπηρετούσαν, κάθε γεύμα συνοδευόταν από τεράστιο ρίσκο και ηθικά διλήμματα.
Το νέο ντοκιμαντέρ «How to Feed a Dictator», σε σκηνοθεσία του Andrew Neel, κάνει πρεμιέρα στο Tribeca film festival αυτή την εβδομάδα. Βασισμένο στο βιβλίο του 2020 από τον Πολωνό δημοσιογράφο Witold Szabłowski, η ταινία διάρκειας 95 λεπτών αναδεικνύει τις ιστορίες πέντε ιδιωτικών σεφ που υπηρέτησαν μερικούς από τους πιο σκληρούς ηγέτες του κόσμου.
Οι μαρτυρίες ποικίλλουν: Η Keo Samoun επισκέπτεται τον τάφο του Pol Pot στην Καμπότζη, θυμόντας έναν άνδρα που θεωρούσε σχεδόν θεό, ενώ ο Ιταλός Ermanno Furlanis περιγράφει τον τρόμο που ένιωθε όταν μαγείρευε για τον Kim Jong-il, υπό το άγρυπνο βλέμμα των κρατικών υπαλλήλων. Από την άλλη, ο Ουγκαντέζος Charles Otonde Odera εξομολογείται πώς η ζωή του δίπλα στον Idi Amin μετατράπηκε από την εξαθλίωση στην πολυτέλεια της Mercedes, μέχρι τη στιγμή που η βία του καθεστώτος τον έφερε αντιμέτωπο με τη σκληρή πραγματικότητα.
Το ντοκιμαντέρ δεν διστάζει να παρουσιάσει τις αντιφάσεις: οι μάγειρες συχνά έζησαν μια ζωή προνομίων, προσπαθώντας να αγνοήσουν τα εγκλήματα των εργοδοτών τους. Στην περίπτωση του Saddam Hussein, το χαρακτηριστικό πιάτο masgouf –ψητός κυπρίνος– έγινε μάλιστα ένα από τα στοιχεία που οδήγησαν τις αμερικανικές δυνάμεις στον εντοπισμό του το 2003, όταν βρέθηκε κρυμμένος σε μια λακκούβα στην έρημο.
Η ταινία αφήνει το κοινό να αναρωτηθεί: τι σταματά έναν μάγειρα από το να δηλητηριάσει έναν τύραννο; Η απάντηση, όπως προκύπτει, είναι η βαθιά εμπιστοσύνη, ο φόβος και ο διαχωρισμός από την υπόλοιπη κοινωνία. Όπως αναφέρει ο Neel, το ντοκιμαντέρ εξετάζει την ιδέα ότι οι άνθρωποι που υποστηρίζουν έναν δικτάτορα είναι τόσο απαραίτητοι για την άνοδό του όσο και για την τελική πτώση του.
